İngiltere'nin en büyük kanser araştırma yardım kuruluşlarından Cancer Research UK (CRUK), klinik araştırmalarının bilimsel liderliğini Profesör Mariam Jamal-Hanjani'ye emanet etti.
6 Ekim 2026 tarihinde göreve başlayan Jamal-Hanjani, kuruluşun klinik araştırmalardan sorumlu en üst düzey bilimsel danışmanı olarak görev yapacak.
Londra'daki University College London (UCL) Kanser Enstitüsü'nde Kanser Genomiği ve Metastaz Profesörü olan Jamal-Hanjani, aynı zamanda göğüs kanserleri alanında uzman bir tıbbi onkolog.
Yeni görevinde, bilimsel araştırmaların hastaların yaşamını doğrudan iyileştirecek tedavilere dönüşmesine öncülük edecek.
Ayrıca genç klinik araştırmacıların yetiştirilmesini destekleyecek, İngiltere'deki araştırma merkezleri arasında iş birliğini güçlendirecek ve Cancer Research UK'yi uluslararası bilim çevrelerinde temsil edecek.
Kanserin nasıl yayıldığını araştırıyor
Profesör Jamal-Hanjani'nin uluslararası bilim çevrelerinde tanınmasını sağlayan en önemli çalışmalardan biri, akciğer kanserinin zaman içinde nasıl değiştiğini araştıran TRACERx programı.
Dünyanın en kapsamlı akciğer kanseri araştırmalarından biri kabul edilen programda, tümörlerin genetik değişimleri hastalığın farklı aşamalarında takip ediliyor.
Araştırmacılar, kanser hücrelerinin neden bazı tedavilere direnç kazandığını, hastalığın neden tekrar ortaya çıktığını ve kanserin başka organlara nasıl yayıldığını anlamaya çalışıyor.
Bu çalışmaların uzun vadeli hedefi, hastalığın daha erken teşhis edilmesini ve hastaların tümörlerinin genetik özelliklerine uygun kişiselleştirilmiş tedaviler geliştirilmesini sağlamak.
2023 yılında Nature dergisinde yayımlanan TRACERx araştırması, bazı akciğer kanserlerinde metastaza yol açan hücrelerin, tümörün gelişiminin erken dönemlerinde ayrışabildiğini ortaya koymuştu. Bu bulgu, kanserin yayılmasını önlemeye yönelik müdahalelerin zamanlaması açısından önem taşıyor.
Akciğer kanserini önlemeye yönelik aşı araştırmasında da görev alıyor
Jamal-Hanjani'nin çalışmalarındaki dikkat çekici gelişmelerden biri de LungVax adlı deneysel akciğer kanseri aşısı.
Oxford Üniversitesi ve UCL araştırmacıları tarafından geliştirilen LungVax, bağışıklık sisteminin kansere dönüşme riski taşıyan anormal akciğer hücrelerini tanımasını amaçlıyor.
Cancer Research UK, Kasım 2025'te yayımladığı açıklamada, aşıya ilişkin ilk insan deneylerinin hazırlanması için CRIS Cancer Foundation desteğiyle 2,06 milyon sterline kadar finansman sağlandığını duyurdu.
Profesör Jamal-Hanjani'nin liderliğinde yürütülmesi planlanan klinik araştırma, özellikle akciğer kanseri açısından yüksek risk taşıyan kişilerde aşının güvenliğini ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi hedefliyor.
Ancak LungVax henüz deneysel aşamada. Aşının akciğer kanserini önlediği klinik olarak kanıtlanmış değil ve rutin kullanıma sunulmuş bir tedavi veya koruyucu aşı niteliği taşımıyor.
Kanserin son evrelerini inceleyen PEACE projesinin lideri
Profesör Jamal-Hanjani'nin bilimsel kariyerindeki bir diğer önemli çalışma, PEACE adı verilen ulusal araştırma programı.
Program kapsamında, ileri evre kanser hastalarının yaşamlarını kaybetmelerinin ardından, önceden verdikleri bağış onayı doğrultusunda alınan doku örnekleri inceleniyor.
Araştırmacılar böylece kanserin son aşamalarında farklı organlara nasıl yayıldığını, hangi genetik değişimlerin ortaya çıktığını ve tedavilerin neden etkisiz kalabildiğini araştırıyor.
PEACE ve TRACERx çalışmalarının birlikte değerlendirilmesi, kanserin erken dönemlerinden ileri evrelerine kadar geçirdiği değişimlerin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunuyor.
Uluslararası araştırmaya yaklaşık 12 milyon avroluk destek
Jamal-Hanjani, uluslararası bilim dünyasında önemli ödüller kazanan araştırmacılar arasında bulunuyor.
Başarıları arasında Royal Society of Medicine tarafından verilen Sylvia Lawler Bilim Ödülü, McElwain Ödülü ve Cancer Research UK Translational Cancer Research Prize yer alıyor.
Profesör ayrıca, kanserin evrimini araştırmak amacıyla Avrupa Araştırma Konseyi'nin (ERC) yaklaşık 12 milyon avroluk Synergy Grant desteğini kazanan uluslararası bilim ekibinde de yer aldı.
Jamal-Hanjani, Cancer Grand Challenges kapsamındaki CANCAN ve eDyNAmiC araştırma ekiplerinde de görev alıyor. Bu projeler, kanser hastalarında ciddi kas ve kilo kaybının nedenlerini ve kanser hücrelerinin genetik değişimlerle tedavilere nasıl direnç geliştirdiğini inceliyor.
Yeni başkanın hedefi: Bilimsel keşifler hastalara daha hızlı ulaşmalı
Cancer Research UK tarafından 6 Ekim'de yayımlanan özel röportajda Jamal-Hanjani, yeni görevindeki önceliklerini de açıkladı.
Profesör, İngiltere'nin kanser araştırmalarında güçlü üniversitelere, gelişmiş laboratuvarlara ve NHS gibi büyük bir kamu sağlık sistemine sahip olduğunu belirtti.
Bununla birlikte, bilimsel buluşların hastalara ulaşmasında önemli engeller bulunduğuna dikkat çekti.
Özellikle araştırmaların finansmanı, klinik deneylerin başlatılmasındaki gecikmeler ve yeni tedavilerin sağlık sisteminde uygulanması konularında daha fazla iş birliği gerektiğini vurguladı.
Jamal-Hanjani, önümüzdeki on yılda kanserin daha erken tespit edilmesini, hastalık ilerlemeden müdahale edilmesini ve araştırma sonuçlarından daha geniş hasta gruplarının yararlanmasını hedeflediğini anlattı.
Cancer Research UK: Yapay zekâ yeni fırsatlar sunuyor
Cancer Research UK Üst Yöneticisi Michelle Mitchell, yeni atamayı değerlendirirken kanser araştırmalarında teknolojinin giderek daha önemli bir rol oynadığına dikkat çekti.
Mitchell, yapay zekâ ve gelişmiş analiz yöntemlerinin kanserin biyolojisini anlamak, hastalığı erken teşhis etmek ve tedavileri kişiselleştirmek açısından yeni imkânlar sunduğunu belirtti.
Jamal-Hanjani'nin bilimsel araştırmalarla hasta bakımını birleştiren deneyiminin, kuruluşun klinik araştırmalarına önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.
Görevi devreden Profesör Charles Swanton da Jamal-Hanjani'nin tıbbi onkoloji alanındaki birikimini ve üniversiteler, araştırma enstitüleri ile NHS arasında iş birliği geliştirme konusundaki deneyimini övdü.
