Kuzey Yarımküre’de kış yaklaşırken, bazı ülkelerde grip vakalarının alışılmış takvimden erken artması sağlık otoritelerini harekete geçirdi. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ağustos sonu ve eylül başından itibaren çeşitli grip göstergelerinde yükseliş görüldüğünü bildirirken, İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) aşı hakkı bulunan kişilere başvurularını geciktirmemeleri çağrısında bulundu. Erken artışın, sezonun mutlaka daha ağır geçeceği anlamına gelmediği de vurgulanıyor.
ABD’de erken yükseliş, batı kıyısında daha belirgin
CDC’nin 17 Ekim’de sona eren haftaya ilişkin raporuna göre, ABD’de mevsimsel grip aktivitesi birçok bölgede artmasına rağmen ülke genelinde düşük düzeyde seyrediyor. Laboratuvar testlerinde influenza pozitiflik oranı yüzde 5,7 olarak kaydedilirken, sağlık kuruluşlarına solunum yolu hastalıkları nedeniyle yapılan başvurular mevsimsel eşik altında kaldı. En sık bildirilen grip alt tipi ise influenza A(H1N1)pdm09 oldu.
Kurumun bir önceki haftaya ilişkin değerlendirmesinde, en yüksek aktivitenin batı kıyısını kapsayan bölgelerde görüldüğü belirtildi. CDC, yılın bu dönemindeki hareketliliğin alışılmış düzeyin üzerinde olduğunu, ancak beklenen mevsimsel değişkenlik sınırları içinde kaldığını bildirdi.
İngiltere’de ilk yükseliş yavaşladı
İngiltere’de eylül ayındaki grip aktivitesinin önceki dört sezonun aynı döneminden yüksek olması, erken sezon ihtimalini gündeme getirmişti. Ancak UKHSA’nın 29 Ekim’de yayımladığı son değerlendirme, 19–25 Ekim haftasında göstergelerin çoğunun istikrarlı olduğunu ve gribin düşük düzeyde dolaştığını ortaya koydu.
Son raporda testlerde pozitiflik oranı bir önceki haftadaki yüzde 6,4’ten yüzde 6,6’ya çıktı. Hastaneye yatış oranı ise 100 bin kişide 2,47 olarak kaydedildi. UKHSA, sonbaharın başındaki hareketliliğe rağmen mevcut seviyelerin düşük kaldığını, vakaların genellikle kasım ayında yükselmeye başladığını belirterek aşı çağrısını yineledi.
Kanada ve Asya’da da hareketlilik var
Kanada Halk Sağlığı verilerine göre, 2026–2027 grip sezonu 10 Ekim’de sona eren haftada başladı ve bu başlangıç erken olarak değerlendirildi. Bir sonraki hafta testlerde pozitiflik yüzde 6,1’e ulaşırken, ülke genelindeki aktivite düşük düzeyde kaldı. Bölgesel farklılıkların sürdüğü bildirildi.
Hong Kong Sağlık Koruma Merkezi’nin uluslararası izleme raporu, Japonya’da grip sezonunun ağustos sonundan itibaren başladığını, Güney Kore’de ise grip benzeri hastalık başvurularının sezon eşiğinin üzerinde seyrettiğini gösteriyor. Bununla birlikte ülkelerin farklı izleme yöntemleri kullanması, rakamların doğrudan karşılaştırılmasını güçleştiriyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 28 Ekim tarihli küresel raporunda ise dünya genelindeki influenza tespitlerinin düşük düzeyde kaldığı belirtildi. Bu tablo, bazı ülkelerdeki erken hareketliliğin henüz dünya çapında yüksek grip aktivitesi anlamına gelmediğini gösteriyor.
Aşıdan sonra koruma yaklaşık iki haftada gelişiyor
CDC, altı aylık ve daha büyük kişiler için her sezon grip aşısı öneriyor. Aşı sonrasında koruyucu antikorların gelişmesi yaklaşık iki hafta sürüyor. Bu nedenle sağlık kuruluşları, kasım ve aralık aylarındaki seyahatler ve aile buluşmaları öncesinde aşıların geciktirilmemesine dikkat çekiyor.
Los Angeles merkezli Cedars-Sinai de toplum içinde ücretsiz grip aşısı klinikleri ve sağlık taramaları düzenleyerek hizmetleri insanların yaşadığı bölgelere taşıyor. Kuruluşun açıklamasında, henüz aşı yaptırmayanların kendilerini ve ağır hastalık açısından daha kırılgan yakınlarını korumak için hâlâ zaman bulunduğu vurgulanıyor.
İngiltere’de kimler ücretsiz aşı yaptırabilir?
NHS’in yetişkinlere yönelik programında 65 yaş ve üzerindekiler, belirli kronik hastalıkları bulunan 18–64 yaş grubundakiler, hamileler ve bakım evlerinde yaşayanlar ücretsiz grip aşısından yararlanabiliyor. Yaşlı veya engelli bir kişinin esas bakımını üstlenenler ile bağışıklık sistemi baskılanmış biriyle yaşayanlar da kapsama giriyor. Çocuklar için ayrıca bir aşılama programı uygulanıyor.
Uygun kişiler aile hekimleri, programa katılan eczaneler, NHS uygulaması veya çevrim içi randevu sistemi üzerinden başvurabiliyor. NHS, aşıların kış koruması için mümkün olduğunca erken yaptırılmasını öneriyor.
Risk grubundakiler belirtileri bekletmemeli
Grip; aniden başlayan ateş veya titreme, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrıları, baş ağrısı ve belirgin yorgunlukla ortaya çıkabiliyor. Hastalık belirtiler fark edilmeden önce de başkalarına bulaşabiliyor.
CDC, ağır hastalık riski taşıyan kişilerin grip belirtileri geliştiğinde sağlık kuruluşlarıyla gecikmeden iletişime geçmesini öneriyor. Hekim tarafından uygun görülen antiviral ilaçlar, özellikle belirtilerin başlamasından sonraki ilk iki gün içinde başlandığında daha etkili olabiliyor; ağır vakalarda daha geç başlanan tedavi de yarar sağlayabiliyor. Antibiyotikler ise grip virüsüne karşı etkili değil.
