Avustralya'nın Yeni Güney Galler (NSW) eyaletinde yarasalarla temas sonucu yaşanan yaralanmalarda dikkat çekici artış kaydedildi.
NSW Sağlık Bakanlığı'nın 12 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre, 28 Eylül ile 10 Ekim arasında 43 kişi yarasa ısırığı veya tırmalaması nedeniyle sağlık değerlendirmesine alındı.
Geçen yılın aynı döneminde bu sayı yalnızca 10'du. Böylece bildirilen temas vakaları bir yılda yüzde 330 arttı.
Olaylar özellikle Hunter New England, Mid North Coast, Northern NSW ve Central Coast bölgelerinde yoğunlaştı.
Yetkililer, bu 43 kişinin virüse yakalandığının tespit edilmediğini, söz konusu rakamın olası maruziyet nedeniyle değerlendirilen kişileri gösterdiğini vurguluyor.
Yarasalardaki hareketliliğin nedeni yiyecek kıtlığı
NSW İklim Değişikliği, Enerji, Çevre ve Su Bakanlığı yetkilileri, eyaletin doğu kıyısındaki yarasa hareketliliğinin artmasını besin kaynaklarındaki yetersizliğe bağlıyor.
Yiyecek arayışındaki yarasaların yerleşim alanlarında daha fazla görülmesi, insanlarla karşılaşma olasılığını da artırıyor.
Sağlık yetkilileri, özellikle yaralı veya yerde hareketsiz görünen yarasalara yardım etmeye çalışan kişilerin risk altında olduğunu belirtiyor.
NSW Sağlık Koruma Direktörü Keira Glasgow, insanların karşılaştıkları bütün yarasaları potansiyel virüs taşıyıcısı olarak değerlendirmeleri gerektiğini söyledi.
Glasgow, yaralı bir yarasaya rastlayan kişilerin hayvana dokunmak yerine eğitimli yaban hayatı kurtarma ekiplerini araması gerektiğini vurguladı.
Avustralya'da dört kişi hayatını kaybetti
Avustralya Hastalık Kontrol Merkezi'nin verilerine göre, ABLV'nin insanlarda neden olduğu doğrulanmış dört enfeksiyon vakası kaydedildi ve tamamı ölümle sonuçlandı.
İlk üç vaka Queensland eyaletinde 1996, 1998 ve 2013 yıllarında görüldü. Dördüncü vaka ise 2025 yılında Yeni Güney Galler'de kayıtlara geçti.
2025 yılında enfekte olan 50'li yaşlarındaki bir erkek, yarasa ısırığından aylar sonra hastalanmıştı.
Yetkililer, virüsün son derece nadir bulaştığını, ancak belirtiler başladıktan sonra ölüm riskinin neredeyse yüzde 100 olduğunu belirtiyor.
Virüs Avustralya dışına yayılabilir mi?
Son gelişmelerin ardından en önemli sorulardan biri, Avustralya yarasa lyssavirüsünün diğer ülkelere yayılma ihtimali.
Avustralya Hastalık Kontrol Merkezi'nin bilimsel değerlendirmelerine göre, ABLV bugüne kadar Avustralya dışındaki yarasalarda tespit edilmedi.
Ayrıca virüsün insanlar arasında bulaştığına ilişkin kanıt bulunmuyor. Bu nedenle mevcut veriler, COVID-19 benzeri insandan insana yayılan uluslararası bir salgın tehdidine işaret etmiyor.
Bununla birlikte, teorik olarak enfekte bir kişinin seyahat etmesi veya enfekte hayvanların sınır ötesine taşınması gibi durumlar tamamen göz ardı edilemez. Ancak bunlar, uluslararası yayılımın gerçekleştiğini gösteren bulgular değildir.
Avrupa'da da benzer virüsler bulunuyor
ABLV'nin Avustralya'ya özgü olması, Avrupa'nın yarasalardan bulaşabilen diğer lyssavirüslere karşı risksiz olduğu anlamına gelmiyor.
Avrupa yarasa lyssavirüsü tip 1 ve tip 2 (EBLV-1 ve EBLV-2), ABLV'den farklı ancak aynı virüs grubuna ait etkenlerdir.
Bu nedenle İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinde de yarasalarla doğrudan temastan kaçınılması, ısırık veya tırmalama durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
Hastalığın belirtileri neler?
Avustralya yarasa lyssavirüsü, kuduz hastalığına benzer şekilde merkezi sinir sistemini etkiliyor.
İlk belirtiler arasında ateş, baş ağrısı, halsizlik ve ısırılan bölgede ağrı veya karıncalanma bulunabiliyor.
Hastalık ilerledikçe bilinç değişiklikleri, kas güçsüzlüğü, felç ve nöbetler gelişebiliyor.
Kuluçka süresi birkaç günden birkaç yıla kadar değişebiliyor. Belirtiler başladıktan sonra hastalık genellikle bir ila iki hafta içinde ölümle sonuçlanabiliyor.
Ancak maruziyet sonrasında zamanında uygulanan koruyucu tedavi hastalığın gelişmesini önleyebiliyor.
Yarasa ısırığında ilk 15 dakika hayati önem taşıyor
Sağlık yetkililerinin önerileri
1. Isırık veya tırmalama bölgesini derhal sabun ve bol suyla en az 15 dakika yıkayın.
2. Uygunsa virüslere karşı etkili bir antiseptik uygulayın.
3. Belirti ortaya çıkmasını beklemeden acilen tıbbi değerlendirme alın.
4. Doktorun değerlendirmesine göre kuduz aşısı ve immünoglobulin uygulanabilir.
5. Yaralı veya ölü yarasalara çıplak elle dokunmayın; uzman kurtarma ekiplerine haber verin.
Kaynak: Avustralya Hastalık Kontrol Merkezi ve NSW Sağlık Bakanlığı.
Uzmanların uyarısı: Tehlike gerçek, küresel salgın kanıtı yok
Avustralya'da yarasa ısırığı ve tırmalaması nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvuranların sayısındaki artış, ölümcül bir virüse maruz kalma olasılığı nedeniyle ciddiyetle izleniyor.
Bununla birlikte, temas vakalarının artması ile doğrulanmış enfeksiyon sayısının artması aynı anlama gelmiyor.
Şu an için ABLV'nin Avustralya dışına yayıldığını veya insanlar arasında salgın oluşturduğunu gösteren doğrulanmış bir gelişme bulunmuyor.
Sağlık uzmanlarının öncelikli mesajı ise değişmiyor: Yarasalara dokunmayın; herhangi bir ısırık veya tırmalama durumunda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın.
