Azımsanamayacak kadar insan denizi sevdiğini söyler.
Maviye bakarken huzur bulduklarını, kıyıda yürürken arındıklarını anlatırlar. Fakat sevdikleri şeyin kalbine nasıl bir ağırlık gömdüklerini konuşmazlar.
Plastik şişeler, poşetler, mikro parçacıklar, kimyasal tortular…
Deniz hepsini sakladı.
Hem de uzun süre.
Ta ki artık içine atmamasını öğrendiği güne kadar.
Bugün mikroplastikler yalnızca deniz canlılarının değil, insan bedeninin de parçası. Balıkların midesinden çıkan plastik atık bir çevre haberi değil; bir gıda gerçeği. “Atık” dediğimiz şey dışarıda kalmadı. Döngünün içine yerleşti; soframıza, kanımıza, gündelik hayatımıza karıştı.
Mesele yalnızca bireysel tüketim de değil aslında. Pipetleri suçlamak kolay, bez çanta taşımak vicdan rahatlatıcı. Fakat büyük ölçekli endüstriyel atıklar, arıtılmadan bırakılan kimyasallar, ticari faaliyetlerin bıraktığı ağır tortular aynı görünürlüğe sahip değil.
Çevresel yıkım çoğu zaman maliyet kalemi olarak değil, “yan etki” olarak kayda geçiyor. Oysa bu yan etki değil; tercih. Daha ucuz üretmek, daha hızlı boşaltmak, daha az denetimle daha çok kazanmak bir strateji. Ve bu stratejinin bedeli suyun berraklığına, canlıların yaşam süresine, kıyıların sessizliğine yazılıyor.
Konuşula tek şey kâr tabloları; denize bırakılan yük değil.
Vicdan bireyselleştirilirken, sorumluluk anonimleştiriliyor.
Tüketiciye ahlâk yükleniyor; üreticiye muğlaklık tanınıyor.
Çünkü kârın dili küresel; sorumluluğun dili yerel bırakılıyor.
Deniz ise bu eşitsizliğin en sessiz mağduru.
Bir de Hayalet Ağlar var!
Kimsenin sahiplenmediği, kimsenin geri dönüp toplamadığı ağlar. Sessizce dolaşan, canlıları görünmez bir cezaya mahkûm eden acımasız tuzaklar. Bu ağlar yalnızca balıkları değil, bizim inkârımızı da yakalıyor. Çünkü unutulan her ağ, hatırlanmamış bir sorumluluğun kanıtı.
Deniz kirleniyor demek külfetsiz bir cümle.
Deniz, bizim bıraktığımızı saklıyor.
Doğa intikam almaz.
Ama kaydetmeyi bırakmaz.
Ve belki de en rahatsız edici gerçek şu:
Deniz affetmez.
Çünkü affetmek için bilinç gerekir.
Deniz sadece saklar. Ve bir gün sakladığını geri verir.
