ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonunu genişletme girişimi uluslararası arenada beklediği desteği bulamadı.
Başkan Donald Trump, NATO müttefiklerini ve bazı Asya ülkelerini İran’a karşı yürütülen operasyonlara katılmaya çağırırken birçok ülke bu talebi ya reddetti ya da mesafeli yaklaştı.
Washington’un özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri varlığı artırma çağrısı, dünya liderleri arasında yeni bir diplomatik gerilime yol açtı.
SERT ÇIKIŞ
Lula: “Trump’tan emir almayacağız”
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, ABD’ye karşı en sert açıklamayı yapan liderlerden biri oldu.
Lula yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Trump’tan emir almayacağız. Biz çocuk değiliz. Savaşa girmemizi ve İspanya’ya gıda ihracatını kesmemizi istiyor ama bunu reddediyoruz.”
Lula ayrıca Ortadoğu’nun sürekli kriz içinde tutulmasının arkasında enerji ve kaynak mücadelesi olduğunu savundu.
“Ortadoğu’yu sürekli olağanüstü hal içinde tutarak kaynaklarını kontrol etmek istiyorlar.”
Brezilya lideri Arap ülkelerine de “birlik olun ve kendi gücünüze güvenin” çağrısı yaptı.
🇪🇸 AVRUPA’DAN İLK RED
İspanya: “Savaşa hayır”
Avrupa’da ABD’ye karşı en net tavrı Pedro Sánchez liderliğindeki İspanya hükümeti aldı.
Madrid yönetimi:
- ABD’nin askeri operasyonları için İspanyol üslerini kullanmasına izin vermedi
- İran’a yönelik saldırılara katılmayı reddetti
- diplomatik çözüm çağrısı yaptı
Sánchez yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
“Şiddetin çözüm olduğuna inanmak liderlik değildir.”
ABD Başkanı Trump ise bunun üzerine İspanya’yı ticari yaptırımlarla tehdit etti.
ASYA CEPHESİ TEMKİNLİ
Japonya ve Avustralya geri adım attı
Washington’un askeri destek çağrısı Asya’da da karşılık bulmadı.
- Japonya askeri katılımın iç politikada kriz yaratabileceğini belirtti
- Avustralya operasyonlara katılma konusunda çekimser kaldı
- bazı Avrupa ülkeleri ise diplomatik çözüm çağrısı yaptı
Bu durum ABD’nin oluşturmak istediği geniş koalisyonun henüz şekillenmediğini gösteriyor.
NATO’DA ÇATLAK MI?
Uzmanlara göre yaşanan kriz NATO içinde ciddi görüş ayrılıklarını ortaya çıkardı.
Washington yönetimi müttefiklerinin destek vermemesi halinde ittifakın geleceğinin “tehlikeye girebileceğini” savunurken Avrupa’daki birçok hükümet yeni bir Ortadoğu savaşına girmek istemiyor.
Diplomatik çevrelere göre bu kriz:
- NATO içinde yeni bir güç tartışması başlatabilir
- ABD–Avrupa ilişkilerini gerilimli bir döneme sokabilir
- küresel güç dengelerini yeniden şekillendirebilir
TRUMP’A KARŞI ÇIKANLAR
Savaşa katılmaya karşı çıkan veya mesafeli duran liderler
- 🇧🇷 Luiz Inácio Lula da Silva – Brezilya
- 🇪🇸 Pedro Sánchez – İspanya
- 🇯🇵 Japon hükümeti – çekimser
- 🇦🇺 Avustralya yönetimi – temkinli
