BELGRAD — Sırbistan’da erken genel seçimler, uzun süredir ülke siyasetine hâkim olan Aleksandar Vuçiç ve Sırp İlerleme Partisi (SNS) açısından ağır bir yenilgiyle sonuçlandı. Öğrencilerin öncülük ettiği protestoların desteğiyle seçime giren Öğrenci Listesi, ilk tahminlere göre parlamentoda tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaştı. Resmî sonuçların kesinleşmesi bekleniyor.
Vuçiç: Öğrenci Listesi kazandı
Seçim gecesi açıklama yapan Vuçiç, henüz kesin sonuçların bulunmadığını belirtirken, eldeki örneklem verilerinin yenilgiyi açık biçimde gösterdiğini söyledi. Kendi listesinin yaklaşık 105 sandalye kazanacağını, Öğrenci Listesi’nin ise 135 ila 140 sandalyeye ulaşacağını bildirdi. Bu tahmin, muhalif hareketin hükümet kurmak için gereken 126 milletvekili sınırını aşması anlamına geliyor.
Bağımsız seçim gözlem kuruluşu CRTA’nın açıkladığı tahmine göre Öğrenci Listesi oyların yüzde 51,47’sini, “Aleksandar Vuçiç–Birleşik Sırbistan” listesi ise yüzde 40,42’sini aldı. Bu oranlar kesinleşmiş resmî sonuçları değil, seçim gecesi yapılan hesaplamaları yansıtıyor.
Protestolardan sandığa uzanan hareket
Seçimin sonucunu belirleyen öğrenci hareketi, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonundaki sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından büyüdü.
Faciayla ilgili hesap verilmesi, kamu kurumlarında şeffaflık ve hukukun üstünlüğü talepleriyle başlayan gösteriler, zamanla ülke çapında bir siyasi itiraza dönüştü. Öğrencilerin desteklediği seçim listesi, yaklaşık iki yıllık protesto dalgasının ardından iktidarın başlıca rakibi haline geldi.
Sandığa yoğun ilgi
Yaklaşık 6,45 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede, parlamentonun 250 üyesini belirlemek üzere 18 liste yarıştı. CeSID ve Ipsos’un tahminine göre katılım, sandıkların kapanmasından bir saat önce yüzde 67,6’ya ulaştı. Bu oran, Aralık 2023 seçimlerindeki yüzde 58,77’lik nihai katılımın belirgin biçimde üzerinde gerçekleşti.
Vuçiç’in yenilgiyi kabul etmesinin ardından başkent Belgrad’da ve diğer kentlerde muhalefet destekçileri kutlamalar için sokaklara çıktı. apnews.com
Gözler kesin sonuçlarda ve yeni hükümette
Seçim gecesi ortaya çıkan tablo, SNS’nin 2012’den bu yana süren iktidarı açısından önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor. Öğrenci Listesi’nin önündeki ilk adımlar, başbakan adayını belirlemek ve hükümeti oluşturmak olacak.
Resmî sandalye dağılımı, Cumhuriyet Seçim Komisyonu’nun sayım ve sonuçları kesinleştirme sürecinin ardından netleşecek. Seçim mevzuatına göre yeni parlamentonun nihai sonuçların yayımlanmasından itibaren 30 gün içinde oluşturulması, hükümetin ise parlamentonun oluşmasından sonraki 90 gün içinde kurulması gerekiyor.
