İngiltere Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı Sürücü ve Araç Standartları Kurumu’nun (DVSA) hayata geçirdiği yeni sistemle, özellikle bazı bölgelerde 6 aya kadar çıkan bekleme sürelerinin azaltılması ve botlar aracılığıyla toplu şekilde alınan sınav randevularının karaborsaya düşmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
BBC’nin daha önce yayımladığı araştırmada bazı kişilerin sürüş sınavı rezervasyonlarını WhatsApp ve Facebook gruplarında 500 sterline kadar varan fiyatlarla yeniden sattığı ortaya çıkmıştı.
Eğitmenler artık öğrencisi adına işlem yapamayacak
Bugün yürürlüğe giren kurallara göre artık yalnızca sınava girecek kişi rezervasyon oluşturabilecek. Aynı şekilde sınav tarihini değiştirme, iptal etme veya başka bir adayla sınav takası yapma işlemleri de yalnızca adayın kendisi tarafından gerçekleştirilebilecek.
DVSA ayrıca rezervasyon sırasında adayların:
- Sınava kendilerinin gireceğini doğrulamasını,
- Yeni kullanım şartlarını kabul etmesini,
- Eğitmenlerinin referans numarasını sisteme girmesini isteyecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte başka biri adına sürüş sınavı rezervasyonu yapmak da yasa dışı hale geldi.
Test merkezi değişikliklerine sınırlama geliyor
Mart ayında yürürlüğe giren ilk aşama kapsamında adayların sınav rezervasyonlarında yapabileceği değişiklik sayısı 6’dan 2’ye düşürülmüştü. Bu değişiklik; tarih, saat veya sınav merkezi değişikliklerini kapsıyor.
9 Haziran’dan itibaren ise sistem daha da sıkılaşacak. Buna göre adaylar sınavlarını yalnızca mevcut merkezlerine en yakın 3 test merkezine taşıyabilecek. Daha önce ülke genelindeki herhangi bir merkeze geçiş yapılabiliyordu.
Yetkililer, bu uygulamanın özellikle Londra ve büyük şehirlerde yaygınlaşan “uzak şehirden randevu alıp daha sonra merkeze yakın bir yere taşıma” yöntemini azaltmayı amaçladığını belirtiyor.
10 iş gününden önce iptal edilirse ücret iadesi alınabilecek
DVSA’nın mevcut uygulamasına göre adaylar, sınavlarını en az 10 iş günü öncesinden iptal etmeleri halinde ücret iadesi alabiliyor. Uzmanlar, yalnızca iki değişiklik hakkı verilmesi nedeniyle adayların artık daha dikkatli planlama yapmak zorunda kalacağını söylüyor.
Bekleme süreleri hâlâ büyük sorun
İngiltere’de sürüş sınavı sistemi uzun süredir yoğun eleştiri altında. Resmî verilere göre bazı test merkezlerinde bekleme süreleri 24 haftaya kadar çıkmış durumda. Ülkede yaklaşık 640 binden fazla adayın sınav sırası beklediği belirtiliyor.
Uzmanlar, yeni rezervasyon kurallarının karaborsayı azaltabileceğini ancak sorunun tamamen çözülmesi için daha fazla sınav görevlisi istihdam edilmesi gerektiğini vurguluyor. Hükümet bu kapsamda askerî sürüş eğitmenlerinden destek alınması dahil çeşitli önlemler üzerinde çalışıyor.
Sosyal medyada farklı tepkiler
Yeni sistem sosyal medyada farklı yorumlara neden oldu. Birçok sürücü adayı, botlar ve aracılar nedeniyle aylarca sınav tarihi bulamadıklarını belirterek düzenlemeyi destekledi. Reddit ve sürücü forumlarında yapılan paylaşımlarda bazı kullanıcılar “nihayet gerçek adaylar için boşluk oluşabilir” yorumunda bulundu.
Öte yandan bazı sürüş eğitmenleri, yeni sistemin öğrenciler için süreci zorlaştırabileceğini savunuyor. Özellikle dijital sistemleri kullanmakta zorlanan adayların destek ihtiyacının artabileceği ifade ediliyor.
