HÜSEYİN DÜREK
STOCKHOLMS
İsveç’te parlamentonun iki başbakan adayını reddetmesinin ardından hükümet kurma görüşmeleri iki koldan sürüyor. Sosyal Demokrat Parti lideri Magdalena Andersson, 8 Kasım’da parlamentoda düzenlediği basın toplantısında, kendi başbakanlığında Sosyal Demokratlar, Merkez Parti ve Yeşiller’den oluşan bir koalisyon önerdi. Andersson, Sol Parti’nin ise hükümetle yakın iş birliği yaparak izlenecek politikalarda söz sahibi olmasını istedi.
Andersson, seçimden bu yana diğer muhalefet partileriyle yürüttüğü görüşmelerin ardından önerisini üç partinin temsilcilerine iletti. Sosyal Demokrat lider, bu hafta içinde uzlaşma sağlamak istediğini belirterek ekonomik büyümeyi, ülke genelinde sosyal refah hizmetlerinin güçlendirilmesini ve toplumsal bütünlüğün korunmasını öncelikleri arasında gösterdi.
Sol Parti bakanlık talebini sürdürüyor
İsveç Seçim Kurumu’nun kesin sonuçlarına göre Sosyal Demokratlar 349 sandalyeli parlamentoda 99, Merkez Parti 25, Yeşiller 22 sandalye kazandı. Önerilen koalisyonun sandalye sayısı 146’da kalıyor. Sol Parti’nin 30 milletvekiliyle birlikte bu sayı 176’ya çıkıyor. Kristersson’un önceki hükümetini oluşturan üç parti ile bu hükümete dışarıdan destek veren İsveç Demokratları’nın toplam sandalye sayısı ise 173.
Sol Parti Genel Başkan Yardımcısı Ida Gabrielsson, partisinin üç partili koalisyonu desteklemeyeceğini açıkladı. Sol Parti, kabinede yer almadığı bir hükümete karşı oy kullanma yönündeki kongre kararını sürdürüyor. Merkez Parti ise Sol Parti’nin kabineye girmesine karşı çıkıyor. Andersson, Sol Parti ile uzlaşma sağlanamaması halinde Sosyal Demokratlar ile Moderat Parti’nin birlikte yer alacağı bir hükümeti de olası seçenek olarak gündeme getirdi.
Merkez Parti iki liderden teklif bekliyor
Merkez Parti lideri Elisabeth Thand Ringqvist, hem Andersson hem de Moderat Parti lideri Kristersson ile görüşüyor. Parti, iki liderden 13 Kasım Cuma gününe kadar hükümette hangi partilerin yer alacağını, hangi politikaların uygulanacağını ve bu politikalar için parlamentoda nasıl destek sağlanacağını açıklamalarını istedi.
Sosyal Demokratlar, Merkez Parti’nin Moderat Parti, Hristiyan Demokratlar ve Liberallerle kurabileceği bir koalisyonu, 2022’deki iş birliği anlaşmasına atıfla “Tidö 2” olarak nitelendiriyor. Bu dört partinin toplam 136 sandalyesi bulunuyor. Andersson, böyle bir hükümetin politikalarını Meclis’ten geçirmek için İsveç Demokratları’na ihtiyaç duyacağını savunuyor. Merkez Parti ise İsveç Demokratları’yla iş birliği yapan bir hükümeti desteklememe tutumunu koruduğunu açıkladı.
İsveç Demokratları lideri Jimmie Åkesson, 6 Kasım’da partisinin bakanlık talebinden vazgeçtiğini ve Kristersson’un adaylığının oylanması halinde çekimser kalmaya hazır olduğunu açıkladı. İsveç’te bir başbakan adayının göreve gelebilmesi için aleyhindeki oyların 175’in altında kalması yeterli. Bu nedenle çekimser oylar, bir adayın göreve gelmesinin önünü açabiliyor.
Parlamento iki adayı reddetti
Parlamento, 15 Ekim’de Andersson’un başbakan adaylığını 248 ret oyuyla, 3 Kasım’da ise Thand Ringqvist’in adaylığını 324 ret oyuyla geri çevirdi. Meclis Başkanı Andreas Norlén, ikinci oylamanın ardından Kristersson’u hükümet kurma imkânlarını araştırmakla görevlendirdi. Norlén, 6 Kasım’da bu görevin süresini birkaç gün uzattı ve yeni rapor tarihinin daha sonra açıklanacağını bildirdi. Kristersson, yeni hükümet göreve başlayana kadar geçici hükümetin başında kalacak.
İsveç’te Meclis Başkanı en fazla dört başbakan önerisini oylamaya sunabiliyor. Kalan iki oylamada da bir aday onaylanamazsa üç ay içinde erken seçime gidilmesi gerekiyor.
