LONDRA – İngiltere'de alışveriş ve geri dönüşüm alışkanlıklarını değiştirecek yeni bir dönem başlıyor. Deposit Return Scheme (DRS) adı verilen Depozito İade Sistemi, 1 Ekim 2027'de yürürlüğe girecek.
Yeni sistemle birlikte tüketiciler, belirli içecekleri satın alırken ek depozito ödeyecek. Boş şişe veya kutularını iade noktalarına götürdüklerinde ise bu parayı geri alabilecek.
Almanya ve birçok Avrupa ülkesinde uygulanan sistemin amacı, geri dönüşümü artırmak ve çevre kirliliğini azaltmak.
Yeni sistem neler getirecek?
- Depozito zorunluluğu: Kapsamdaki içecekler depozito eklenerek satılacak.
- Ambalajların geri alınması: Yükümlü marketler, uygun boş şişe ve kutuları kabul ederek depozitolarını iade edecek.
- Otomatik iade makineleri: Marketler, iade işlemlerini personelle veya Reverse Vending Machine (RVM) adı verilen makinelerle gerçekleştirebilecek.
- Marketlere hizmet bedeli: İade noktası işleten işletmeler, topladıkları uygun ambalajlar için işlem başına ödeme alabilecek.
- Yeni müşteri potansiyeli: İade noktaları, müşterilerin marketleri daha sık ziyaret etmesini sağlayabilecek.
Hangi ambalajlar kapsama giriyor?
Yeni düzenleme, genel olarak 150 ml ile 3 litre arasındaki belirli tek kullanımlık içecek ambalajlarını kapsıyor:
- Plastik içecek şişeleri
- Alüminyum ve çelik içecek kutuları
Cam şişeler İngiltere'deki sistemin dışında kalıyor.
Marketler için yeni yasal zorunluluklar
İngiltere'deki Türk marketleri, süpermarketler ve diğer perakende işletmeleri yeni düzenlemeyle önemli sorumluluklar üstlenecek.
Özellikle 100 metrekare ve üzerindeki satış alanına sahip marketlerin yeni sisteme hazırlanması büyük önem taşıyor.
Yeni düzenleme kapsamında:
- Zorunlu kayıt: İade noktası yükümlülüğü bulunan marketlerin resmî DRS sistemine kayıt yaptırması gerekecek.
- Ambalaj kabulü: Yükümlü marketler, müşterilerin getirdiği sisteme uygun boş plastik şişeleri ve metal içecek kutularını geri almak zorunda olacak.
- Depozito iadesi: Kabul edilen ambalajlar için müşterilere depozito bedeli geri ödenecek.
- Toplama ve depolama: İade edilen ambalajların uygun şekilde toplanması ve muhafaza edilmesi gerekecek.
- İade sistemi kurulumu: Marketlerin manuel veya otomatik iade yöntemlerinden biriyle gerekli operasyonu oluşturması gerekecek.
Özellikle 200 metrekare ve üzerindeki marketler için iade noktası işletmek genel kural olarak zorunlu olacak. Daha küçük işletmeler için belirli istisnalar bulunsa da muafiyetlerin otomatik olmadığı durumlarda resmî onay gerekiyor.
Bu nedenle market sahiplerinin 2027'yi beklemeden yasal yükümlülüklerini öğrenmeleri, kayıt işlemlerini ve gerekli altyapı hazırlıklarını planlamaları önem taşıyor.
Zorunluluk aynı zamanda ticari fırsat
Depozito iade makineleri, marketlere yalnızca yasal yükümlülüklerini yerine getirme imkânı sunmuyor.
Otomatik sistemler sayesinde:
- Personel iş yükü azaltılabiliyor.
- Boş ambalajlar daha düzenli toplanabiliyor.
- Müşterilerin markete tekrar gelmesi teşvik edilebiliyor.
- İşletmeler, uygun ambalaj iadelerinden hizmet bedeli kazanabiliyor.
Bu nedenle yeni sistem, marketler için doğru planlandığında ticari avantaja da dönüşebilir.
Devlet Desteği ve Finansman İmkânlarıyla Marketlerin Yatırım Yükü Azalabilir
Yeni Depozito İade Sistemi'ne geçişte marketlerin yüksek makine yatırımları yapması her zaman gerekmeyebilir.
Sistemi yöneten Exchange for Change, küçük ve bağımsız marketlere yönelik toplam 60 milyon sterlinlik destek programı açıkladı.
- 6.000 sterline kadar hibe: Şartları karşılayan küçük bağımsız marketlere, makine kurulumu için üç yılda toplam 6.000 sterlin destek sağlanabilecek.
- Kiralama ve finansman: Makinelerin doğrudan satın alınması yerine kiralama veya taksitli finansman seçenekleri değerlendirilebilecek.
- İşlem başına gelir: Otomatik iade noktası işleten marketler, uygun ambalajlar için ilk yıllık 225.000 iadeye kadar ambalaj başına 5 peni hizmet bedeli alabilecek.
- Ek ticari avantaj: Makineler personel iş yükünü azaltabilecek, müşteri ziyaretlerini artırabilecek ve yeni alışveriş fırsatları oluşturabilecek.
Hibe, finansman ve işlem başına gelir imkânlarının birlikte değerlendirilmesiyle marketlerin başlangıç yatırımı ve aylık mali yükü önemli ölçüde azaltılabilecek.
Böylece yeni sistem, işletmeler açısından yalnızca yasal bir zorunluluk değil, doğru planlandığında ekonomik avantaj sağlayabilecek bir fırsata dönüşebilecek.
Türk firması Reloops UK de yeni döneme hazırlanıyor
İngiltere'de Depozito İade Sistemi alanında faaliyet gösteren Türk girişimlerinden Reloops UK de yeni uygulamaya yönelik hazırlıklarını sürdürüyor.
Coventry merkezli şirket, Türkiye'deki üretim altyapısıyla İngiltere pazarına yönelik otomatik depozito iade makineleri geliştiriyor.
Reloops UK, yeni sistemin özellikle bağımsız marketler açısından önemli bir dönüşüm oluşturacağına dikkat çekiyor. Şirket, işletmelerin yasal yükümlülüklerini önceden öğrenmelerinin ve gerekli hazırlıkları zamanında yapmalarının önemini vurguluyor.
Marketler 2027'yi beklememeli
Yeni sistemin başlamasına yaklaşık 11 ay kaldı. Ancak marketlerin kayıt, altyapı ve operasyon hazırlıklarını daha erken tamamlamaları gerekiyor.
Sektör temsilcileri, özellikle 100 metrekare ve üzerindeki marketlerin mevcut durumlarını değerlendirmelerini, kayıt süreçlerini takip etmelerini ve kendilerine uygun iade yöntemlerini şimdiden belirlemelerini öneriyor.
Depozito İade Sistemi hakkında bilgi edinmek isteyen işletmeler, resmî kuruluş Exchange for Change'in yanı sıra bu alanda faaliyet gösteren Reloops UK gibi firmalardan da bilgi alabilecek.
Reloops UK – Coventry, İngiltere
