The Guardian’ın İngiltere İçişleri Bakanlığı verilerine dayandırdığı habere göre, Ankara Anlaşması (ECAA) kapsamında Ocak–Haziran 2025’te 3 bin 378 Türk vatandaşına süresiz oturum izni (ILR) verildi. Bu yılın aynı döneminde sayı 745’e düştü. Gazete, yılbaşından bu yana yüzlerce kişinin başvurusunun reddedildiğini bildirdi. Yüzde 78’lik düşüş, verilen izin sayısına ilişkin. ECAA kapsamındaki toplam ret sayısı ve ret oranı ise kamuya açık verilerden belirlenemiyor.
Konu ekim ayında Parlamento’ya taşındı
İşçi Partili Tottenham Milletvekili ve eski Dışişleri Bakanı David Lammy, 9 Ekim’de verdiği yazılı sorularla Eylül 2025’ten bu yana kaç başvurunun kabul edildiğini, kaçının reddedildiğini, kaç ret kararına itirazın sürdüğünü ve ortalama bekleme sürelerini sordu. İçişleri Bakanlığının 19 Ekim tarihli yanıtında, yayımlanan istatistiklerin ret kararlarına ve işlem sürelerine ilişkin istenen ayrıntıları içermediği belirtildi. Bakanlık, sonuçlandırılan dosya sayısının haftalık ortalama başvuru sayısının üzerine çıktığını ve bekleyen dosya sayısının önemli ölçüde azaldığını bildirdi.
Bakanlık, haziranda Lordlar Kamarası’na verdiği yanıtta gecikmeleri beklenenden fazla başvuru alınmasına ve kapsamlı belge incelemesi gerektiren dosyalara bağlamıştı. ECAA başvuruları için altı aylık işlem hedefi bulunduğunu açıklayan bakanlık, birikimi azaltmak için ek kaynak ayırdığını da bildirmişti. The Guardian’a konuşan hukukçular ise özellikle Eylül 2025’ten itibaren yapılan bazı başvurularda bekleme süresinin altı ayı aştığını belirtti.
Tedavi süresi ve sosyal medya hesabı ret dosyalarında
The Guardian’ın aktardığı dosyalardan birinde, kanser tedavisini Türkiye’de sürdüren bir kadının başvurusu reddedildi. Gazeteye göre, sağlık ekibi tedavinin başka bir ülkeye taşınmasının ciddi risk taşıdığını bildirdi. Bakanlık, idari inceleme sonrasında kararını korudu ve ekim ayında kadına üç küçük çocuğuyla birlikte Birleşik Krallık’tan ayrılması gerektiğini bildirdi.
Bir başka dosyada işletmenin internet sitesi veya sosyal medya hesabı bulunmaması ret gerekçeleri arasında gösterildi. Gazete, banka hesap dökümlerinin eksik olduğu yönündeki tespitin de hatalı olduğunu ve kararın daha sonra geri alındığını bildirdi. Ayrı bir dosyada ise başvuru sahibinin ülke dışında geçirdiği günlerin yanlış hesaplandığı aktarıldı.
İdari inceleme başvuruları 395’e çıktı
Gazetenin bilgi edinme yoluyla ulaştığı verilere göre, 2025’in tamamında 145 olan idari inceleme başvurusu sayısı, 2026’nın başından ağustos ortasına kadar 395’e ulaştı. Bu süreçte İçişleri Bakanlığı, başvuru sahibinin kararın alınmasında hata yapıldığı yönündeki itirazını inceliyor.
Lammy, 8 Kasım’da yaptığı açıklamada, yıllardır ülkede yaşayan Türk ailelerin dosyalarındaki hataların ağır sonuçlar doğurduğunu belirterek bakanlığa harekete geçme çağrısı yaptı. Lammy’nin atıfta bulunduğu Windrush skandalında, Birleşik Krallık’ta yasal olarak yaşama hakkı bulunan Karayip kökenli kişiler, statülerini belgelemekte yaşadıkları sorunlar nedeniyle işlerini kaybetmiş veya ülkeden çıkarılma riskiyle karşı karşıya kalmıştı. İçişleri Bakanlığı ise gazeteye yaptığı açıklamada her ECAA dosyasını kendi koşulları içinde, yayımlanmış kurallar ve kılavuzlar uyarınca değerlendirmeyi sürdürdüğünü bildirdi.
Mevcut kurallar ne öngörüyor?
Türk iş insanı vizesi Brexit sonrasında yeni başvurulara kapandı. Bu statüyü daha önce alan Türk iş insanları ve çalışanlar ile uygun aile üyeleri, ilgili koşulları karşılamaları hâlinde izinlerini uzatabiliyor veya süresiz oturuma başvurabiliyor. İş insanları için yayımlanan kurallar, uygun statüde beş yıllık kesintisiz ikamet ve faal, sürdürülebilir bir işletme gibi koşullar içeriyor. İşletmenin internet sitesi veya sosyal medya hesabı bulunması, yayımlanan koşullar arasında yer almıyor.
Kesintisiz ikamet hesabında genel sınır, herhangi bir 12 aylık dönemde Birleşik Krallık dışında geçirilen 180 gün. Göçmenlik kuralları, başvuru sahibinin veya yakın bir aile üyesinin hayatını tehdit eden hastalığı gibi zorlayıcı kişisel nedenlerden kaynaklanan sürelerin bu hesaba katılmamasını öngörüyor.
