ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçi Parti’nin ara seçimlerde Senato ve Temsilciler Meclisi çoğunluğunu kaybetmesinin ardından yenilginin başlıca nedeni olarak İran savaşını gösterdi. Vance, çarşamba günü X’te yayımladığı açıklamada, Cumhuriyetçilerin bundan sonra izleyeceği yolu tartışırken savaşın seçimdeki etkisini ele alması gerektiğini söyledi. ABD ve İsrail’in şubat ayında başlattığı savaş, ülke sandığa gittiğinde devam ediyordu.
Vance, 2024’te Trump’a oy veren seçmenlere işaret etti
Vance’a göre Cumhuriyetçilerin asıl kaybı, 2024 başkanlık seçiminde Trump-Vance ikilisine destek veren seçmenlerin bir bölümünün bu kez Demokrat adaylara yönelmesinden kaynaklandı. Başkan Yardımcısı, atıfta bulunduğu anketlerde bu seçmenlerin İran savaşının sona ermesini, enflasyon ve hayat pahalılığına odaklanılmasını, “Önce Amerika” politikasına öncelik verilmesini ve ABD’nin İsrail’le ilişkisinin değiştirilmesini istediğini aktardı.
Vance, Trump’ın da savaşın seçim sonucunda etkili olduğu görüşünü dile getirdiğini belirtti. Trump, seçim gecesi The Wall Street Journal’a verdiği telefon mülakatında İran’ın yenilgide rol oynayan etkenlerden biri olduğunu söyledi. Savaşı başlatma kararından pişmanlık duymadığını ve aynı koşullarda yine aynı kararı vereceğini belirtti.
Seçmen araştırmasında ekonomi ve hayat pahalılığı öne çıktı
Associated Press’in 50 eyalette yaklaşık 80 bin seçmenle yaptığı araştırmada, her 10 seçmenden yaklaşık dördü ekonomiyi, üçü ise demokrasinin durumunu ülkenin en önemli meselesi olarak gösterdi. Seçmenlerin yaklaşık yarısı, Kongre için oy verirken hayat pahalılığı ve yönetimdeki yolsuzluğun belirleyici olduğunu bildirdi. İran savaşını belirleyici görenlerin oranı daha düşük kaldı. Araştırma, 30 yaş altı ve Hispanik seçmenler arasında Cumhuriyetçi adaylara desteğin 2024’te Trump’a verilen desteğin gerisinde kaldığına da işaret etti.
Seçim öncesinde yayımlanan ayrı bir AP-NORC anketinde ise kayıtlı seçmenlerin yaklaşık yüzde 80’i hayat pahalılığının düşürülmesini, yaklaşık yüzde 70’i de İran savaşının sona erdirilmesini yeni Kongre’nin en önemli öncelikleri arasında saydı.
Demokratlar Senato’da en az yedi sandalye çevirdi
AP’nin 4 Kasım itibarıyla açıkladığı sonuçlara göre Demokratlar, Kansas, Iowa, Teksas, Ohio, Maine, Kuzey Carolina ve Güney Carolina’da daha önce Cumhuriyetçilerin elinde bulunan Senato sandalyelerini kazandı. Georgia ve Michigan’daki sandalyelerini de koruyan Demokratlar, Temsilciler Meclisi’nde iki düzineden fazla seçim bölgesini Cumhuriyetçilerden aldı. Bu bölgeler arasında Trump’ın 2024’te çift haneli farkla kazandığı yerler de bulunuyor.
Florida’nın Cumhuriyetçi Valisi Ron DeSantis, ülke genelindeki tabloyu bir ara seçim için muhtemelen en kötü senaryo olarak niteledi. DeSantis, Cumhuriyetçilerin ülkenin birçok bölgesinde “neredeyse yok oluş seviyesinde” bir yenilgi yaşadığını söyledi.
Galibaf “Amerikalılar savaşa hayır dedi” açıklaması yaptı
İran Meclis Başkanı ve Washington’la görüşmelerde Tahran’ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf, seçim sonuçlarını Trump yönetiminin savaş politikasına tepki olarak yorumladı. Galibaf, X’te yaptığı paylaşımda Amerikalıların “savaşa hayır” dediğini savundu. İran basınında da Demokratların zaferini savaşın Trump’a siyasi maliyeti olarak değerlendiren haberler yayımlandı.
İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney ise ara seçimlerin Washington’un İran politikasını değiştireceği beklentisine kuşkuyla yaklaştı. İran devlet medyasında yayımlanan açıklamasında Hamaney, ABD’nin yeni bir askeri saldırı düzenlemesi halinde İran’ın bölge genelinde daha geniş kapsamlı karşılık vereceğini söyledi.
