İngiltere Parlamentosu’na bağlı UK Home Affairs Committee, hükümetin kalıcı oturum sisteminde köklü değişiklikler öngören “earned settlement” planlarına ilişkin dikkat çekici bir rapor yayımladı. Raporda, reformların mevcut haliyle hem göçmenler hem de kamu kurumları için ciddi belirsizlikler barındırdığı ifade edildi.
Milletvekilleri, kalıcı oturum (Indefinite Leave to Remain – ILR) sistemini değiştirmeyi amaçlayan düzenlemelerin yeterince hazırlanmadığını ve uygulama detaylarının hâlâ netleşmediğini belirtti. Raporda, bu nedenle reformların planlandığı gibi Nisan 2026’da tam olarak yürürlüğe girmesinin gerçekçi görünmediği vurgulandı.
Göçmenler arasında endişe büyüyor
Rapora göre özellikle kalıcı oturum başvurusu hazırlığında olan göçmenler yeni sistemin nasıl işleyeceğini bilmedikleri için ciddi kaygı yaşıyor. Komite, hükümetin reform planlarının henüz “yeterince geliştirilmiş ve anlaşılır” olmadığını belirterek daha şeffaf bir yol haritası hazırlanması gerektiğini ifade etti.
İçişleri politikalarından sorumlu kurum olan Home Office tarafından hazırlanan reform paketi, kalıcı oturum sistemini “katkı temelli” bir modele dönüştürmeyi hedefliyor. Bu modele göre göçmenlerin İngiltere ekonomisine ve toplumuna yaptıkları katkılar, kalıcı oturuma giden sürenin uzunluğunu etkileyebilecek.
2021’den önce gelenlere muafiyet çağrısı
Komite raporunun en önemli tavsiyelerinden biri, reformların geriye dönük uygulanmaması oldu. Milletvekilleri, 2021’den önce İngiltere’ye gelmiş ve mevcut kurallara göre hayat planı yapan kişilerin yeni sistemden muaf tutulması gerektiğini vurguladı.
Raporda, aksi bir uygulamanın “adil olmayan sonuçlar doğurabileceği” ve göçmenlerin hukuki güven duygusunu zedeleyebileceği ifade edildi.
Çocuklar için otomatik yerleşim önerisi
Komite ayrıca İngiltere’de büyüyen çocukların göç sisteminde karşılaştığı zorluklara da dikkat çekti. Raporda, küçük yaşta ülkeye gelen ve eğitim hayatını İngiltere’de sürdüren çocukların yetişkin olduklarında karmaşık göç prosedürleriyle karşılaşmaması gerektiği belirtildi.
Bu nedenle komite, İngiltere’de büyüyen çocukların 18 yaşına geldiklerinde otomatik olarak yerleşim hakkı elde etmeleri yönünde düzenleme yapılmasını önerdi.
Uzun bekleme süreleri ve mali yük
Yeni sistemin göçmenleri daha uzun süre geçici vize statüsünde bırakabileceği de raporda vurgulanan konular arasında yer aldı. Kalıcı oturuma giden sürenin uzaması, daha fazla vize yenilemesi ve yüksek başvuru ücretleri anlamına gelebilir.
Uzmanlara göre bu durum özellikle sağlık, sosyal bakım ve hizmet sektöründe çalışan göçmenler için önemli bir ekonomik yük oluşturabilir.
Hükümetten yanıt bekleniyor
Parlamentodaki komitelerin hazırladığı raporlar doğrudan yasa niteliği taşımıyor. Ancak hükümetin rapordaki tavsiyelere resmi yanıt vermesi gerekiyor.
Bu nedenle Home Office’in önümüzdeki haftalarda reform planlarına ilişkin yeni bir açıklama yapması bekleniyor. Yapılacak düzenlemeler, İngiltere’de yaşayan yüz binlerce göçmenin kalıcı oturum planlarını doğrudan etkileyebilir.
