Emekli Hava Orgeneral Sir Michael Graydon, Kıbrıs sorununda yıllardır sürdürülen çözüm arayışlarının sonuç vermediğini belirterek, iki toplumun güvenlik kaygılarını ve siyasi iradelerini dikkate alan yeni bir yaklaşım geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Graydon’ın değerlendirmeleri, İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV), Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü ve Beşparmak Düşünce Grubu iş birliğiyle İstanbul’daki TOBB Plaza’da düzenlenen “Kıbrıs’ın Geleceği: İki Devletli Çözüm İhtiyacı” başlıklı sempozyumda paylaşıldı. 16 Kasım’da başlayan ve 17 Kasım’da devam edecek etkinliğe katılamayan Graydon’ın konuşma metni açılışta okundu.

Federal çözüme ilişkin görüşünün değiştiğini anlattı
Konuşmasına ilişkin yayımlanan ayrıntılı haberlere göre Graydon, Kıbrıs meselesini 1964 yılından bu yana yakından takip ettiğini, geçmişte federal çözümü ve 2004 Annan Planı’nı desteklediğini belirtti.
Yıllar içinde yaşanan gelişmelerin ve sonuçsuz kalan müzakerelerin kendisini farklı bir değerlendirmeye yönelttiğini ifade eden Graydon, federal modelin uygulanabilirliğine ilişkin inancını kaybettiğini dile getirdi. 2017’de Crans-Montana’da yürütülen görüşmelerin sonuçsuz kalmasının da bu konudaki kuşkularını güçlendirdiğini kaydetti.
Annan Planı sonrasındaki taahhütleri hatırlattı
Graydon, 2004 referandumunda Kıbrıs Türklerinin Annan Planı’nı kabul etmesine karşılık Rum tarafının reddettiğini hatırlattı. Referandum sonrasında Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonların hafifletilmesi konusunda uluslararası toplum tarafından verilen taahhütlerin büyük ölçüde yerine getirilmediğini savundu.
Kalıcı bir çözümün Kıbrıs Türk halkının eşit haklarını ve statüsünü tanıması gerektiğini belirten Graydon, adada fiilen işleyen iki ayrı devlet bulunduğu yönündeki değerlendirmesinden hareketle, iki devletli modelin ele alınmasını istedi.
Türkiye’nin 1974 müdahalesine destek
Graydon’ın konuşmasına ilişkin ayrıntılı haberlerde, Türkiye’nin 1974 müdahalesine yönelik değerlendirmeleri de yer aldı.
Kıbrıs’a ilk kez 1964’te Kraliyet Hava Kuvvetleri bünyesinde geldiğini, daha sonra Ağrotur’da görev yaptığını anlatan Graydon, o dönemde Kıbrıslı Türklerin karşılaştığı güvenlik sorunlarını gözlemlediğini belirtti. Türkiye’nin müdahalesini Garanti Antlaşması çerçevesinde değerlendirerek hukuki ve insani gerekçelerle haklı bulduğunu ifade etti.
Her iki toplumun güvenliği vurgulandı
Graydon, çözümün her iki toplumun güvenlik endişelerini dikkate alması, uygun anlaşmalar ve güvenlik düzenlemeleriyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Yeni nesillerin aynı çözümsüzlüğü devralmaması için farklı seçeneklerin tartışılmasını istedi. Bu değerlendirmeler, emekli komutanın kişisel görüşleri olarak aktarıldı.

Mali yardım konusunda mevcut programlar sürüyor
Graydon’ın taahhütlere yönelik eleştirileri, Kıbrıs Türk toplumuna hiç mali yardım yapılmadığı anlamına gelmiyor. Avrupa Komisyonu, 2006’dan bu yana Kıbrıs Türk toplumuna yönelik bir yardım programı yürütüyor. Komisyonun Eylül 2025 açıklamasına göre, o tarihe kadar programa yaklaşık 760 milyon avro ayrıldı; 2025 yılı için kabul edilen destek tutarı ise 33,7 milyon avro oldu.






