Bilim insanları, gece tüketilen kafeinin dürtüsel davranışları artırabildiğini, bu durumun da riskli veya kontrolsüz eylem olasılığını yükselttiğini saptadı.
Geceleri uyanık kalmak için kahveye sarılanlardan mısınız?
ABD'deki Teksas Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, bu alışkanlığın beklenmedik bir yan etkisi olabileceğini ortaya koydu.
Bilim insanları, gece tüketilen kafeinin dürtüsel davranışları artırabildiğini, bu durumun da riskli veya kontrolsüz eylem olasılığını yükselttiğini saptadı.
Meyve sinekleri üzerindeki deneyler
Hakemli bilimsel dergi iScience'ta yayınlanan çalışma, kafeinin günün farklı saatlerinde tüketilmesinin inhibisyon (engelleme) ve dürtüsellik üzerindeki etkilerini inceledi.
Araştırmada denek olarak, genetik yapıları ve sinir sistemleri insanlarla önemli benzerlikler taşıyan meyve sinekleri kullanıldı.
Araştırmacılar, kafeinin dünyada en çok tüketilen psikoaktif madde olduğunu hatırlatarak, bu popüler içeceğin davranışsal kontrol üzerindeki etkilerini hangi faktörlerin değiştirdiğini keşfetmeyi amaçlıyordu.
Gece tüketimi özdenetimi azaltıyor
Ekip, meyve sineklerini farklı dozlarda ve farklı zaman dilimlerinde kafeinle besledi. Ardından, sineklerin hoşlanmadıkları güçlü bir hava akımına maruz kaldıklarında hareketlerini ne kadar denetleyebildiklerini gözlemleyerek dürtüselliklerini ölçtüler.
Gündüz kafein tüketen sineklerde belirgin bir davranış değişikliği gözlenmedi. Gece kafein tüketen sineklerin ise olumsuz koşullara rağmen hareketlerini baskılayamadıkları ve "pervasızca uçma" gibi dürtüsel davranışlar sergiledikleri görüldü.
Dişi sineklerde daha güçlü etki
Araştırmanın bir diğer çarpıcı sonucu ise cinsiyetler arasındaki farktı.
Hem erkek hem de dişi sineklerin sistemlerinde benzer seviyelerde kafein bulunmasına rağmen, dişiler çok daha yüksek düzeyde dürtüsel davranış sergiledi.
Sineklerde östrojen gibi insani hormonlar bulunmadığı için, bu durumun dişilere özgü başka genetik veya fizyolojik faktörlerden kaynaklandığı düşünülüyor.
Bu bulgular; vardiyalı çalışanlar, sağlık personeli ve askeri personel gibi geceleri kafeine güvenen kişiler için önemli sonuçlar doğurabilir.
(Euronews)
