Cambridge Üniversitesi’nin duyurduğu seçimde, yapay zekânın günlük yaşama girmesiyle insan yaratıcılığı, kimlik ve karar alma üzerine yoğunlaşan tartışmalar etkili oldu. Latince humanus sözcüğünden türeyen ve İngilizcede 15. yüzyıldan beri kullanılan “human”, Cambridge Dictionary’de sıfat olarak insanların kendilerine özgü niteliklerini, kusurlarını ve duygularını ifade ediyor.

“İnsan yapımı” ifadesi daha sık kullanılıyor

Cambridge Dictionary sözlükçüsü Colin McIntosh, yapay zekânın insan olmak üzerine konuşma biçimimizi değiştirdiğini söyledi. McIntosh’a göre, bir içeriği kimin ürettiğini belirtmek için “human-made” (insan yapımı) gibi ifadelerin daha sık kullanılması bu değişimin dile yansıyan örneklerinden biri. McIntosh ayrıca düşünme işini yapay zekâya devretmenin olası sonuçlarına ilişkin kaygıların, matematikçilerden küçük çocuklara eğitim veren öğretmenlere kadar farklı meslek gruplarında bu teknolojiye ne ölçüde başvurulduğunu yeniden gündeme getirdiğini belirtti.

Istikbal 860X450 Pxl

Kitaplarda “insan tarafından yazıldı” etiketi

Cambridge, seçimin gerekçesini açıklarken yayıncılık ve sanat dünyasından örneklere de yer verdi. Yazar örgütü Authors Guild, insan tarafından yazılan kitapları belirtmek için “Human Authored” etiketi başlattı. Scarlett Johansson, Cate Blanchett ve Billie Eilish’in de aralarında bulunduğu sanatçılar ise yapay zekâyla üretilen dijital kopyalara ve eserlerinin yapay zekâ modellerinde izinsiz kullanılmasına karşı yürütülen girişimlere destek verdi.

Gates ve Adams’tan yapay zekâ değerlendirmesi

Microsoft’un kurucu ortağı Bill Gates, yapay zekânın hastalıkların tedavisine ve eğitimin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini, teknolojinin başarısının ise insanların yaşamını ne ölçüde iyileştirdiğiyle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Cambridge Üniversitesi’nde yapay zekâ yönetişimi ve insan hakları alanında çalışan Prof. Rachel Adams da teknolojinin mevcut eşitsizlikleri derinleştirebileceğini, aynı zamanda bunların giderilmesine katkı sunma potansiyeli taşıdığını belirtti.

Independent Mortgage 3

Adaylar arasında “agent” ve “analogue” da vardı

Bu yıl değerlendirilen diğer sözcükler arasında, insanın sürekli yönlendirmesine ihtiyaç duymadan karar alıp görev yürütebilen yapay zekâ sistemleri için kullanılan “agent” ile dijital olmayan nesne ve deneyimleri anlatan “analogue” da yer aldı. Cambridge Dictionary, 2023’te yapay zekâ sistemlerinin gerçeğe aykırı bilgi üretmesini anlatan “hallucinate” sözcüğünü seçmişti. 2025’te ise Merriam-Webster, düşük nitelikli yapay zekâ içerikleri için kullanılan “slop”u, Collins de yapay zekâ yardımıyla yazılım geliştirmeyi anlatan “vibe coding”i yılın sözcüğü ilan etmişti.

Diplomat Travel 860X300 Haber Alti