Avrupa Birliği'nin Schengen bölgesine girişlerde uygulamaya aldığı yeni Dijital Giriş-Çıkış Sistemi (Entry/Exit System-EES), milyonlarca yolcunun seyahat planlarını aksatmaya başladı. AB vatandaşı olmayan yolcuların ilk girişlerinde parmak izi ve yüz biyometrisinin dijital olarak kaydedildiği sistem, özellikle yaz sezonunda büyük havalimanlarında uzun kuyruklara neden oluyor.
İtalya'nın en yoğun havalimanı olan Roma Fiumicino'da pasaport kontrolünden geçiş süresinin İngiltere vatandaşları için ortalama 7 dakikadan 20 dakikaya yükseldiği açıklandı. Böylece sınır işlemleri neredeyse üç kat uzarken, birçok yolcu bir ila iki saat arasında beklemek zorunda kaldığını ve aktarmalı uçuşlarını kaçırdığını belirtti.
Teknik arızalar yoğunluğu artırıyor
Yeni sistem kapsamında ilk kez Schengen'e giriş yapan AB dışı yolcuların biyometrik verileri sisteme kaydediliyor. Ancak kayıt işlemlerinin beklenenden uzun sürmesi, bazı otomatik kioskların yetersiz kalması ve zaman zaman yaşanan sunucu kaynaklı teknik arızalar sınır geçişlerini yavaşlatıyor.
Portekiz'in Faro Havalimanı'nda görev yapan sınır polisi yetkilileri de sistemde zaman zaman teknik sorunlar yaşandığını doğrularken, bazı yolcuların işlemlerinin 10 dakikadan 30 dakikanın üzerine çıktığını bildirdi. Havayolu şirketleri ise özellikle yoğun saatlerde kuyrukların hızla büyüdüğüne dikkat çekiyor.
Havalimanlarından 'esneklik' çağrısı
Sorunun büyümesi üzerine Roma Havalimanları İşletmesi (Aeroporti di Roma), yaz döneminde kaos yaşanmaması için biyometrik kontrollerin geçici olarak esnetilebileceği uyarısında bulundu.
Şirketin Üst Yöneticisi Marco Troncone, mevcut uygulamanın yaz aylarındaki yolcu yoğunluğunu karşılamaya uygun olmadığını belirterek, "Bu süreç zirve dönemindeki yolcu hacmiyle uyumlu değil. Aksi halde ciddi bir ulaşım kaosu yaşanabilir." değerlendirmesinde bulundu.
AB: Sistem devam edecek, iyileştirmeler sürecek
Avrupa Komisyonu ise sistemi askıya alma çağrılarına sıcak bakmıyor. Brüksel, EES'nin sınır güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu vurgulayarak, yalnızca olağanüstü durumlarda üye ülkelere geçici esneklik tanınabileceğini belirtiyor. Yetkililer, biyometrik kayıt işlemlerinin özellikle ilk girişte zaman aldığını, aynı yolcuların sonraki seyahatlerinde işlemlerin önemli ölçüde hızlanacağını ifade ediyor.
AB Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı Frontex de sistemin tamamen oturmasının bir ila iki yılı bulabileceğini kabul ederken, en büyük zaman kaybının ilk biyometrik kayıt aşamasında yaşandığını açıkladı.
Havayollarından erken gelin uyarısı
Yaşanan aksaklıklar üzerine Avrupa'nın önde gelen havayolu şirketlerinden Ryanair, yolculara havalimanlarına her zamankinden daha erken gitmeleri çağrısında bulundu. Şirket, İtalya, İspanya, Portekiz ve diğer bazı Avrupa ülkelerindeki toplam 16 havalimanında EES kaynaklı uzun kuyruklar yaşandığını duyururken, altyapı ve personel eksiklikleri giderilene kadar sistemin yoğun dönemlerde esnetilmesini talep etti. Bazı havalimanlarında bekleme sürelerinin üç ila altı saate kadar çıkabildiği bildirildi.
Uzmanlara göre Avrupa'nın yeni dijital sınır sistemi uzun vadede pasaport damgalama uygulamasını tamamen ortadan kaldırarak güvenliği artırmayı hedefliyor. Ancak yaz sezonunda artan yolcu trafiği, altyapı eksiklikleri ve teknik aksaklıklar nedeniyle EES, şimdilik Schengen kapılarında beklenenden çok daha büyük bir sınav veriyor.
