İngiltere'de 2008 yılında başlatılan HPV (İnsan Papilloma Virüsü) aşılama programının etkileri, tıp dünyasında "çığır açıcı" olarak nitelendirilen sonuçlar ortaya koydu. The Lancet tıp dergisinde yayımlanan yeni araştırmaya göre, HPV aşısı sayesinde genç kadınlarda rahim ağzı kanserine bağlı ölümler dramatik şekilde azalırken, 2020-2024 yılları arasında 20-24 yaş grubundaki kadınlarda tek bir rahim ağzı kanseri ölümü bile kaydedilmedi. Araştırmacılar, aşılama programı olmasaydı aynı dönemde yaklaşık 23 ölümün gerçekleşmesinin beklendiğini belirtiyor.
"Bir kanser türünü neredeyse ortadan kaldırmak inanılmaz"
Araştırmanın başyazarı, Londra Queen Mary Üniversitesi'nden Peter Sasieni, sonuçların halk sağlığı açısından olağanüstü olduğunu söyledi.
Sasieni, "Tek bir aşının belirli bir kanser türünü neredeyse ortadan kaldırabildiğini düşünmek inanılmaz" ifadelerini kullanırken, araştırmanın HPV aşısının yalnızca kanser vakalarını değil, doğrudan ölümleri de önlediğini ilk kez net biçimde ortaya koyduğunu vurguladı.
Araştırmacılar, aşının uygulanmaya başlamasından bu yana İngiltere'de yaklaşık 200 genç kadının hayatının kurtarıldığını tahmin ediyor.
12-13 yaşında aşılananlarda ölüm riski "sıfıra yakın"
Çalışmaya göre HPV aşısını 12 veya 13 yaşında olan çocukların 30 yaşına gelmeden rahim ağzı kanseri nedeniyle hayatını kaybetme riski "neredeyse sıfır" seviyesine düştü. Aşı programı öncesinde ise aynı yaş grubunda her yıl yaklaşık 20 genç kadın bu hastalık nedeniyle yaşamını yitiriyordu.
Araştırma ayrıca 30-34 yaş aralığındaki aşılı kadınlarda rahim ağzı kanserinden ölüm riskinin yüzde 63 daha düşük olduğunu ortaya koydu.
Kanser vakalarında da büyük düşüş
Ölüm oranlarındaki düşüş, kanser vakalarındaki azalmayla da destekleniyor. Daha önce yayımlanan geniş kapsamlı bir İngiltere araştırmasına göre, 12-13 yaşında aşılanan kadınlarda rahim ağzı kanseri görülme sıklığı yüzde 84'e yakın, kanser öncüsü lezyonlar ise yüzde 94 oranında azaldı. Araştırmacılar, 2020 yılına kadar yalnızca İngiltere'de yaklaşık 687 rahim ağzı kanseri vakasının ve 23 binden fazla kanser öncüsü lezyonun önlendiğini hesapladı.
Uzmanlar, HPV aşısının yalnızca rahim ağzı kanserine karşı değil; ağız, boğaz, anüs, penis, vulva ve vajina kanserlerinin bazı türlerine karşı da koruma sağladığını belirtiyor.
Başarıya rağmen alarm zilleri çalıyor
Bununla birlikte uzmanlar, aşılama oranlarındaki düşüşün elde edilen kazanımları tehlikeye atabileceği uyarısında bulunuyor.
İngiltere'de HPV aşısı yaptırma oranı ulusal düzeyde yüzde 75 civarında seyrediyor. Başkent Londra'da ise bazı yaş gruplarında oran yüzde 60'ın altına kadar düşüyor. Dünya Sağlık Örgütü ise 2030 yılına kadar kız çocuklarının en az yüzde 90'ının 15 yaşına kadar aşılanmasını hedefliyor.
Cancer Research UK'nin Genel Müdürü Michelle Mitchell, hükümet ve sağlık kuruluşlarının özellikle aşılama oranlarının düşük olduğu topluluklara ulaşması gerektiğini belirterek, "Bu sonuçlar bilimin ve güçlü halk sağlığı programlarının hayat kurtardığını gösteriyor. Ancak başarının sürmesi için aşılama oranlarının yüksek tutulması şart" dedi.
Rahim ağzı kanseri hâlâ önemli bir sağlık sorunu
Tüm olumlu gelişmelere rağmen rahim ağzı kanseri İngiltere'de kadınlarda görülen en yaygın kanser türleri arasında yer almaya devam ediyor. Her yıl yaklaşık 3 bin 200 ila 3 bin 300 kadın bu hastalığa yakalanırken, yaklaşık 850 kadın hayatını kaybediyor. Uzmanlar, HPV aşısının yanı sıra düzenli tarama programlarına katılımın da hastalığın tamamen ortadan kaldırılması için kritik önemde olduğunu vurguluyor.
Bilim insanlarına göre mevcut aşılama ve tarama programları güçlendirilirse, rahim ağzı kanseri gelecekte ortadan kaldırılabilecek ilk kanser türlerinden biri olabilir.
