İngiltere'de sınır güvenliği ve havalimanı yolcu işlemlerinde önemli bir teknolojik dönüşüm başladı. İçişleri Bakanlığı (Home Office), ülkeye giriş yapan yolcuların pasaport kontrol noktalarında daha az beklemesini sağlayacak yeni nesil temassız elektronik geçiş sistemini (contactless eGates) resmen uygulamaya koydu.
6 Ekim'de başlatılan uygulama kapsamında, İngiliz vatandaşları pasaportlarını elektronik kapıların okuyucularına yerleştirmek zorunda kalmadan, yalnızca yüzlerinin taranmasıyla kimlik doğrulamasından geçebilecek.
İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın 6 Ekim tarihli açıklamasına göre, denemelerde yeni sistemin geleneksel elektronik pasaport kontrolüne kıyasla yüzde 25'e kadar daha hızlı çalıştığı belirlendi.
Ancak bu oran, havalimanlarındaki toplam bekleme süresinin mutlaka yüzde 25 azalacağı anlamına gelmiyor. Açıklanan veri, elektronik kapılardaki işlem hızına ilişkin test sonuçlarını yansıtıyor.
İlk uygulama East Midlands Havalimanı'nda başladı
Yeni teknolojiyi kullanan ilk İngiliz havalimanı East Midlands oldu.
Havalimanı yönetimi, 7 Ekim'de yayımladığı açıklamada, temassız elektronik kapıların bir gün önce yolcuların kullanımına açıldığını doğruladı.
Böylece İngiltere'de uzun süredir üzerinde çalışılan pasaport okutulmadan sınır geçişi uygulaması, deneme aşamasından gerçek yolcu kullanımına geçmiş oldu.
Yeni sistemin aşamalı olarak diğer büyük havalimanlarına kurulması planlanıyor. Birmingham Havalimanı'nın da ilk genişleme noktalarından biri olması bekleniyor.
Yeni sistem 13 havalimanını kapsıyor
İçişleri Bakanlığı'nın yayımladığı resmî listeye göre temassız elektronik kapıların aşamalı olarak kullanıma sunulacağı 13 havalimanı şöyle:
- East Midlands
- Birmingham
- Heathrow (Londra)
- Gatwick (Londra)
- Stansted (Londra)
- Luton (Londra)
- London City
- Manchester
- Bristol
- Cardiff
- Edinburgh
- Glasgow
- Newcastle
Yetkililer, 2027 yılı başlarında sistemin yalnızca bu 13 havalimanıyla sınırlı kalmayarak İngiltere genelindeki havalimanlarında kullanıma sunulmasını hedefliyor.
Bununla birlikte, 9 Ekim itibarıyla listedeki bütün havalimanlarında yeni sistemin çalışmaya başladığına ilişkin bir açıklama bulunmuyor.
Pasaport okutulmadan kimlik nasıl doğrulanacak?
Yeni sistem, gelişmiş biyometrik yüz karşılaştırma teknolojisinden yararlanıyor.
Yolcuların daha önce doğrulanmış pasaport ve seyahat bilgileri, sınır kontrol sistemindeki kayıtlarla ilişkilendiriliyor.
Havalimanına gelen yolcu elektronik kapıya yaklaştığında kamera tarafından yüzünün güncel görüntüsü alınıyor.
Sistem, bu görüntüyü doğrulanmış pasaport, seyahat ve göçmenlik bilgileriyle karşılaştırıyor. Kimlik doğrulaması ve gerekli güvenlik kontrolleri tamamlandığında elektronik kapı otomatik olarak açılıyor.
Böylece yolcunun pasaportunu okuyucuya yerleştirmesi ve belgenin elektronik çipinin okunmasını beklemesi gerekmiyor.
İçişleri Bakanlığı, teknolojinin sınır güvenliği kontrollerini ortadan kaldırmadığını, yalnızca kimlik doğrulama yöntemini değiştirdiğini özellikle vurguluyor.
Border Force: Sınır güvenliğinden taviz verilmeyecek
İngiltere Sınır Gücü (Border Force) Genel Müdürü Phil Douglas, yeni teknolojinin yolcuların ülkeye girişini kolaylaştırırken sınır güvenliğini de güçlendireceğini belirtti.
Douglas, sistemin daha hızlı ve modern bir geçiş sağlayacağını vurgulayarak teknolojik dönüşümün yolcular açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade etti.
İngiltere Havalimanları Birliği AirportsUK'nin Üst Yöneticisi Karen Dee de yeni uygulamanın yolcu deneyimini iyileştireceğini, havalimanlarının güvenli ve verimli sınır kontrollerine ihtiyaç duyduğunu söyledi.
East Midlands Havalimanı Genel Müdürü Steve Griffiths ise İngiltere'de yeni teknolojiyi kullanan ilk havalimanı olmaktan memnuniyet duyduklarını açıkladı.
İlk aşamada yalnızca İngiliz vatandaşları yararlanabilecek
Yeni sistemin ilk aşamasında yalnızca İngiliz vatandaşları temassız geçiş hakkından yararlanabilecek.
Ancak İngiltere İçişleri Bakanlığı, uygulamanın ilerleyen aylarda mevcut elektronik kapıları kullanma hakkına sahip diğer ülke vatandaşlarına da genişletileceğini bildirdi.
Mevcut düzenlemeler kapsamında Avrupa Birliği ülkelerinin vatandaşlarının yanı sıra ABD, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, Singapur ve Güney Kore vatandaşları da belirlenen koşulları karşılamaları halinde elektronik pasaport kapılarını kullanabiliyor.
Bu ülkelerin vatandaşlarının yeni temassız sisteme de kademeli olarak dahil edilmesi bekleniyor.
İçişleri Bakanlığı'nın 6 Ekim tarihli rehberinde, genişlemenin kesin ülke bazlı takvimi henüz açıklanmadı.
Türk pasaportu sahipleri yeni sistemden yararlanabilecek mi?
İngiltere'de yaşayan Türk vatandaşları açısından yeni uygulamanın kapsamı da önem taşıyor.
9 Ekim 2026 itibarıyla Türk pasaportu sahiplerinin yeni temassız geçiş sistemine dahil edileceğine ilişkin açıklanmış bir karar bulunmuyor.
Türk vatandaşları, geçerli oturum veya göçmenlik statülerine sahip olsalar bile yalnızca bu nedenle yeni temassız kapıları kullanma hakkı kazanmıyor.
İngiliz vatandaşlığını da taşıyan ve İngiliz pasaportuyla seyahat eden Türk kökenli yolcular ise yeni sistemin uygulandığı havalimanlarında diğer İngiliz vatandaşlarıyla aynı koşullardan yararlanabilecek.
İçişleri Bakanlığı, elektronik kapıların kullanımını daha fazla yolcu grubuna genişletme seçeneklerini değerlendirdiğini, ancak henüz kesin karar verilmediğini bildirdi.
Sekiz yaşından büyük çocuklar da kullanabilecek
İngiltere'de elektronik pasaport kapılarının kullanımına ilişkin yaş sınırı da 8 Temmuz 2026'da değiştirilmişti.
Yeni düzenlemeye göre sekiz yaşını dolduran çocuklar, gerekli koşulları karşılamaları halinde elektronik kapıları kullanabiliyor.
Bunun için çocukların en az 120 santimetre boyunda olması ve 18 yaşından küçük yolcuların yanlarında bir yetişkin bulunması gerekiyor.
Yeni temassız geçiş teknolojisi de mevcut elektronik kapı uygunluk kurallarını değiştirmiyor.
Bu nedenle İngiliz pasaportuna sahip sekiz yaş ve üzerindeki çocuklar, diğer koşulları karşılamaları halinde sistemden yararlanabilecek.
Yüz tanıma başarısız olursa ne olacak?
Yeni teknoloji bütün yolcuların otomatik olarak sınır kontrolünden geçeceği anlamına gelmiyor.
Yüz tanıma işleminin tamamlanamaması, kimlik bilgilerinin doğrulanamaması veya ek güvenlik incelemesi gerekmesi durumunda yolcular mevcut yöntemlere yönlendirilecek.
Bu durumda yolcudan pasaportunu elektronik okuyucuya yerleştirmesi istenebilecek veya kontrol bir Border Force görevlisi tarafından gerçekleştirilecek.
Yetkililer, elektronik kapıların sınır görevlilerinin gözetiminde çalışmaya devam edeceğini bildirdi.
Pasaport taşıma zorunluluğu devam ediyor
Yeni uygulamayla ilgili en önemli ayrıntılardan biri, sistemin pasaport taşıma zorunluluğunu ortadan kaldırmaması.
İngiliz vatandaşları, temassız elektronik kapıları kullanabilecek olsalar bile uluslararası seyahatlerinde geçerli pasaportlarını yanlarında bulundurmak zorunda.
Havayolu şirketlerinin check-in ve uçağa kabul işlemlerinde pasaport kontrolü yapma yetkisi devam ediyor.
Dolayısıyla yeni sistem, pasaportsuz uluslararası seyahat anlamına gelmiyor. Yalnızca İngiltere'ye dönüşte sınır kontrolünün belirli aşamalarını kolaylaştırıyor.
2027 yılı başında ülke genelinde yaygınlaşması bekleniyor
İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın hedefi, 2027 yılının başlarında ülke genelindeki havalimanlarında bulunan elektronik pasaport kapılarının temassız teknolojiyle çalışmasını sağlamak.
Yeni uygulama, İngiltere'nin dijital sınır yönetimi stratejisinin bir parçasını oluşturuyor.
Elektronik Seyahat İzni (ETA), dijital göçmenlik statüsü (eVisa) ve biyometrik kimlik doğrulama sistemleriyle birlikte sınır kontrollerinin daha fazla dijitalleştirilmesi amaçlanıyor.
Ancak sistemin başarısı, yalnızca elektronik kapılardaki işlem hızına değil, yoğun yolcu saatlerinde yaşanacak beklemelere, teknik altyapının güvenilirliğine ve güvenlik kontrollerinin etkinliğine de bağlı olacak.
İngiltere hükümeti, uygulamanın yaygınlaşmasıyla yolcuların daha hızlı ve güvenli bir sınır geçişi deneyimi yaşayacağını öngörüyor.
