İsrail’de seçmenler, 120 üyeli Meclis’in yeni üyelerini belirlemek üzere 27 Ekim Salı günü sandık başına gitti. Oy verme işleminin sona ermesinin ardından yayımlanan ilk sandık çıkış anketleri, Netanyahu açısından olumsuz bir tablo ortaya koydu.
Üç büyük televizyon kanalının tahminlerine göre Netanyahu’yu destekleyen partiler yaklaşık 50 sandalye kazanırken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un da yer aldığı muhalefet bloku 52 ila 53 sandalyeye ulaşabiliyor. Arap partilerinin ise toplam 17 ila 18 sandalye kazanacağı öngörülüyor.
Bununla birlikte, bu rakamlar henüz sayılmış oyları değil, seçmenlerle yapılan görüşmelere dayanan sandık çıkış anketlerini yansıtıyor. Nihai sonuçların farklı çıkması mümkün.
Netanyahu çoğunluğu kaybedebilir
İlk tahminler, soykırımcı Netanyahu’nun sağcı ve aşırı sağcı ortaklarıyla birlikte mevcut parlamento çoğunluğunu korumakta zorlanacağını gösteriyor.
İsrail’de hükümet kurmak için 120 sandalyeli Meclis’te en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Üç büyük kanalın tahminlerinde Netanyahu’nun ittifakı bu eşiğin yaklaşık 11 sandalye altında kalıyor.
Ancak anketler arasında farklılıklar bulunuyor. Kanal 14’ün sandık çıkış anketi, Netanyahu’nun blokunu 60 sandalyeyle çoğunluğa çok daha yakın gösterdi. Bu nedenle oy sayımı tamamlanmadan Netanyahu’nun kesin olarak seçimi kaybettiğini veya görevden ayrılacağını söylemek mümkün değil.
Likud ilk sırada, muhalefet bloku önde
Netanyahu’nun partisi Likud, bazı sandık çıkış anketlerine göre seçimden birinci parti olarak çıkıyor. Kanal 12’nin tahmininde Likud 24, Eisenkot liderliğindeki Yashar ise 22 sandalye kazanıyor.
Buna karşılık aynı ankette Netanyahu karşıtı Yahudi partilerinin oluşturduğu blok, Başbakan’ı destekleyen partilerin önünde görünüyor. Ancak iki blok da tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamıyor.
İsrail’de seçmenler doğrudan başbakanı değil, Meclis’te temsil edilmelerini istedikleri partileri seçiyor. Bu nedenle en fazla sandalyeyi kazanan partinin lideri, mutlaka hükümeti kuran isim olmuyor.
Arap partilerinin rolü belirleyici olabilir
İlk tahminlerde Arap partilerinin kazandığı sandalye sayısı, yeni hükümetin kurulmasına ilişkin görüşmelerde önemli bir etken olarak öne çıkıyor.
Bununla birlikte, Netanyahu karşıtı blok içindeki Yahudi partiler arasında Arap partileriyle işbirliğine ilişkin görüş ayrılıkları bulunuyor. Bu durum, muhalefetin Netanyahu’yu geride bıraksa bile ortak bir hükümet kurmasını güçleştirebilir.
Seçim Gazze’deki savaşın gölgesinde yapıldı
Seçim, Hamas öncülüğündeki 7 Ekim 2023 saldırıları ve ardından İsrail’in Gazze’ye başlattığı savaş sonrasında ülkede yapılan ilk genel seçim oldu.
Netanyahu’nun savaş dönemindeki politikaları, 7 Ekim öncesindeki güvenlik zaaflarına ilişkin sorumluluk tartışmaları ve ülkedeki siyasi bölünme seçim kampanyasının önemli başlıkları arasında yer aldı.
İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının yol açtığı büyük yıkım ve Filistinlilerin yaşadığı insani kriz de seçimlerin uluslararası kamuoyunda yakından izlenmesine neden oldu.
Resmî sonuçlar 4 Kasım’da bekleniyor
Oyların sayımının ilerlemesiyle sandalye dağılımının önümüzdeki günlerde daha netleşmesi bekleniyor. Reuters’ın aktardığı seçim takvimine göre, sayımın 30 Ekim’e kadar tamamlanması, resmî sonuçların ise 4 Kasım’da yayımlanması öngörülüyor.
Sonuçların kesinleşmesinin ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, partilerle görüşerek hükümet kurma olasılığı en yüksek gördüğü ismi görevlendirecek. Hiçbir adayın gerekli desteği sağlayamaması durumunda ise İsrail’in yeniden seçime gitmesi gündeme gelebilecek.
