Birleşik Krallık’ta İngiltere, İskoçya ve Galler’de düzenlenen yerel seçimler ülke siyasetinde büyük bir kırılmaya işaret etti. 7 Mayıs’ta sandık başına giden seçmenler, hem iktidardaki İşçi Partisi’ne hem de ana muhalefetteki Muhafazakârlara ağır bir mesaj verdi. Göçmen karşıtı söylemleriyle öne çıkan Reform UK seçimlerin açık ara kazananı olurken, Yeşiller ve Liberal Demokratlar da önemli kazanımlar elde etti. Buna karşılık Başbakan Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi 1.400’den fazla meclis üyesini kaybederek seçimlerin en ağır yenilgisini yaşadı.
Seçim sonuçları, Birleşik Krallık siyasetinde geleneksel iki partili yapının çözülmeye başladığı yorumlarını beraberinde getirdi. Özellikle İngiltere’nin kuzeyindeki eski İşçi Partisi kalelerinde Reform UK’in yükselişi dikkat çekti.
Reform UK seçimlerin en büyük kazananı oldu
Nigel Farage liderliğindeki Reform UK, yerel seçimlerde tarihi bir sıçrama yaptı. Parti, İngiltere genelinde 1.400’den fazla meclis üyesi kazanırken birçok belediyede yönetimi ele geçirdi. Reform UK özellikle eski sanayi kentlerinde ve geleneksel İşçi Partisi bölgelerinde büyük başarı sağladı.
Reform UK’in kazandığı önemli belediyeler
- Hartlepool
- Barnsley
- Wakefield
- Gateshead
- Essex
- Suffolk
- Newcastle-under-Lyme
- Sunderland çevresindeki bazı yerel yönetimler
Reform UK’in meclis üyesi kazancı
- +1.450’nin üzerinde yeni meclis üyesi
- Toplam yaklaşık 1.453 sandalye
Farage seçim gecesi yaptığı açıklamada sonuçları “Britanya siyasetinde tarihi değişim” olarak nitelendirdi.
Yeşiller yükselişini sürdürdü
Green Party de seçimlerin dikkat çeken partilerinden biri oldu. Parti, çevre politikalarının yanı sıra sosyal konut ve yerel hizmetler alanındaki vaatleriyle özellikle büyük kentlerde oy artırdı.
Yeşillerin kazandığı belediyeler
- Norwich
- Hastings
- Hackney Belediye Başkanlığı
- Londra’da iki belediye başkanlığı
Yeşillerin meclis üyesi kazancı
- +370 ila +440 arasında yeni meclis üyesi
- Toplam yaklaşık 580’den fazla sandalye
Liberal Demokratlar sekizinci kez yükseldi
Liberal Democrats daha sınırlı ama istikrarlı bir yükseliş yaşadı.
Liberal Demokratların kazandığı bölgeler
- Portsmouth
- Stockport
- Richmond
- Sutton
Liberal Demokratların meclis üyesi kazancı
- +150’den fazla yeni meclis üyesi
- Üst üste sekizinci yıl artış rekoru
Muhafazakârlar ağır kayıp yaşadı
Conservative Party de seçimlerin kaybedenleri arasında yer aldı. Parti birçok güney İngiltere belediyesinde kontrolü kaybetti.
Muhafazakârların kaybettiği belediyeler
- Essex’in bazı bölgeleri
- Suffolk
- Newcastle-under-Lyme
- Londra çevresindeki çeşitli yerel yönetimler
Muhafazakârların sandalye kaybı
- -550’nin üzerinde meclis üyesi
- Toplam yaklaşık 800 sandalye seviyesine geriledi
İşçi Partisi’nde kriz derinleşiyor
Keir Starmer liderliğindeki Labour Party seçimlerin en büyük kaybedeni oldu. Parti 1.400’den fazla sandalye kaybederken onlarca belediyeyi de yitirdi.
İşçi Partisi’nin kaybettiği önemli belediyeler
- Wandsworth
- Westminster
- Southampton
- Tameside
- Tamworth
- Exeter
- Hartlepool
- Redditch
İşçi Partisi’nin sandalye kaybı
- -1.400’den fazla meclis üyesi
- 37 belediyede kontrol kaybı
Seçim sonuçlarının ardından İşçi Partisi içinde Starmer’a yönelik eleştiriler sertleşti. Bazı milletvekilleri lider değişiminin kaçınılmaz hale geldiğini savunurken, Hartlepool milletvekili Jonathan Brash açık biçimde Starmer’ın istifa takvimi açıklaması gerektiğini söyledi.
Starmer ise yaptığı ilk açıklamada “zor sonuçlar” aldıklarını kabul etti ancak görevden ayrılmayacağını duyurdu.
Bölge Bölge Seçim Sonuçları
İngiltere
İngiltere seçimlerin merkez üssü oldu. Reform UK özellikle kuzey ve orta İngiltere’de eski İşçi Partisi bölgelerini ele geçirdi. Londra’da ise Yeşiller ve Liberal Demokratlar etkisini artırdı.
Öne çıkan sonuçlar
- Reform UK birçok kuzey belediyesini kazandı
- İşçi Partisi Londra dışındaki birçok kaleyi kaybetti
- Yeşiller Hackney’de belediye başkanlığını aldı
- Liberal Demokratlar güney İngiltere’de güç kazandı
İskoçya
İskoçya’da seçimlerin galibi yine İskoç Ulusal Partisi oldu. İşçi Partisi burada da beklenen yükselişi gösteremedi.
Öne çıkan sonuçlar
- SNP iktidarını korudu
- Reform UK oylarını artırarak ikinci büyük parti konumuna yaklaştı
- İşçi Partisi ciddi oy kaybı yaşadı
Galler
Galler’de sonuçlar İşçi Partisi için tarihi bir çöküş anlamına geldi.
Öne çıkan sonuçlar
- İşçi Partisi’nin 27 yıllık üstünlüğü sona erdi
- Plaid Cymru önemli kazanımlar elde etti
- Reform UK ikinci büyük siyasi güçlerden biri haline geldi
Büyük Kentlerde Sonuçlar
Londra
- İşçi Partisi bazı bölgelerde kontrolü korudu
- Hackney’de Yeşiller büyük başarı kazandı
- Barnet, Brent ve Haringey’de “kontrolsüz belediye” sonuçları çıktı
Manchester ve Kuzey İngiltere
- Tameside ve Hartlepool gibi geleneksel İşçi Partisi kaleleri kaybedildi
- Reform UK büyük sıçrama yaptı
Midlands
- Tamworth ve Redditch el değiştirdi
- Reform UK oylarını ciddi biçimde artırdı
Bu sonuçlarla birlikte Birleşik Krallık siyasetinde yeni bir dönemin başladığı yorumları yapılırken, gözler şimdi hem Keir Starmer’ın liderliğinin geleceğine hem de Nigel Farage liderliğindeki Reform UK’in ulusal siyasette yaratacağı etkiye çevrildi.
