LONDRA – İngiltere ve Galler Temyiz Mahkemesi, mahkeme kayıtlarında kimliği AAM olarak belirtilen Suriyeli sığınmacının insan ticareti mağduru olarak değerlendirilmesine ilişkin davada, İçişleri Bakanlığının başvurusunu oy birliğiyle reddetti. [2026] EWCA Civ 1411 numaralı hükümle, Bakanlığın ret kararını iptal eden ve dosyanın yeniden değerlendirilmesini isteyen alt mahkeme kararı yürürlükte kaldı.
Libya’da dört hafta alıkonuldu
Mahkeme kayıtlarına göre AAM, 2021’de Suriye’den ayrıldıktan sonra Libya’da Bingazi’den Trablus’a giderken beraberindeki 18 Suriyeliyle birlikte silahlı kişilerce kaçırıldı. Yaklaşık dört hafta alıkonulan AAM, dövüldü ve ailesini arayıp fidye istemeye zorlandı. Kaçıranlar başlangıçta 7 bin dolar talep etti. AAM, ailesinin fidye ödemesinin ardından serbest bırakıldı.
Nisan 2022’de Libya’dan tekneyle İtalya’ya geçen AAM, Fransa üzerinden 16 Mayıs 2022’de Birleşik Krallık’a ulaştı ve ertesi gün iltica başvurusunda bulundu. Dosyası 13 Ekim 2022’de, potansiyel modern kölelik ve insan ticareti mağdurlarının tespiti için kullanılan Ulusal Yönlendirme Mekanizması’na (NRM) sevk edildi. İçişleri Bakanlığı ilk incelemede ve 12 Ocak 2023’te yaptığı yeniden değerlendirmede, AAM’nin mağdur olduğuna inanmak için makul gerekçe bulunmadığı sonucuna vardı.
Mahkeme, Bakanlığın sömürü tanımını dar yorumladığına hükmetti
Bakanlık, AAM’nin kendisini kaçıranlar için çalışmaya veya hizmet vermeye zorlanmadığı gerekçesiyle yaşadıklarını sömürü kapsamında değerlendirmedi. High Court, 2025’te bu yaklaşımı hukuka aykırı bularak ret kararını iptal etti. Temyiz Mahkemesi de 2022 tarihli yönetmeliğin 3(6)(d)(iii) hükmü uyarınca, bir kişiyi tehdit, zor kullanma veya aldatma yoluyla başkasına menfaat sağlamaya zorlamanın sömürü sayılabileceğini belirtti. Mahkemeye göre, kaçırılan kişinin ailesine fidye ödetmek için kullanılması da olayın koşullarına göre bu kapsama girebilir.
İnsan ticareti mağduru tanımının uygulanabilmesi için, kişinin bir yerden başka bir yere götürülmesinin veya yolculuğunun kolaylaştırılmasının sömürü amacı taşıyıp taşımadığı da incelenecek. AAM’nin mağdur statüsüne ilişkin yeni değerlendirmeyi İçişleri Bakanlığı yapacak.
Benzer ret kararları yeniden incelenebilir
Karar, benzer koşullarda fidye için kaçırılan ve mağduriyet başvuruları reddedilen kişilerin yeniden değerlendirme talep etmesine dayanak oluşturabilir. Her dosya kendi koşulları ve delilleri üzerinden incelenecek. Mağduriyetin resmen tespit edilmesi hâlinde geçici oturum izni, kişinin iyileşme sürecinde desteğe ihtiyaç duyması gibi ayrı yasal koşullara göre değerlendiriliyor.
AAM’yi temsil eden Duncan Lewis avukatlarından Jeremy Bloom, kararı memnuniyetle karşıladığını ve benzer olaylar yaşayan kişilerin ihtiyaç duydukları desteğe erişmesine yardımcı olmasını umduğunu söyledi. İçişleri Bakanlığı sözcüsü ise The Guardian’a yaptığı açıklamada, koruma ve göçmenlik yollarını sadeleştirmeyi ve güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti.
Bakanlığın yayımladığı istatistiklere göre, Haziran 2026’da sona eren 12 ayda Birleşik Krallık genelinde 25 bin 373 potansiyel modern kölelik mağduru Ulusal Yönlendirme Mekanizması’na sevk edildi. Aynı dönemde verilen 21 bin 564 nihai kararın yüzde 71’i olumlu sonuçlandı. Bu veriler mekanizmanın genel işleyişini gösteriyor.
