Avrupa’da finansal egemenlik tartışmaları yeniden alevlendi. Son yıllarda artan yaptırımlar, ticaret savaşları ve küresel siyasi gerilimler, Avrupa ülkelerini ödeme sistemlerinde ABD merkezli yapılara olan bağımlılığı gözden geçirmeye itti. Özellikle ABD merkezli kartlı ödeme devleri Visa ve Mastercard’ın Avrupa pazarındaki hakimiyeti, karar alıcılar tarafından stratejik bir risk olarak değerlendiriliyor.
Avrupa Birliği içinde uzun süredir gündemde olan Avrupa merkezli ödeme altyapısı oluşturma fikri, son dönemde daha somut adımlarla destekleniyor. Bu kapsamda başlatılan European Payments Initiative (EPI), kıta genelinde ortak bir dijital ödeme çözümü geliştirmeyi hedefliyor. Proje, Avrupa bankalarını ve finans kuruluşlarını tek bir çatı altında buluşturarak hem bireysel hem de ticari ödemelerde alternatif bir sistem kurmayı amaçlıyor.
İngiltere cephesinde de benzer bir arayış söz konusu. Brexit sonrası finansal altyapısını daha bağımsız hale getirmeyi hedefleyen Londra yönetimi, ulusal ödeme sistemlerini güçlendirmeye yönelik teknik ve düzenleyici hazırlıklarını hızlandırdı. Uzmanlara göre, küresel finans sisteminde yaptırımların bir dış politika aracı olarak daha sık kullanılması, ülkeleri ödeme altyapılarında çeşitliliğe ve yerelleşmeye yönlendiriyor.
Avrupa Merkez Bankası’nın dijital euro projesi de bu stratejinin önemli ayaklarından biri olarak görülüyor. Olası bir dijital merkez bankası parası, sınır ötesi işlemlerde Avrupa’nın kontrolünü artırabilir ve dışa bağımlılığı azaltabilir. Bununla birlikte, uzmanlar yeni sistemlerin hayata geçirilmesinin hem teknik hem de ekonomik açıdan ciddi yatırımlar gerektirdiğine dikkat çekiyor.
Finans analistlerine göre Avrupa’nın önündeki en büyük sınav, mevcut sistemlerin hız, maliyet ve kullanıcı deneyimi açısından sunduğu avantajları yakalayabilmek olacak. Bilindiği üzere, Visa ve Mastercard gibi küresel aktörler, yaygın ağ yapıları ve güvenlik standartları sayesinde dünya genelinde güçlü bir konuma sahip.
Yine de Avrupa başkentlerinde hakim görüş net: Ödeme sistemleri artık yalnızca teknik bir finans altyapısı değil, aynı zamanda ekonomik güvenliğin ve siyasi bağımsızlığın da temel unsurlarından biri. Önümüzdeki dönemde Avrupa ve İngiltere’nin bu alandaki somut adımları, küresel finans mimarisinde dengeleri etkileyebilecek nitelikte görülüyor.
