Birleşik Krallık Maliye Bakanı John Healey, Başbakan Andy Burnham hükümetinin ilk bütçesini 28 Ekim 2026 Çarşamba günü Avam Kamarası’nda açıkladı. Hayat pahalılığına karşı hanelerin harcama yükünü azaltmayı hedefleyen bütçede enerji desteği, ücret artışı, küçük işletmelere vergi kolaylıkları ve konut alımına yönelik düzenlemeler öne çıktı.
100 sterlinlik ödemeler ocakta başlayacak
Yeni enerji desteği kapsamında, İngiltere’de belediye vergisi Council Tax’in A, B, C ve D bantlarındaki ana konutlarda yaşayan, gerekli koşulları karşılayan hanelere tek seferlik 100 sterlin ödenecek. Destekten 20 milyona kadar hanenin yararlanması bekleniyor.
Ödemeler Ocak 2027’den itibaren yapılacak. Council Tax’i otomatik ödeme talimatıyla ödeyen uygun hanelerin hesaplarına para doğrudan yatırılacak. Diğer haneler için belediyeler başvuru sürecini duyuracak.
Council Tax’ten muaf hanelerin çoğunun da kapsama alınması planlanırken ayrıntılı uygunluk koşulları ayrıca yayımlanacak. İkinci konutlar ve boş mülkler destek dışında kalacak. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda yönetimleri ise benzer yardımlar için ek kaynak alacak.
Toplam 2,6 milyar sterlinlik paket, bölgesel yönetimlere aktarılacak kaynakları da içeriyor.
Doğal gazda sabit ücret kalkacak: Tasarruf tüketim miktarına bağlı
Yaklaşık 23 milyon konutu ilgilendiren düzenlemeyle, doğal gaz kullanılmasa bile günlük olarak tahsil edilen sabit ücretlerin kaldırılması hedefleniyor.
Hükümet, enerji düzenleyicisi Ofgem’den değişikliği 2027’de veya mümkün olan en yakın tarihte uygulamasını isteyecek. Mevcut sabit maliyetler tüketilen gazın birim fiyatına aktarılacak.
Hazineye göre hesap sahibi hanelerin yüzde 60’ı yılda ortalama 45 sterlin tasarruf edebilir. Ancak düzenleme herkese aynı indirimi sağlamayacak: Yüksek miktarda gaz tüketen hanelerin faturaları artabilir. Hükümet, olumsuz etkilenecek bazı haneler için hedefli koruma önlemlerini ayrıca açıklayacak.
Elektrikte sıfır KDV uygulaması uzatılıyor
Elektrik faturalarında uygulanan sıfır KDV’nin Temmuz 2027’ye kadar uzatılması da bütçenin hanelere yönelik kararları arasında yer aldı.
Daha önce Mart 2027 sonunda bitmesi öngörülen uygulamanın uzatılmasının, nisan ayındaki yıllık enerji fiyat tavanını yaklaşık 50 sterlin aşağı çekmesi bekleniyor. Bu tutar, her haneye yapılacak ayrı bir nakit ödeme anlamına gelmiyor; tüketicinin kazancı kullanımına bağlı olacak.
Asgari ücret saatlik 13,21 sterline çıkacak
1 Nisan 2027’den itibaren, 21 yaş ve üzerindekilere uygulanan Ulusal Yaşam Ücreti yüzde 3,9 artarak saatlik 13,21 sterline yükselecek.
18–20 yaş grubunun saatlik asgari ücreti 11,27 sterlin, 16–17 yaşındakiler ile uygun çırakların ücreti ise 8,31 sterlin olacak.
Yaklaşık 2,3 milyon çalışanın yararlanması beklenen artışın, Ulusal Yaşam Ücreti üzerinden tam zamanlı çalışan bir kişinin yıllık brüt kazancına yaklaşık 910 sterlin eklemesi öngörülüyor.
İlk evini alacaklara yüzde 2,5 peşinat imkânı
4,7 milyar sterlinlik “Your First Home” programı, İngiltere’de yaklaşık 70 bin hanenin ilk konutunu almasını desteklemeyi amaçlıyor.
Koşulları karşılayan alıcılar, programa katılan müteahhitlerden yeni konut satın alırken yüzde 2,5 peşinat ve konut değerinin yüzde 20’sine kadar devlet destekli paya dayalı krediden yararlanabilecek. Kamu kredisi ilk beş yıl faizsiz olacak; destek geri ödemesiz hibe niteliği taşımayacak.
Yıllık hane geliri sınırı Londra dışında 110 bin sterlin, Londra’da 140 bin sterlin olarak uygulanacak. Yerel konut fiyatı sınırlarının da geçerli olacağı program için tam başvuruların Şubat 2027’de açılması bekleniyor.
Küçük işletmelerin vergi yükü hafifletiliyor
Perakende, konaklama, yeme içme ve eğlence sektörlerinde küçük işletmelere yönelik işyeri emlak vergisi — business rates — tam muafiyet eşiği, vergilendirilebilir yıllık kira değeri üzerinden 12 bin sterlinden 18 bin sterline çıkarılacak.
Healey, bu değişiklikle yaklaşık 70 bin işletmenin daha söz konusu vergiyi ödemeyeceğini belirtti. Aynı sektörlerdeki diğer işletmelerin vergi yükünün ise iki yıl boyunca enflasyonun üzerinde artmaması hedefleniyor. Düzenleme, özellikle mahalle dükkânları, restoranlar ve spor salonlarının giderlerini azaltmayı amaçlıyor.
Nakit ISA limiti korunuyor, bazı gelirlerde vergi artıyor
Tasarruf sahipleri açısından olumlu kararlardan biri, nakit ISA hesaplarına yatırılabilecek yıllık tutarı düşürme planından vazgeçilmesi oldu. Böylece yetişkinler, yıllık toplam ISA sınırı kapsamında 20 bin sterline kadar nakit birikimlerini vergi avantajıyla değerlendirmeye devam edebilecek.
Buna karşılık Nisan 2027’den itibaren vergiye tabi tasarruf faizi ve gayrimenkul gelirlerinde oranlar, ilgili gelir dilimine göre yüzde 24, yüzde 44 ve yüzde 49’a çıkacak. Bu nedenle bütçenin etkisi, hanelerin gelir ve birikim yapısına göre farklılaşacak.
Bankaların kurumlar vergisine ek olarak ödediği verginin oranı da Ocak 2027’den itibaren 15 ay süreyle yüzde 3’ten yüzde 6’ya yükseltilecek.
