ABD’nin, İsrail ile birlikte 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı askeri operasyonların maliyeti artmaya devam ediyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) Kongre’ye ilettiği son hesaplamada, 16 Ekim’e kadar oluşan askeri maliyet yaklaşık 47,1 milyar dolar olarak tahmin edildi.
USA Today’in ulaştığı verilere göre, son tahmin önceki maliyet bildiriminden 3,5 milyar dolar daha yüksek. Eylül başındaki 43,6 milyar dolarlık hesaplamayla karşılaştırıldığında artış yaklaşık yüzde 8’e karşılık geliyor.
Faturanın yüzde 60’ından fazlası mühimmat
Maliyetlerin en büyük kalemini, operasyonlarda kullanılan bomba, füze ve hava savunma önleyicilerinin yerine konulması oluşturuyor. Bu alandaki tahmini tutar 29 milyar dolar düzeyinde bulunuyor.
Dolayısıyla açıklanan toplam, yalnızca operasyonlar sırasında yapılan doğrudan harcamaları değil, tüketilen mühimmatın ve kaybedilen askeri teçhizatın yenilenmesine ilişkin maliyetleri de yansıtıyor.
Reuters’ın ulaştığı Pentagon verileri de mühimmatın yenilenmesi için 29 milyar doların üzerinde, uçak ve insansız hava araçları dahil kaybedilen askeri platform ve teçhizatın yerine konulması için ise 6 milyar doların üzerinde maliyet öngörüldüğünü ortaya koyuyor.
Hava Kuvvetleri’nin operasyon gideri 7,6 milyar dolar
Kuvvetler bazındaki hesaplamada en yüksek operasyon gideri Hava Kuvvetleri’ne ait. Hava Kuvvetleri’nin maliyeti 7,6 milyar dolar, Kara Kuvvetleri’nin giderleri 2,1 milyar dolar, Deniz Kuvvetleri’nin giderleri ise 1,5 milyar dolar olarak bildirildi.
Bu rakamlar, mühimmat ve teçhizat yenileme kalemleriyle birlikte değerlendirilen farklı maliyet başlıklarını oluşturuyor; toplam faturaya ayrıca eklenmiyor.
Çatışmaların başlamasından bu yana CENTCOM’un sorumluluk bölgesine 50 binden fazla Amerikan askeri konuşlandırıldı. Uzayan operasyonlar, bölgedeki personelin desteklenmesi ve askeri unsurların faaliyetlerinin sürdürülmesi için ek kaynak gerektiriyor.
Hasar gören üslerin onarımı hesaba dahil değil
Açıklanan tahmin, savaşın ABD açısından bütün maliyetini kapsamıyor. İran’ın saldırılarında hasar gören Amerikan üsleri ve tesislerinin onarım giderleri, 47,1 milyar dolarlık tutarın dışında tutuluyor.
Bu nedenle üslerin yeniden inşası ve onarımına ilişkin hesaplamaların eklenmesi, toplam maliyeti daha da yükseltebilir. Reuters, son Pentagon tahmininin kamuoyuyla doğrudan paylaşılmadığını ve bakanlığın haberin yayımlandığı sırada yorum talebine yanıt vermediğini bildirdi.
Kongre Bütçe Ofisi: Her ay 2–3 milyar dolar ek maliyet
ABD Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) 15 Eylül tarihli raporu, çatışmaların sürmesinin bütçeye getireceği ilave yükü de ortaya koydu.
CBO’ya göre, çatışmaların düşük yoğunlukta devam etmesi halinde aylık ek maliyet yaklaşık 2 milyar dolar olacak. Yoğunluğun temmuz ayındaki düzeye çıkması durumunda bu tutar 3 milyar dolara ulaşabilecek; daha geniş çaplı bir tırmanmada ise bunun üzerine çıkabilecek.
Kurum, Pentagon’un bilgi taleplerine yanıt vermemesi nedeniyle hesaplamalarını kamuya açık kaynaklar ve hükümet veri tabanları üzerinden yaptığını, bu nedenle tahminlerin önemli belirsizlikler içerdiğini belirtti.
Füze stokları üzerindeki baskı yıllarca sürebilir
Savaşın etkisi bütçeyle sınırlı kalmıyor. CBO, yoğun hava savunma füzesi kullanımının ABD’nin önleyici füze stoklarını birkaç yıl boyunca azaltılmış düzeyde bırakabileceği uyarısında bulundu.
Raporda, özellikle çok sayıda balistik füze ve seyir füzesine sahip başka bir ülkeyle olası çatışmada bu açığın daha ciddi bir sorun oluşturabileceği belirtildi.
CBO ayrıca, enerji sevkiyatındaki aksamaların ve yükselen enerji fiyatlarının enflasyon üzerinde baskı yarattığını kaydetti. Böylece savaşın ekonomik etkileri, Pentagon’un askeri maliyet hesabının ötesine geçiyor.
