İskoçya’nın Highlands bölgesindeki Loch Treig kıyısında kendi yaptığı ahşap kulübede yaşayan Ken Smith, modern yaşamın imkânlarından uzakta geçirdiği yaklaşık kırk yılla tanındı. Elektrik ve şebeke suyu bulunmayan evinde balık tutarak, sebze yetiştirerek ve yakacak odun toplayarak yaşamını sürdüren Smith’in hikâyesi, The Hermit of Treig belgeseliyle geniş kitlelere ulaştı.
Hayatını değiştiren saldırı
Derbyshire doğumlu Smith’in hayatındaki dönüm noktalarından biri, 26 yaşındayken uğradığı saldırı oldu. Bir grubun saldırısı sonucu beyin kanaması geçiren Smith, uzun süre bilincini kaybetti. İyileşmesinin ardından seyahat etmeye ve hayatını kendi tercihleri doğrultusunda sürdürmeye karar verdi.
Kanada’nın Yukon bölgesinde ve Kuzey Amerika’nın farklı bölgelerinde uzun yürüyüşlere çıkan Smith, doğada yaşamak için gerekli becerilerini bu yolculuklarda geliştirdi. Anne ve babasının ölümünü ise seyahat sırasında değil, ülkesine döndüğünde öğrendi. Yaşadığı kayıpların ardından Britanya’yı yürüyerek dolaştı ve sonunda İskoçya’nın ıssız bölgelerine yöneldi.
Kulübesini arazi sahibinin izniyle yaptı
Smith’in kulübeye yerleşmesi bazı anlatımlarda 1984’e tarihlense de, kitabını birlikte hazırladığı yazar Will Millard’ın aktardığı bilgiler farklı bir ayrıntıya işaret ediyor. Millard, Smith’in Loch Treig kıyısında kulübe inşa etmek için arazi sahibinden 1986 yılında izin aldığını belirtiyor.
Smith’le altı ay boyunca görüşen ve günlüklerini inceleyen Millard’a göre, Kanada ve Alaska’daki yolculuklarının ardından Britanya’ya dönen Smith, yaklaşık iki yıl dolaştı; Highlands bölgesindeki basit dağ barınaklarında kaldıktan sonra kendi kulübesini kurdu.
Günlük hayatı balıkçılık ve odun toplamakla geçti
En yakın karayoluna yaklaşık iki saatlik yürüyüş mesafesindeki kulübede günlük yaşam, yiyecek ve yakacak temini etrafında şekillendi. Smith gölde balık tuttu, küçük bahçesinde sebze yetiştirdi, çevreden topladığı ürünleri değerlendirdi ve kendi içkisini hazırladı.
Cep telefonu sinyalinin bulunmadığı bölgede hava tahminlerini radyodan takip etti; dostlarıyla mektuplaşmayı sürdürdü. Fotoğraf çekmek ve günlük tutmak da yaşamının önemli parçaları arasındaydı. Ancak sağlık sorunlarının ardından tüm ihtiyaçlarını tek başına karşıladığı dönem değişti. Bölgedeki arazinin görevlisi, emekli maaşıyla ödediği bazı gıda ve ihtiyaç malzemelerini birkaç haftada bir kendisine ulaştırmaya başladı.
Felç geçirdiğinde acil durum cihazı hayatını kurtardı
Smith, Şubat 2019’da karla kaplı arazide bulunduğu sırada felç geçirdi. Kısa süre önce kendisine verilen GPS konumlu acil durum cihazını kullanarak yardım çağırdı. ABD’nin Houston kentindeki bir merkeze ulaşan alarmın Birleşik Krallık sahil güvenliğine bildirilmesi üzerine helikopterle Fort William’daki hastaneye götürüldü.
Yaklaşık yedi haftalık hastane tedavisinin ardından, bakım desteği alabileceği bir eve taşınması önerildi. Ancak Smith kulübesine dönmeyi tercih etti. Felcin ardından çift görme ve hafıza sorunları yaşaması, dışarıdan daha fazla yardım kabul etmesini gerektirdi.
Bir yıl sonra üzerine odun yığını devrilmesi nedeniyle yeniden yaralandı. Acil durum cihazını bir kez daha kullanarak yardım istedi ve tekrar helikopterle hastaneye kaldırıldı.
Belgeselin ardından hayatı kitap oldu
Yönetmen Lizzie MacKenzie’nin hazırladığı The Hermit of Treig, ilk kez 2021’de BBC Scotland’da yayımlandı. Yapımın uzun metrajlı versiyonu 2022’de izleyiciyle buluştu. Screen Scotland’ın kayıtlarına göre filmin yönetmeni MacKenzie, çekimlerden önce yıllar boyunca Smith’le mektuplaşarak ve ziyaretler yaparak dostluk kurdu.
Smith, Mart 2022’de Glasgow Film Festivali’ndeki gösterime katılmak için yaklaşık 30 yıl sonra ilk kez Highlands bölgesinin dışına çıktı. Yolculuğa sabah saat 04.00’te başlayarak önce ana yola kadar yürüdü. Festival sırasında, yaşadığı yerde haftalar boyunca kimseyi görmeden kalabildiğini anlattı.
Yaşam öyküsü daha sonra Will Millard ile hazırladığı The Way of the Hermit adlı kitapta toplandı. İlk olarak Haziran 2023’te yayımlanan eser, Smith’in Derbyshire’daki çocukluğunu, Yukon yolculuklarını ve Loch Treig kıyısında kurduğu hayatı günlüklerinden hareketle anlatıyor.
