Almanya’da 13 Eylül’de gerçekleştirilen Aşağı Saksonya yerel seçimlerinin ardından gözlerin çevrildiği Hannover’de Büyükşehir Belediye Başkanlığı yarışının ikinci turu sonuçlandı.
27 Eylül Pazar günü yapılan ikinci turda mevcut Belediye Başkanı Belit Onay (Bündnis 90/Die Grünen – Yeşiller) oyların yüzde 61,5’ini aldı. SPD’nin adayı ve Onay’ın belediyedeki yardımcısı Dr. Axel von der Ohe ise yüzde 38,5’te kaldı. Böylece Onay, Hannover’in başındaki görevini sürdürme hakkını elde etti. Yeni görev dönemi sekiz yıl olacak.
Resmî olmayan kesin sonuçlara göre ikinci turda seçime katılım yüzde 45 oldu. Yaklaşık 396 bin kayıtlı seçmenin bulunduğu Hannover’de 178 binden fazla kişi sandığa gitti.
İlk turda da açık ara öndeydi
Belit Onay, 13 Eylül’de yapılan ilk turda da rakiplerinin önünde yer almıştı.
Hannover Belediyesi'nin açıkladığı sonuçlara göre Onay ilk turda oyların yüzde 45,6’sını, SPD adayı Axel von der Ohe ise yüzde 21,5’ini aldı. Hiçbir aday gerekli çoğunluğa ulaşamayınca seçim ikinci tura kaldı.
İkinci turda yarışın Onay lehine daha da açılması dikkat çekti. Onay’ın yüzde 61,5’e ulaşması, ilk turdaki oy oranının yaklaşık 16 puan üzerine çıkması anlamına geliyor.
Sonuç aynı zamanda Hannover’de Yeşiller’in belediye başkanlığındaki konumunun devam edeceğini gösterirken, kenti uzun yıllar siyasi kalesi olarak gören SPD açısından da önem taşıyor.
2019’da Hannover’de 73 yıllık SPD dönemini sona erdirmişti
Belit Onay’ın Hannover siyasetindeki yükselişi 2019 seçimleriyle uluslararası kamuoyunun dikkatini çekmişti.
Hannover, İkinci Dünya Savaşı sonrasında 1946’dan itibaren yaklaşık 73 yıl boyunca SPD’li belediye başkanları tarafından yönetilmişti. Onay, 2019’daki seçimlerin ikinci turunda CDU’nun desteklediği Eckhard Scholz karşısında yüzde 52,9 oy alarak belediye başkanı seçilmiş ve bu uzun dönemi sona erdirmişti.
Onay’ın 2019’daki seçimi başka bir açıdan da tarihi nitelik taşıyordu: Türkiye kökenli bir siyasetçi ilk kez Almanya’daki bir eyalet başkentinin belediye başkanlığına gelmişti.
Yedi yıl sonra yapılan 2026 seçimlerinde ise Onay yalnızca görevini korumakla kalmadı, ikinci turdaki oy oranını 2019’daki yüzde 52,9’dan yüzde 61,5’e çıkardı.
İstanbul’dan Goslar’a uzanan bir aile hikâyesi
15 Ocak 1981’de Aşağı Saksonya’nın Goslar kentinde doğan Belit Onay, Türkiye’den Almanya’ya giden bir işçi ailesinin çocuğu.
Onay’ın kendi anlatımına göre anne ve babası 1970’li yıllarda İstanbul’dan Almanya’ya göç ederek Goslar’a yerleşti. Babası önce otelcilik ve gastronomi sektöründe çalıştı, daha sonra kendi restoranını işletti. Onay ve kardeşi Almanya’da dünyaya geldi.
Hannover Belediyesi de Onay’ın biyografisinde kendisini “Türk misafir işçi ailesinin oğlu” olarak tanımlıyor. Evli ve iki çocuk babası olan Onay uzun yıllardır Hannover’de yaşıyor.
Hukuk eğitiminden siyasete
Onay, Hannover’deki Leibniz Üniversitesi’nde hukuk eğitimi gördü ve birinci hukuk devlet sınavını tamamladı.
Siyasi kariyerine yerel yönetim düzeyinde başlayan Onay, 2011-2014 yılları arasında Hannover Belediye Meclisi’nde görev yaptı ve Yeşiller grubunun başkan yardımcılığını üstlendi.
2013 yılında Aşağı Saksonya Eyalet Parlamentosu’na seçildi. Burada iç politika, yerel yönetimler, göç ve mülteciler, spor ve dijital politikalar gibi alanlarda görev yaptı. 2013-2019 yılları arasında eyalet milletvekilliğinin ardından Hannover Büyükşehir Belediye Başkanlığı için yarıştı.
Solingen saldırısı siyasi hayatında dönüm noktası oldu
Belit Onay’ın siyasete yönelmesinde Almanya’nın yakın tarihindeki en ağır ırkçı saldırılardan biri de etkili oldu.
Onay daha önce verdiği röportajlarda, 1993 yılında Solingen’de aşırı sağcıların kundakladığı evde Türkiye kökenli beş kişinin yaşamını yitirmesinin kendisini derinden etkilediğini anlatmıştı. O sırada 12 yaşında olduğunu belirten Onay, bu olayın siyasi bilincinin gelişmesinde önemli rol oynadığını ifade etmişti.
Daha sonra Yeşiller’e katılan Onay, yerel siyasetten eyalet parlamentosuna, oradan da Hannover Belediye Başkanlığına uzanan bir siyasi kariyer izledi.
Göçmen kimliğini seçim kampanyasının merkezine koymadı
Onay’ın siyasi kariyerinin dikkat çeken özelliklerinden biri de Türkiye kökenini gizlememekle birlikte seçim kampanyalarını esas olarak bu kimlik üzerinden yürütmemesi oldu.
2019 seçimleri öncesinde DW’ye yaptığı açıklamada göçmen kökeninin Hannover’de bir dezavantaj olarak görülmediğini, kentteki çeşitliliğin günlük hayatın doğal bir parçası olduğunu anlatmıştı. Kampanyasında ulaşım, konut, kreşler, sosyal katılım ve ayrımcılıkla mücadele gibi bütün Hannoverlileri ilgilendiren konulara ağırlık vermişti.
Belediyenin mevcut biyografisine göre Onay’ın ilk dönemindeki temel siyasi başlıklar arasında kent merkezinin yeniden düzenlenmesi, kömürden erken çıkış ve iklim nötr ısıtma sistemi, ulaşım dönüşümü, kreş ve okullara yatırımlar ile belediye hizmetlerinin dijitalleştirilmesi bulunuyor.
Göçmen kökenli siyasetçilerin yükselişinin sembol isimlerinden
Belit Onay’ın yeniden seçilmesi, Almanya’da göçmen kökenli nüfusun yalnızca seçmen olarak değil, belediyelerden eyalet parlamentolarına ve federal siyasete kadar karar alma mekanizmalarında daha görünür hale geldiği daha geniş dönüşüm içinde de değerlendiriliyor.
Onay’ın siyasi hikâyesini farklılaştıran nokta ise büyük bir eyalet başkentinin doğrudan seçilmiş belediye başkanlığına ulaşması.
2019’da bu göreve ilk kez seçildiğinde Türkiye kökenli bir siyasetçinin Almanya’da bir eyalet başkentinin belediye başkanlığına gelmesi tarihî bir gelişme olarak değerlendirilmişti. 2026 seçimindeki sonuç ise artık Onay’ın başarısının yalnızca “ilk kez seçilen göçmen kökenli siyasetçi” kimliğiyle açıklanamayacağını gösteren somut bir seçim verisi ortaya koyuyor: Onay yedi yıllık belediye başkanlığının ardından yeniden seçime girdi ve ikinci turda seçmenlerin yüzde 61,5’inin desteğini aldı.
Yeni dönemde sekiz yıllık görev
45 yaşındaki Belit Onay, ikinci seçim zaferinin ardından Hannover Belediye Başkanlığı görevini sürdürecek.
2026 seçimlerinin ikinci turundaki yüzde 61,5’lik sonuç, Onay’a sekiz yıllık yeni bir görev dönemi için yetki verirken, Hannover’in siyasi tablosunda Yeşiller’in belediye başkanlığı düzeyindeki ağırlığının da devam etmesini sağladı.
Hannover’daki sonuç, bir başka yönüyle de Almanya’daki göç tarihinin kuşaklar arası değişimini yansıtıyor: 1970’lerde Türkiye’den Almanya’ya işçi olarak gelen bir ailenin Almanya’da doğan çocuğu, hukuk eğitiminden yerel meclise, eyalet parlamentosundan bir eyalet başkentinin belediye başkanlığına uzanan siyasi kariyerinin ardından ikinci kez Hannoverlilerden görev yetkisi aldı.
