İngiltere hükümeti, çocukların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı riskleri azaltmak amacıyla kapsamlı bir sosyal medya yasağı hazırladı. Başbakan Keir Starmer, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini engelleyecek düzenlemenin Parlamento'ya 2026 yılı sonuna kadar sunulacağını ve 2027 yılının ilkbaharında yürürlüğe girmesinin hedeflendiğini duyurdu.
Kararı bir ebeveyn olarak değerlendirdiğini söyleyen Starmer, “Kendi çocuklarım için yürekten istediğim tek şey onların mutlu ve güvende olmalarıdır. Sanırım her ebeveynin istediği de budur” ifadelerini kullandı. Başbakan, çocukların çevrimiçi ortamda maruz kaldığı zararlı içerikler, siber zorbalık ve bağımlılık yaratan algoritmalar nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu savundu.
Hangi Platformlar Yasak Kapsamında?
Hükümetin açıklamasına göre yasağın Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook ve X başta olmak üzere sosyal etkileşim ve içerik paylaşımı amacı taşıyan platformları kapsaması planlanıyor. Ancak nihai platform listesi henüz yayımlanmadı. Mesajlaşma uygulamaları WhatsApp ve Signal'ın ise düzenleme dışında kalması bekleniyor.
Yeni kurallarla birlikte çocukların canlı yayın yapması yasaklanacak, yabancı kişilerle doğrudan iletişim kurmaları sınırlandırılacak ve bu düzenlemeler çevrimiçi oyun platformlarını da kapsayacak.
Teknoloji Şirketlerine Yaş Doğrulama Zorunluluğu
Yasağın uygulanabilmesi için sosyal medya şirketlerinin daha güçlü yaş doğrulama sistemleri kurması gerekecek. Düzenlemenin denetiminden İngiltere'nin iletişim düzenleyicisi Ofcom sorumlu olacak. Kurallara uymayan platformlar ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.
Hükümet ayrıca 18 yaş altındakiler için gece saatlerinde sosyal medya kullanımını sınırlayabilecek dijital sokağa çıkma yasağı ve sonsuz kaydırma gibi bağımlılık yaratan özelliklere yönelik ek kısıtlamaları da değerlendiriyor.
Destek de Var, Eleştiri de
Karar kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Hükümetin danışma sürecinde ebeveynlerin yaklaşık yüzde 90'ının sosyal medya kullanım yaşının 16'ya çıkarılmasını desteklediği açıklandı.
Buna karşın bazı teknoloji şirketleri ve uzmanlar yasağın çocukları VPN gibi yöntemlerle daha az denetlenen platformlara yönlendirebileceğini savunuyor. Eleştirmenler, sorunun yalnızca erişimi engellemekle değil, platformların algoritmaları ve güvenlik politikalarının güçlendirilmesiyle çözülebileceğini belirtiyor.
Avustralya'nın Ardından En Sert Adımlardan Biri
Benzer bir düzenlemeyi dünyada ilk uygulayan ülke Avustralya olmuştu. İngiltere'nin hazırladığı modelin ise kapsam bakımından daha katı olduğu değerlendiriliyor. Kanada, Brezilya ve Endonezya gibi ülkelerde de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yaş sınırlamaları ve yeni düzenlemeler gündemde bulunuyor.
Türkiye'de de Mayıs ayı itibarıyla 15 yaş altı çocukların sosyal medya erişimine yönelik çeşitli kısıtlamalar yürürlüğe girmişti. İngiltere'nin aldığı son karar, çocukların dijital güvenliği konusunda dünya genelinde yükselen yeni düzenleme dalgasının en dikkat çekici örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
