banner814

banner974

banner646

banner1053

banner1100

banner1068

15.06.2022, 00:30

‘Yargısız İnfaza Hayır’ Sözleşmesi, Magna Carta

Thomas Jefferson’dan Mahatma Gandhi’ye kadar evrenselleşen ve bizlerin Türk Eğitim Sistemi’nde dahi iyi bildiğimiz bir belgedir Magna Carta. Ama neden önemlidir? Kimler arasındadır? Daha da önemlisi günümüzde bile pek çok ulus için nasıl oluyor da hala önemini koruyor?

Yıldönümü 15 Haziran’da ben de bir şeyler demek isterim.

1199 ile 1216 yılları arasında hüküm sürer Avon Ozanı Shakespeare’in eserlerine konu olmuştur kötü Kral John, Yurtsuz John. Tarihin en kötü hatta korkunç hükümdarlardan bir olduğu söylenir. Kim bilir? Tahta çıkması beklenmediği için Yurtsuz Kral anlamında ‘John Lackland' denilir kendisine. İrlanda’da canavarlaşan John’un eşini hapse attığı, kendisine karşı çıkanları açlığa mahkum ettiği, ağır vergiler koyduğuna bakılırsa öyle gibi görünüyor.

Magna Carta ise güçlü baronların bu kralın ülkeyi nasıl yöneteceği konusunda müzakereye zorlamalarından doğmuştur.

Kral ve baronlar 1215 yılının Haziran ayında müzakerelere başlarlar. Runnymede Çayırı’nda buluşurlar ve anlaşma metni kralın katipleri tarafından kaleme alınır. Krallığın merkezi Londra Kulesi iken neden Windsor şehri yakınlarındaki Thames Nehri kenarında bu çayırlık seçilmiştir diye sorabilirsiniz. Bu, Thames Nehri kenarındaki çayırlık çamurludur ve görüşme esnasında tansiyon yükselirse taraflar birbirini öldürmesin diye alınan bir önlemdir.

Taraflar eşit olmadığı için kral anlaşmayı imzalamaz, onaylar…İngiliz kralı, İrlanda lordu ve Normandiya dükü olarak. Onun için İngilizce kaynaklarda ‘sealed/mühürlenmiş’ olarak geçer. Neticede, Magna Carta ortaya çıkar, günümüze kadar da liberal bakışın, demokratik yönetimin, hukukun üstünlüğü anlayışının ve özgürlüğün sembolü olur.

Efsanevi başbakan Winston Churchill daha sonra Magna Carta için ‘hak ve özgürlüklerimiz için atılan en önemli adımdır’ der.

Yine de anlaşma barış getirmedi elbette, çünkü Papalık dedi ki ‘Anlaşma geçersizdir’, ayrıca Kral John bir yıl sonra dizanteriden öldü.

Thames Nehri’nde balık avlama hakkının düzenlenmesinden özgürlüklere, mülk edinme hakkından haciz işlemlerinin yürütülmesine kadar pek çok konuda hukuki düzenleme getiren 63 kısımdan oluşur. İki tanesi Milli Kütüphane’de, biri Lincoln Kalesi’nde ve diğeri de Salisbury Katedrali’ndedir. Milli Kütüphane 2015 yılında 800. yaş gününde parşömen üzerine yazılı metni ziyarete açmıştır.

Günümüzde bütçe kanunları bile Magna Carta’ya dayanır, çünkü kral parlementodan izin almadan harcama yapamaz maddesi de vardır Magna Carta’nın.

İlginç bir durumdur ki mafyalaşmanın oluşması dahi Magna Carta’ya bağlanır, çünkü yargısız infaz hakkı elinden alınan kralların ve hükümetlerin bu eylemi sona ermemiştir elbette. Kendileri yapamayınca yapacak kanun tanımaz birilerine ihtiyaç vardır.

Bugün Magna Carta’dan geriye bir şey kalmamış olabilir ama asıl ruhu devam ediyor. En can alıcı kısım adalet ve adil yargılanma hakkıdır ki bugün en çok ihtiyaç duyulan şey değil midir?

Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nde, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde, Masumiyet Karinesi olarak bildiğimiz ‘Habeas Corpus İlkesi’nde hep onun etkisi vardır.

Herkes…ama herkes…kanun önünde eşittir, adil yargılanmalıdır, buna seçilmiş ve atanmış tüm yöneticiler dahildir. Hukukun üstünlüğü esastır ve kimse onun üzerinde değildir.

Ne şahane imiş…

Bugün hukukçu veya siyaset bilimci olmanıza gerek yoktur kıymetini anlamak, Runnymede Çayırı’na inip ordan Windsor şehrine, kalesine yürümek ve özgürlüğün ne pahasına elde edildiğini koklamak için. National Trust isimli Ulusal Vakıf tarafından korunan Magna Carta Anıtı ile civarda Hava Kuvvetleri Anıtı ve JFK Anıtı’nı da unutmayın derim.

Dilerim Magna Carta Anıtı ve çevresinde yapılacak bir yürüyüş sizde tarifsiz duygular uyandırsın…

Yorumlar (0)
banner647
banner872
banner1118
20
açık
banner1122
banner1103
banner1128
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928