İngiltere’de hükümetin, belediyelere yeni gelir kaynakları oluşturmak amacıyla “turist vergisi” uygulamasını gündemine aldığı iddiası ülkede geniş yankı uyandırdı. Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı belirtilen sistem kapsamında, otel, tatil köyü, pansiyon ve kısa süreli kiralamalarda alınan konaklama ücretine ek bir vergi uygulanması planlanıyor.
Avrupa’daki birçok şehirde kullanılan ve kamuoyunda “Amsterdam modeli” olarak bilinen düzenlemeye göre, ziyaretçiler konaklama bedelinin belirli bir yüzdesi kadar ek ödeme yapacak. İlk hesaplamalar, uygulamanın yürürlüğe girmesi halinde dört kişilik bir İngiliz ailesinin yaz tatili masrafına ortalama 345 sterlinlik ek yük bineceğini ortaya koyuyor.
İlk uygulama turistik bölgelerde başlayabilir
Kulislere yansıyan bilgilere göre sistemin ilk etapta yoğun turist çeken bölgelerde devreye alınması bekleniyor. Yorkshire, Peak District ve West Country gibi tatil destinasyonlarının yanı sıra Londra, Manchester ve Liverpool belediyelerinin de uygulamaya sıcak baktığı belirtiliyor.
Yerel yönetimler, özellikle yaz aylarında artan turist yoğunluğunun altyapı üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu savunuyor. Belediye yetkilileri; temizlik, ulaşım, güvenlik, çevre düzenlemesi ve tarihi alanların korunması için ek finansmana ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor.
Yeni vergiyle elde edilecek kaynağın doğrudan yerel yönetimlerin bütçesine aktarılması planlanıyor. Böylece turistik bölgelerde yol bakımından sahil düzenlemelerine, güvenlik hizmetlerinden kültürel etkinliklere kadar birçok alanda yatırım yapılması hedefleniyor.
Oteller ve kısa süreli kiralamalar kapsamda
Taslak çalışmalarda yalnızca otellerin değil, Airbnb benzeri kısa süreli kiralama platformlarının da sisteme dahil edilmesi değerlendiriliyor. Özellikle Londra ve Manchester gibi büyük şehirlerde kısa süreli kiralamaların yerel konut piyasasını baskıladığı yönündeki tartışmalar nedeniyle hükümetin bu alanı da vergi kapsamına almak istediği belirtiliyor.
Sektör temsilcileri ise uygulamanın yalnızca yabancı turistleri değil, İngiliz vatandaşlarının ülke içi seyahatlerini de olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
Turizm sektörü kaygılı
Hospitality UK adına Oxford Economics tarafından hazırlanan araştırma, turist vergisinin İngiltere ekonomisinde yıllık yaklaşık 2,2 milyar sterlinlik üretim kaybına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Rapora göre özellikle orta gelir grubundaki aileler artan maliyetler nedeniyle daha kısa tatilleri tercih edebilir ya da yurt dışındaki alternatif destinasyonlara yönelebilir. Uzmanlar, hâlihazırda yüksek enflasyon ve yaşam maliyeti baskısıyla mücadele eden İngiliz tüketicisinin yeni vergilere karşı oldukça hassas olduğuna dikkat çekiyor.
Turizm ve konaklama sektöründe faaliyet gösteren işletmeler de uygulamanın rekabet gücünü azaltabileceğini düşünüyor. İngiltere’de KDV oranlarının Avrupa’nın birçok ülkesine göre zaten yüksek olduğunu belirten sektör temsilcileri, ek vergilerin özellikle küçük otelleri ve aile işletmelerini zor durumda bırakabileceğini ifade ediyor.
Avrupa’da yaygın şekilde uygulanıyor
Turist vergisi modeli Avrupa’nın birçok kentinde uzun süredir uygulanıyor. Amsterdam’da ziyaretçiler otel konaklamalarında yüzde bazlı ek vergi öderken, Paris, Barselona, Roma ve Berlin gibi şehirlerde de benzer uygulamalar bulunuyor.
Uzmanlara göre İngiltere’nin bu sisteme yönelmesinin arkasında, pandemi sonrası bozulan belediye bütçelerini toparlama arayışı yatıyor. Merkezi hükümetten alınan kaynakların azalması nedeniyle yerel yönetimlerin yeni gelir modellerine yöneldiği belirtiliyor.
Öte yandan bazı ekonomistler, doğru planlanması halinde turist vergisinin yerel halk üzerindeki mali yükü azaltabileceğini savunuyor. Özellikle milyonlarca ziyaretçi ağırlayan şehirlerde altyapı maliyetlerinin büyük kısmının yerel vergilerle karşılandığına dikkat çekiliyor.
Hükümetten resmi açıklama bekleniyor
Hükümet cephesinden henüz resmi bir yasa taslağı paylaşılmış değil. Ancak belediyelerle yapılan ön görüşmelerin sürdüğü ve farklı vergi modellerinin değerlendirildiği belirtiliyor.
Siyasi gözlemciler, olası düzenlemenin önümüzdeki yerel seçimler öncesinde kamuoyunda sert tartışmalara yol açabileceğini ifade ediyor. Muhalefet partileri ise hükümetin vatandaşların tatil masraflarını artıracak yeni yükler yerine turizm sektörünü destekleyici adımlar atması gerektiğini savunuyor.
İngiltere’de turist vergisinin uygulanıp uygulanmayacağı önümüzdeki aylarda netleşecek. Ancak tartışma şimdiden hem belediyeler hem turizm sektörü hem de milyonlarca tatilci açısından ülkenin en sıcak ekonomik gündem başlıklarından biri haline gelmiş durumda.
