İngiltere’de yapılan yerel seçimler, iktidardaki İşçi Partisi için son yılların en ağır siyasi darbelerinden biri oldu. Parti yüzlerce belediye meclis üyeliğini kaybederken, özellikle kuzey İngiltere ve Midlands bölgesindeki geleneksel “kırmızı duvar” seçmen tabanında ciddi çözülme yaşandı. Reform UK’nin yükselişi ise İngiliz siyasetinde dengeleri sarstı.
Seçim sonuçlarının ardından konuşan Keir Starmer, “Çekip gitmeyeceğim ve ülkeyi kaosa sürüklemeyeceğim” diyerek istifa çağrılarını reddetti. Ancak parti içinde liderlik tartışmaları artık açık biçimde konuşuluyor.
İngiliz basınına göre yaklaşık 40 İşçi Partili milletvekili Starmer’ın ya görevden ayrılmasını ya da bir geçiş takvimi açıklamasını istiyor. Bazı milletvekilleri ise olası liderlik yarışında Sağlık Bakanı Wes Streeting, Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham ve Başbakan Yardımcısı Angela Rayner gibi isimlerin öne çıkabileceğini savunuyor.
Reform UK yükselişi Londra’yı sarstı
Yerel seçimlerin en dikkat çekici sonucu, Nigel Farage liderliğindeki Reform UK partisinin büyük çıkışı oldu. Parti yüzlerce yeni sandalye kazanırken, Farage sonuçları “İngiliz siyasetinde tarihi kırılma” olarak nitelendirdi.
Analistler, özellikle göç, hayat pahalılığı ve enerji fiyatları nedeniyle seçmenin hem Muhafazakârlardan hem de İşçi Partisi’nden uzaklaştığını belirtiyor. Reform UK’nin Brexit söylemini yeniden merkez siyasete taşıması, Starmer’ın AB ile yakınlaşma planlarını da siyasi açıdan riskli hale getiriyor.
Reddit ve sosyal medya platformlarında yapılan yorumlarda da Starmer’ın “seçmenle bağ kuramayan technokrat bir lider” olduğu yönündeki eleştiriler dikkat çekiyor. Bazı İşçi Partisi destekçileri, seçmenin yalnızca hükümet politikalarına değil doğrudan Starmer liderliğine tepki gösterdiğini savunuyor.
Brüksel’de “zayıf lider” endişesi
Starmer hükümeti, Brexit sonrası dönemde Avrupa Birliği ile ilişkileri yeniden yapılandırmak için yeni bir diplomatik açılım hazırlığında. Londra kulislerinde konuşulan plana göre İngiltere’nin AB ile savunma iş birliği, ticaret standartları, gençlik değişim programları ve gümrük süreçlerinde daha yakın koordinasyona gitmesi hedefleniyor.
Ancak Avrupa başkentlerinde asıl soru şu: “Siyasi olarak zayıflayan bir Starmer bu dönüşümü gerçekleştirebilir mi?”
AB diplomatik çevreleri, Starmer’ın parlamentodaki büyük çoğunluğuna rağmen kamuoyu desteğini hızla kaybetmesinin müzakereleri zorlaştırabileceğini düşünüyor. Özellikle Farage’ın yükselişi nedeniyle İngiltere’de yeniden sert Brexit söylemlerinin güç kazanabileceği değerlendiriliyor.
İngiliz medyasına sızan bilgilere göre Starmer’ın pazartesi günü yapacağı büyük konuşmada “daha pragmatik ve daha yakın Avrupa ilişkileri” vurgusu öne çıkacak. Ancak hükümet kaynakları, serbest dolaşım ya da tam AB üyeliğinin gündemde olmadığını özellikle vurguluyor.
İşçi Partisi içinde yön kavgası
Seçim yenilgisi, İşçi Partisi içinde ideolojik tartışmaları da yeniden alevlendirdi. Partinin sol kanadı hükümeti “fazla teknokratik ve seçmenden kopuk” olmakla suçlarken, merkez kanat ise ekonomik istikrar söyleminden vazgeçilmemesi gerektiğini savunuyor.
Başbakan Yardımcısı Angela Rayner’ın son günlerde yaptığı çıkışlar Londra’da “örtülü liderlik hazırlığı” yorumlarına neden oldu. Bazı sendikalar da hükümetin işçi sınıfı tabanıyla bağlarını kaybettiğini savunarak daha radikal ekonomik politikalar talep ediyor.
Kritik konuşma bekleniyor
Gözler şimdi Starmer’ın pazartesi günü yapacağı kapsamlı konuşmaya çevrildi. İngiliz basını bu konuşmayı “ya yeniden başlangıç ya da siyasi çözülmenin hızlanması” şeklinde yorumluyor.
Başbakanın konuşmada:
- Avrupa ile yeni ekonomik ortaklık planını,
- kamu hizmetlerine yönelik yeni yatırım paketini,
- göç ve sınır güvenliği politikalarını,
- hayat pahalılığıyla mücadele stratejisini
açıklaması bekleniyor.
Ancak siyaset uzmanlarına göre asıl mesele artık yalnızca politika değil; Starmer’ın seçmene yeniden güven verip veremeyeceği olacak. Çünkü İngiltere’de siyasi tablo hızla çok parçalı bir yapıya dönüşürken, Reform UK’nin yükselişi hem İşçi Partisi’ni hem de Muhafazakârları tarihi bir baskı altına sokmuş durumda.
