İngiltere’de futbol tribünlerinde yaklaşık dört yıldır süren alkol yasağı yeniden siyasi gündemin merkezine yerleşti.
Başbakan Andy Burnham, 1985 yılında futbol holiganlığının ciddi bir sorun olduğu dönemde getirilen düzenlemenin bugünün futbol ortamını yansıtmadığını belirterek, taraftarların maç sırasında sahayı görebilecekleri tribün alanlarında alkol tüketmesine yeniden izin verilmesinden yana olduğunu açıkladı.
Burnham, futbol taraftarlarının diğer sporların seyircilerinden farklı muamele görmesini “adil olmayan” bir uygulama olarak nitelendirdi.
Burnham: Futbol taraftarına farklı davranılması adil değil
Kendisi de sıkı bir Everton taraftarı olan Burnham, gazetecilere yaptığı açıklamada mevcut mevzuatın “futbolun çok farklı olduğu bir döneme” ait olduğunu söyledi.
Başbakan, rugby veya kriket karşılaşmalarını izleyen taraftarların tribünlerde alkol tüketebilmesine karşın futbol seyircilerine aynı hakkın tanınmamasını sorguladı. Yasağın bir anda tamamen kaldırılması yerine, belirli kulüp veya liglerde deneme uygulamasına gidilebileceğini de dile getirdi.
Burnham bu görüşünü başbakan olmadan kısa süre önce de gündeme getirmişti. Temmuz ayında Everton'ın Hill Dickinson Stadium'ında oynanan bir rugby ligi karşılaşmasını izlerken taraftarların tribünde bira içebildiğine dikkat çekmiş, aynı koltuklarda Everton maçlarında bunun neden yasak olduğunu sorgulamıştı.
Ancak Burnham'ın açıklaması henüz yürürlüğe konulmuş bir hükümet kararı anlamına gelmiyor. Tartışma, mevcut mevzuatın gözden geçirilmesi ve olası bir pilot uygulama üzerinde yoğunlaşıyor.
Lucy Powell: Kazanımları riske atmayalım
Eğitim Bakanı Lucy Powell ise BBC Radio 5 Live'a yaptığı açıklamada değişikliğe doğrudan karşı çıkmadı ancak daha temkinli bir yaklaşım benimsedi.
Powell, küçük oğluyla birlikte çoğu hafta sonu futbol maçlarına gittiğini belirterek, İngiliz futbolundaki tribün ortamının son 30 yılda büyük ölçüde değiştiğine dikkat çekti.
Yaklaşık 30 yıl önce bir annenin çocuğuyla maça gitmesinin bugünkü kadar rahat olmayabileceğini söyleyen Powell, güvenlik ve taraftar davranışlarındaki ilerlemenin “safe standing” olarak bilinen güvenli ayakta seyir alanlarının yeniden kullanılmasına da imkân verdiğini hatırlattı.
Powell, rugby ve kriket gibi alkol tüketimine izin verilen spor dallarında ciddi taraftar sorunlarının yaygın olmadığına işaret ederek futbol için de değişikliğin mümkün olabileceğini söyledi. Ancak bunun taraftarlar ve futbol kuruluşlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı:
“Gerçekten iyi olan atmosferi ve iyi davranışları koruduğumuzdan ve bunları riske atmadığımızdan emin olmalıyız.”
Yasak 1985’ten bu yana uygulanıyor
Tartışmanın merkezindeki düzenleme Sporting Events (Control of Alcohol etc.) Act 1985 kapsamında bulunuyor.
Yasa, İngiltere ve Galler’de erkek futbolunun üst düzey liglerinde maç devam ederken saha görüş alanı içinde alkol tüketilmesini yasaklıyor. Günümüzde kısıtlama İngiliz erkek futbolunun ilk beş kademesini kapsıyor.
Bu nedenle taraftarlar birçok stadyumda maç öncesinde veya devre arasında stat içerisindeki büfe ve salonlarda alkol satın alabiliyor; ancak içkilerini sahayı gören koltuklarına götüremiyor.
2021’de hazırlanan taraftar odaklı futbol yönetimi incelemesi de mevcut yasağın yeniden değerlendirilmesini ve alt liglerde saha görüş alanında alkol satışının pilot uygulamalarla denenmesini önermişti.
Kadın futbolunda denendi
Burnham'ın görüşünü destekleyenlerin en önemli dayanaklarından biri kadın futbolundaki uygulama.
Women’s Super League (WSL) ve WSL2'de yaklaşık 18 ay süren pilot uygulamanın ardından bu sezon kulüplere taraftarların tribünde alkol tüketmesine izin verme seçeneği tanındı. The Guardian'ın aktardığına göre iki ligdeki 26 kulübün 25'i kendi sahalarındaki karşılaşmalarda bu imkânı kullanmaya başladı.
Football Supporters’ Association (FSA) Başkanı Tom Greatrex de yasağın güncelliğini yitirdiğini savundu. Greatrex, aynı stadyumdaki aynı koltukta bir konser veya rugby karşılaşması izlenirken bira içilebilirken futbol maçında bunun suç kapsamına girmesinin adil olmadığını belirtti. English Football League de mevzuatın gözden geçirilmesine açık olduğunu bildirdi.
Polisten güçlü itiraz: Futbol diğer sporlardan farklı
Tartışmanın en sert karşı çıkışı ise futbol güvenliğinden sorumlu polis biriminden geldi.
UK Football Policing Unit, futbol karşılaşmalarında diğer spor dallarına kıyasla hâlâ daha fazla şiddet ve suç vakası görüldüğünü, bunların bir bölümünde alkolün önemli rol oynadığını belirtti.
Polis birimi, daha fazla alkol tüketimini teşvik edebilecek bir değişikliğin güvenlik üzerindeki sonuçları ayrıntılı biçimde incelenmeden hayata geçirilmesini “sorumsuzca” bulduğunu açıkladı. Mevcut düzenlemelerde köklü değişiklik yapılmasının kapsamlı kanıt incelemesi ve polisle gerçek bir istişare olmadan gerçekleştirilmesinin “son derece düşüncesizce” olacağı ifade edildi.
Gözler şimdi hükümetin atacağı adımda
Tartışma böylece İngiliz futbolunda uzun süredir devam eden bir soruyu yeniden gündeme taşıdı: 1980'lerin holiganlık koşullarında çıkarılan özel kısıtlamalar, bugünün futbolunda hâlâ gerekli mi?
Burnham yasağın ayrımcı ve güncelliğini yitirmiş olduğunu savunurken, Powell kontrollü bir değişikliğe kapıyı tamamen kapatmıyor. Taraftar örgütleri ve EFL incelemeye destek verirken polis ise güvenlik gerekçesiyle güçlü biçimde ihtiyat çağrısı yapıyor.
Bu nedenle olası değişikliğin doğrudan ve ülke çapında bir kaldırmadan ziyade, kulüpler, taraftar temsilcileri ve güvenlik birimleriyle yapılacak istişarelerin ardından sınırlı pilot uygulamalarla gündeme gelmesi öne çıkan seçeneklerden biri olarak görülüyor.
