Gatwick Havalimanı'nda ikinci pist için son engel de aşıldı

İngiltere’nin en yoğun ikinci havalimanı olan Gatwick’te kapasiteyi önemli ölçüde artıracak genişleme projesi için yargı süreci tamamlandı. Çevreci kampanya grupları Communities Against Gatwick Noise Emissions (CAGNE) ve aktivist Peter Barclay tarafından açılan davada Temyiz Mahkemesi, alt mahkemenin kararına yönelik itirazları reddetti.

Mahkeme, başvurucuların ileri sürdüğü temyiz gerekçelerinin “savunulabilir” olmadığına ve davaların başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığına karar verdi. Böylece İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander’ın Eylül 2025’te verdiği proje onayı hukuken geçerliliğini korudu.

Acil durum pisti artık ikinci piste dönüşecek

Gatwick projesinin merkezinde, havalimanının mevcut kuzey pisti bulunuyor.

Şu anda esas olarak taksi yolu olarak kullanılan ve ana pistin devre dışı kaldığı durumlarda acil pist görevi gören kuzey pisti, yaklaşık 12 metre kuzeye taşınacak. Böylece iki pistin aynı anda kullanılmasına olanak sağlayacak gerekli güvenlik mesafesi oluşturulacak.

Yeni düzende inişlerin ana pist üzerinden devam etmesi, kalkışların ise iki pist arasında paylaşılması planlanıyor. Kuzey pistinin özellikle daha küçük ve dar gövdeli yolcu uçaklarında kullanılması öngörülüyor.

Proje yalnızca pistin yer değiştirilmesinden ibaret olmayacak. Taksi yollarında düzenlemeler, terminal genişletmeleri, yeni kapılar ve diğer havalimanı altyapılarının yanı sıra ulaşım ve çevre düzenlemeleri de yapılacak. İngiliz hükümetinin onayladığı proje, uzun vadede havalimanının yılda 80 milyon yolcuya kadar hizmet verebilmesini sağlayacak altyapı kapasitesini hedefliyor.

Yılda 100 bin ek uçuş

Gatwick yönetimi, genişleme tamamlandığında havalimanının yıllık uçuş kapasitesinin yaklaşık 100 bin sefer artırılmasını bekliyor.

Bu artışın yaklaşık 13 milyon ilave yolcu kapasitesi yaratması öngörülüyor. İlk uçuşların yeni düzende 2030 yılı civarında başlaması hedefleniyor.

Havalimanı yönetimi, projenin bölge ekonomisine de önemli katkı sağlayacağını savunuyor. Gatwick'in planlarına göre genişleme yaklaşık 14 bin yeni istihdam oluşturabilecek ve bölge ekonomisine yıllık yaklaşık 1 milyar sterlin değer katabilecek.

Sekiz yıllık hukuk ve planlama süreci sona erdi

Gatwick'in ikinci pist planı yeni bir tartışma değil. Havalimanının kapasitesini artırma girişimi yaklaşık sekiz yıllık planlama ve hukuk sürecinden geçti.

Proje başvurusu Temmuz 2023'te Planning Inspectorate'e sunuldu. Altı ay süren inceleme sürecinde yerel yönetimler, bölge sakinleri, kamu kurumları ve diğer ilgili tarafların görüşleri alındı. İnceleme makamı tavsiye raporunu Kasım 2024'te hazırladı.

Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander ise Şubat 2025'te projeyi prensipte onaylamaya hazır olduğunu açıkladı. Nihai geliştirme izni 21 Eylül 2025'te verildi.

Bunun ardından Peter Barclay ve CAGNE, hükümetin onay kararına karşı yargı yoluna başvurdu.

Çevreciler: İklim etkisi yeterince değerlendirilmedi

Davacıların temel itirazı, daha fazla uçuşa izin verecek projenin İngiltere'nin iklim hedefleriyle yeterince değerlendirilmemiş olmasıydı.

Çevreci gruplar, havalimanının büyütülmesinin daha fazla uçuş, daha fazla emisyon ve özellikle Gatwick çevresinde daha fazla gürültü anlamına geleceğini savundu.

Ayrıca Heathrow'un Londra'ya yakınlığı nedeniyle Gatwick'te kapasite artırılmasına gerçekten ihtiyaç olup olmadığı da yargı sürecinde tartışıldı.

Ancak Haziran 2026'da Yüksek Mahkeme bu itirazları reddetti. Mahkeme, hükümetin değerlendirmesinin hukuka aykırı olmadığı ve projenin İngiltere'nin 2050 net sıfır hedefine ulaşmasını “maddi olarak” engellemeyeceği sonucuna vardı.

Temyiz Mahkemesi: İtirazların başarı şansı yok

Çevreci grupların Yüksek Mahkeme kararını Temyiz Mahkemesi'ne taşıma girişimi de sonuçsuz kaldı.

4 Ağustos 2026 tarihli kararda Lord Justice Holgate ve Lord Justice Dove, başvuruların temyizde başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığını belirterek izin taleplerini reddetti. Mahkeme ayrıca davaların yeniden görülmesini gerektirecek başka bir “zorlayıcı neden” de bulunmadığına karar verdi.

Bu kararın ardından Gatwick'in projesi açısından yargısal süreç fiilen sona ermiş oldu.

Gatwick CEO'su Pierre-Hugues Schmit, kararın havalimanının genişleme planının yaklaşık sekiz yıllık planlama ve hukuk sürecini sona erdirdiğini belirterek kararı memnuniyetle karşıladı.

Hükümet: Ekonomi ve istihdam için önemli adım

İngiliz hükümeti ise mahkeme kararını yalnızca Gatwick açısından değil, ülkenin havacılık altyapısının geleceği açısından da önemli bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, genişlemenin yatırımın önünü açacağını, binlerce yeni iş yaratacağını ve İngiltere'nin uluslararası bağlantılarını güçlendireceğini savunuyor.

Hükümetin hesabına göre 100 bin ilave uçuş ve yaklaşık 13 milyon ek yolcu, yolculara daha fazla seyahat seçeneği sunarken Londra ve Güneydoğu İngiltere ekonomisine de önemli katkı sağlayacak.

Havacılık büyürken emisyon tartışması da büyüyecek

Gatwick kararı, İngiltere'nin havacılık kapasitesini artırma politikası açısından da dikkat çekiyor.

Hükümet bir yandan Heathrow ve Gatwick gibi büyük havalimanlarının kapasitesini artırarak ekonomik büyümeyi ve uluslararası bağlantıları desteklemek istiyor. Diğer yandan İngiltere'nin yasal olarak bağlı olduğu 2050 net sıfır emisyon hedefi, havacılık sektörünün büyümesiyle ilgili tartışmaların merkezinde bulunuyor.

Gatwick projesinde hükümet, ekonomik büyüme ile iklim hedefleri arasında denge kurulabileceğini savunurken, çevreci gruplar bu yaklaşımın yeterli olmadığını düşünüyor.

Havalimanı yönetimi ise genişlemeyle birlikte daha temiz havacılık teknolojilerine ve sürdürülebilir havacılık yakıtlarına yatırım yapılacağını belirtiyor. Proje kapsamında çevresel etkileri azaltmaya yönelik çeşitli önlemler de planlanıyor.

Gatwick projesinin öne çıkan rakamları

Gatwick'te böylece yıllardır süren “ikinci pist” tartışması yeni bir aşamaya giriyor. Artık tartışmanın merkezinde projenin yapılıp yapılmayacağı değil, inşaatın nasıl ilerleyeceği, kapasite artışının ne zaman gerçekleşeceği ve artan uçuşların gürültü ile karbon emisyonları üzerindeki etkilerinin nasıl yönetileceği bulunacak.