İngiltere merkezli düşük maliyetli hava yolu şirketi easyJet, yaklaşık 5,7 milyar sterlin değerindeki anlaşmayla ABD'li özel sermaye devi Apollo Global Management tarafından satın alınıyor. Haftalardır devam eden teklif savaşının ardından rakip yatırım şirketi Castlelake'in çekilmesiyle sonuçlanan anlaşma, Avrupa havacılık sektörünün son yıllardaki en büyük satın almalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Rakip çekildi, Apollo kazandı
Satın alma süreci, Castlelake'in aylar boyunca yaptığı tekliflerle başlamıştı. Ancak Apollo'nun hisse başına 715 peni (7,15 sterlin) teklif etmesi üzerine easyJet yönetim kurulu bu teklifi oy birliğiyle destekleme kararı aldı. Son aşamada Castlelake yarıştan çekilince anlaşmanın önü açıldı.
Anlaşma, easyJet'e yaklaşık yüzde 81 primli bir değerleme sağlarken, Londra Borsası'ndan bir büyük şirketin daha özel sermaye fonlarının eline geçmesi anlamına geliyor.
Kurucu Stelios da destek verdi
Şirketin kurucusu Sir Stelios Haji-Ioannou ve ailesi, easyJet'teki yaklaşık yüzde 15'lik hisselerini yeni yapıya taşıyarak yatırımcı olarak kalmayı kabul etti. Bu destek, satın alma sürecinin başarıya ulaşmasında kritik rol oynadı.
Apollo, şirketin İngiltere'deki merkezini koruyacağını, ilk yıl toplu işten çıkarma planlamadığını ve mevcut yönetim ekibiyle çalışmaya devam edeceğini açıkladı.
Premium easyJet dönemi başlayabilir
Satın almanın ardından en çok merak edilen konu ise easyJet'in iş modelinin değişip değişmeyeceği.
Apollo'nun hazırladığı stratejiye göre şirketin tamamen "düşük maliyetli" kimliğinden vazgeçmesi beklenmese de gelirleri artıracak yeni uygulamalar öne çıkacak.
Planlanan değişiklikler arasında:
- Business yolcularına yönelik daha fazla hizmet,
- Premium koltuk seçeneklerinin artırılması,
- Ek bagaj ve yan gelirlerin dijital teknolojilerle geliştirilmesi,
- Uzun mesafeli hava yollarıyla kod paylaşımı ve bağlantılı uçuş anlaşmalarının genişletilmesi,
- easyJet Holidays biriminin büyütülmesi bulunuyor.
Sektör uzmanları, bu yaklaşımın Ryanair ile fiyat rekabetinden ziyade daha yüksek kâr marjına sahip yolcu segmentlerine yönelmeyi amaçladığını belirtiyor.
3 milyar sterlinlik borç yükü tartışılıyor
Satın almanın finansmanı ise şimdiden tartışma yaratmış durumda.
İngiliz basınında yer alan bilgilere göre Apollo, satın alma sonrasında easyJet bilançosuna yaklaşık 3 milyar sterlin borç yüklemeyi planlıyor. Böylece şirket, bugüne kadar güçlü nakit pozisyonuyla tanınırken daha yüksek finansman maliyetleriyle karşı karşıya kalabilecek.
Buna karşılık Apollo, özel şirket statüsüne geçmenin uzun vadeli yatırımların daha rahat yapılmasını sağlayacağını savunuyor.
AB kuralları kritik önem taşıyor
Satın alma sürecindeki en büyük hukuki başlıklardan biri ise Avrupa Birliği'nin hava yolu sahiplik kuralları oldu.
AB mevzuatına göre Avrupa içi uçuş haklarının korunabilmesi için hava yolu şirketlerinin çoğunluk kontrolünün AB vatandaşlarında bulunması gerekiyor.
Bu nedenle Apollo, şirket yapısını AB kurallarına uygun hale getirecek özel bir ortaklık modeli oluşturdu. Hisselerin bir bölümü mevcut Avrupalı yatırımcılarda kalırken özel güven yapıları (trust) da kullanılacak.
Türkiye uçuşları etkilenir mi?
Uzmanlara göre kısa vadede Türkiye dahil easyJet'in mevcut uçuş ağında önemli bir değişiklik beklenmiyor.
Şirket özellikle Londra Gatwick, Luton, Bristol ve Manchester çıkışlı Antalya, Dalaman, Bodrum ve İzmir gibi popüler tatil rotalarında faaliyetlerini sürdürmeyi planlıyor.
Bununla birlikte Apollo'nun daha yüksek kârlılık hedefi doğrultusunda bazı düşük verimli hatlarda kapasite düzenlemelerine gidilebileceği, buna karşılık tur operatörü faaliyetlerinin büyütülmesiyle tatil destinasyonlarının güçlendirilebileceği değerlendiriliyor.
Sektörde yeni satın almaların habercisi olabilir
Analistler, easyJet anlaşmasının yalnızca tek bir şirketin el değiştirmesi olmadığını, aynı zamanda Avrupa havacılık sektöründe yeni bir konsolidasyon dalgasının başlangıcı olabileceğini belirtiyor.
Pandemi sonrası toparlanmaya rağmen artan yakıt maliyetleri, jeopolitik riskler ve yüksek finansman giderleri nedeniyle birçok hava yolu şirketinin yatırım fonlarının radarına girdiği ifade edilirken, easyJet'in özel sermaye yönetimine geçişinin sektörde benzer anlaşmaların önünü açabileceği yorumları yapılıyor.
