İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in, elleri arkadan bağlı halde yerde diz çökmüş Sumud Filosu aktivistleriyle alay ettiği bir video yayımlamasının ardından, ilgili başkentlerden tepki açıklamaları geliyor.
Türkiye, İtalya, Fransa ve Kanada hükümetleri İsrail hükümetini sözkonusu görüntüler nedeniyle kınadı.
Ben-Gvir'in sosyal medya hesabından paylaştığı video İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da tepkisini çekti.
Netanyahu görüntülerin "İsrail değerleriyle" uyuşmadığını savundu.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Itamar Ben Gvir'in paylaşımı için "utanç verici" dedi ve bakanın İsrail'in yüzü olmadığını söyledi.
Ben Gvir paylaşımında İsrail bayrağını sallayarak İbranice "İsrail'e hoş geldiniz, biz buranın efendileriyiz" diyor.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili bir açıklama yaparak "sözlü ve fiziki şiddet uygulamasını" kınadı.
"İsrail'in Gazze'de uyguladığı soykırımın baş aktörlerinden olan söz konusu bakan, Netanyahu hükümetinin şiddet odaklı ve barbar zihniyetini tüm dünyaya bir kez daha alenen göstermiştir." ifadesine yer verdi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de bu eylemi kınadı ve İsrail'den özür talep etti.
İsrail'in Gazze ablukasını delmeyi amaçlayan Küresel Sumud Filosu grubu filoda toplam 39 ülkeden 426 kişinin yer aldığı açıklanmıştı.
İsrail hükümeti Marmaris'ten Gazze'ye giden tüm aktivistlerin İsrail gemileriyle ülkeye transfer edildiğini duyurdu.
İsrail filodaki 430 aktivistin tamamını gözaltına aldı
İsrail Küresel Sumud Filosu'ndaki 430 aktivistin tümünün İsrailli gemilerle ülkeye transfer edildiğini açıkladı.
Marmaris'ten harekete geçen ve 39 ülke vatandaşlarından oluşan aktivistler, 54 tekne ile İsrail'in Gazze'ye ablukasını kırmayı ve yardım götürmeyi amaçlıyordu.
İsrail güçlerinin teknelere müdahaleleri, Sumud Filosu'nun X hesabından duyuruluyor.
Grubun web sitesinde yer alan bilgilere göre İsrail güçleri 19 Mayıs itibarıyla filodaki 54 teknenin 48'ine müdahale etti.
Filo organizatörlerinin paylaştığı video görüntüleri İsrail güçlerinin o gün en az iki tekneye ateş açtığını gösteriyor.
İsrail Dışişleri Bakanlığı müdahaleler sırasında gerçek mermi kullanılmadığını ve yaralanan olmadığını savundu.
Bakanlığın 18 Mayıs'taki açıklamasında da "Gazze'ye deniz ablukasının bozulmasına izin verilmeyeceği" ifade edildi.
Grubun hesabından önceki gün yapılan ilk paylaşımda "Askeri gemiler şu anda filomuza müdahale ediyor ve İsrail güçleri güpegündüz teknelerimizden birine çıkıyor" denildi.
Daha sonra İsrail askerlerinin çok sayıda tekneye çıktığı bilgisi paylaşıldı.
Kabine toplantısının ardından 18 Mayıs'ta açıklamalarda bulunan Erdoğan, "40 farklı ülkenin vatandaşından oluşan Sumud Filosu'nun umut yolcularına yönelik bu korsanlığı ve haydutluğu en sert şekilde lanetliyorum" ifadesini kullandı.
Erdoğan, "Filoda bulunan vatandaşlarımızın güvenli şekilde ülkemize dönmeleri için gerekli girişimlerde bulunuyoruz" dedi.
Cumhurbaşkanı, "İsrail'in kural tanımaz eylemlerine karşı uluslararası toplumu artık harekete geçmeye davet ediyorum" diye ekledi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, müdahaleden sonra yaptığı açıklamada filoyu "Hamas'ı desteklemeyi amaçlayan şeytanca bir komplo" diye tanımladı.
Netanyahu İsrail güçlerine de seslendi ve "Görevinizi müthiş bir başarıyla icra ediyorsunuz ve kesinlikle düşmanlarımızın beklediğinden çok daha az patırtıyla" dedi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı "Bu kez iki şiddet yanlısı Türk örgütü - Mavi Marmara ve İHH, bu ikincisi terör örgütü olarak kabul ediliyor - provokasyona katılıyor. Gazze'ye yönelik yasal deniz ablukasının herhangi bir ihlaline izin verilmeyecek" demişti.
Filoda Türkiye'den Hak-İş Başkanı Mahmut Arslan da yer alıyor.
Konfederasyonun 19 Mayıs'ta yaptığı basın açıklamasında, filoda yer alan Genel Başkan Mahmut Arslan ve Genel Sekreter Yardımcısı Fatma Zengin'e yönelik "uluslararası sularda gerçekleştirilen hukuksuz saldırı" protesto edildi.
Alıkonulan tüm aktivistlerin serbest bırakılması çağrısı yapıldı.
Gemilerden birinde bulunan Şuayb Ordu da daha önce NTV televizyonuna yaptığı açıklamada, "ellerini kaldırıp herhangi bir direniş göstermeden barışçıl bir şekilde teslim olmaktan başka çareleri olmadığını" belirtti.
Ordu "Biz oraya savaşmak veya şiddet eylemleri gerçekleştirmek için gitmiyoruz, dünyaya bunun tam tersini kanıtlamaya çalışıyoruz" diye konuştu.
Fidan: 'İsrail'in korsanlık eylemini kınıyoruz'
Türk Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada müdahale kınandı.
"İsrail'in, müdahaleye derhal son vermesi ve alıkonulan filo katılımcılarını koşulsuz olarak serbest bırakması gerekmektedir. İsrail'in hukuk tanımaz eylemlerine karşı uluslararası toplumu gecikmeksizin ortak ve kararlı bir tutum almaya davet ediyoruz" denildi.
Daha sonra da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Alman mekvidaşı Johann Wadephul ile düzenlediği ortak basın toplantısında konuya değindi.
Fidan "İsrail'in Küresel Sumud Filosu'na yönelik uluslararası hukuku açıkça ihlal eden bu korsanlık eylemini en güçlü şekilde kınıyoruz. Vatandaşlarımızın serbest bırakılması için gerekli çalışmaları en hızlı şekilde sürdürüyoruz" dedi.
Küresel Sumud Filosu daha önce de Gazze'ye benzer seferler düzenlemişti.
Fakat bu seferlerin tümü, İsrail ordusu tarafından engellendi.
2025'te düzenlenen bir seferde, iklim eylemcisi Greta Thunberg de gözaltına alınmış ve İsrail'e götürüldükten sonra sınır dışı edilmişti.
Küresel Sumud Filosu son olarak Nisan ayında bir sefer düzenledi.
İsrail ordusu bu sefere de Yunanistan'ın Girit Adası açıklarında müdahale etti.
Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 11 ülkenin dışişleri bakanları müdahaleyi kınarken, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) de kabul ettiği tezkerede müdahaleyi "savaş suçu" olarak niteledi.
Dışişleri bakanlarının 30 Nisan tarihli ortak açıklamasında, Türkiye, Brezilya, Ürdün, Pakistan, İspanya, Malezya, Bangladeş, Kolombiya, Maldivler, Güney Afrika ve Libya dışişleri bakanları, söz konusu girişimin barışçıl ve sivil bir insani yardım misyonu olduğunu vurguladı.
Açıklamada, filoya yönelik saldırılar ile aktivistlerin uluslararası sularda gözaltına alınmasının, uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukukun "açık ihlali" olduğu belirtildi.
İsrail donanması tarafından gözaltına alınan aktivistlerin 59'u 1 Mayıs'ta İstanbul'a götürülerek serbest bırakıldı.
Sumud ne demek?
Filonun adı Arapça sebat anlamına geliyor ve Filistin topraklarında İsrail işgaline karşı gündelik hayatta uygulanan şiddetsiz direniş için kullanılıyor.
İsrail Gazze'ye uyguladığı deniz ablukasının uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor.
2010'da Gazze'ye doğru yol alan Mavi Marmara gemisi, İsrail güçlerinin saldırısına uğramış ve aralarında Türk eylemcilerin de bulunduğu 10 kişi ölmüş, 28 kişi yaralanmıştı.
Bu olay İsrail'in Türkiye'yle ilişkilerini de ciddi bir şekilde etkilemişti.
Daha sonra iki ülke arasında bir anlaşma imzalanmış ve Türkiye'de İsrail'e karşı açılan dava düşürülmüştü.
(BBC Türkçe)
