İngiltere’de sürücüsüz araçlarla yolcu taşımacılığına yönelik en kapsamlı düzenlemelerden biri hayata geçirildi. Ulaştırma Bakanlığı (Department for Transport) tarafından 23 Nisan 2026’da duyurulan yeni sistem kapsamında, “Otomatik Yolcu Hizmetleri (APS)” için özel bir lisanslama rejimi oluşturuldu.
Avam Kamarası’nda konuşan Ulaştırma Bakanlığı yetkilisi Simon Lightwood, düzenlemenin 2024 tarihli Otomatik Araçlar Yasası’nın uygulanmasında “kritik bir dönüm noktası” olduğunu vurguladı.
Amaç: Güvenlik ve ekonomik büyüme
Yeni sistem, sürücüsüz taksi, minibüs ve otobüs benzeri hizmetlerin kamu yollarında faaliyet göstermesine yasal zemin hazırlıyor. APS lisansı, bu tür hizmetler için özel olarak tasarlanmış ayrı bir izin mekanizması sunuyor.
Hükümet, bu adımla birlikte:
- Trafik güvenliğini artırmayı
- İnsan hatasından kaynaklanan kazaları azaltmayı
- Teknoloji yatırımlarını hızlandırmayı
- Yeni istihdam alanları oluşturmayı hedefliyor
Yetkililere göre sistem, yatırımcılar için “düzenleyici güven” sağlayarak sektörde önemli ekonomik büyüme yaratacak.
Nasıl işleyecek?
APS kapsamında faaliyet göstermek isteyen şirketlerin özel izin alması gerekecek. Bu izinler:
- Araç güvenliği ve performans testleri
- Operasyonel risk değerlendirmeleri
- Sürekli denetim ve veri paylaşımı şartları
gibi kriterlere bağlı olacak.
Denetim ve uygulama süreçlerinde ise İngiltere’de kara yolu güvenliğinden sorumlu kurumların aktif rol üstlenmesi bekleniyor. Ayrıca yetkililer, acil durum ekiplerinin sürücüsüz araçlara müdahale edebilmesi için veri paylaşımının da genişletildiğini açıkladı.
Pilot uygulamalar ve 2026 hedefi
Hükümet, sürücüsüz yolcu taşımacılığı hizmetlerinin 2026 baharından itibaren sınırlı ölçekte başlatılmasını planlıyor. Bu kapsamda ilk etapta:
- Uygulama üzerinden çağrılan sürücüsüz taksiler
- Belirli güzergâhlarda çalışan minibüs ve otobüsler
kamuya açık şekilde test edilecek.
Yetkililer, bu hizmetlerin başlangıçta küçük ölçekli olacağını ve mevcut insan sürücülü sistemlerin yerini almak yerine onları tamamlayacağını belirtiyor.
2024 Yasası’nın devamı niteliğinde
Yeni lisans sistemi, 2024’te kabul edilen Otomatik Araçlar Yasası üzerine inşa edildi. Söz konusu yasa:
- Sürücüsüz araçların yasal statüsünü belirliyor
- Güvenlik standartlarını tanımlıyor
- Sorumluluğu üretici ve işletmecilere yüklüyor
Bu çerçevede APS düzenlemesi, teorik yasal altyapıyı pratik uygulamaya dönüştüren en önemli adımlardan biri olarak görülüyor.
Uzmanlara göre fırsatlar ve riskler
Uzmanlar, İngiltere’nin bu adımla sürücüsüz araç teknolojilerinde küresel liderlik yarışında önemli bir avantaj elde edebileceğini belirtiyor. Ancak:
- Siber güvenlik
- veri gizliliği
- erişilebilirlik (özellikle engelliler için)
gibi konuların dikkatle yönetilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Öte yandan bazı eleştiriler, erken pilot uygulamalarda tüm araçların erişilebilir olmayabileceğine işaret ediyor.
Sonuç: Yollarda yeni dönem
APS lisans sistemiyle birlikte İngiltere’de sürücüsüz araçlar artık deneysel bir teknoloji olmaktan çıkıp gerçek bir ulaşım alternatifi haline gelmeye hazırlanıyor.
Hükümetin hedefi net: Daha güvenli yollar, daha akıllı ulaşım ve teknoloji odaklı bir ekonomik büyüme modeli.
