banner814

banner974

banner646

banner1057

banner1100

banner1068

07.05.2022, 10:46

Tarihten ders almak ve İkinci Dünya Savaşı

Hollanda, iki yıl aradan sonra, çok görkemli bir şekilde 4 Mayıs’ta hayatını kaybedenleri anma ve 5 Mayıs’ta bağımsızlık ve özgürlük günlerini kutladı. Bilindiği üzere Hollanda, 1940 – 1945 yılları arasında Alman nazileri tarafından işgal edilmişti, İşgal sırasında Yahudi vatandaşlar, hiçbir ülkede olmadığı kadar, işgalcılara ihbar edilerek yakalatılmıştı. 77 yıl aradan sonra şimdi yapılan yüzlerce etkinlik, yayınlanan yazılar, söyleşiler ve televizyon programlarında, Ukrayna’da yaşananaların da etkisiyle, ‘bağımsızlık ve özgürlük’ kavramlarına eskisinden çok dikkat çekildi.

Tarihten ders alınması, insanların İkinci Dünya Savaşı sırasında olduğu gibi komşularını, iş arkadaşlarını satmaması, güven ve dayanışma içinde olmalarına vurgu yapıldı.
Bu konuda, teolog ve yakın orta doğu uzmanı
Esther Struikmans da, Trouw gazetesinin açık görüş sayfasında, ‘Oyuna gelme, tarihten gerçekten ders al’ başlığıyla bir yorum yayınladı. Struikmans’ın görüşlerine değinmeden önce, 4 ve 5 mayıs tarihlerinde yapılan etkinliklerden kısaca bahsetmek istiyorum.

En büyük etkinlik 4 mayıs akşamı Amsterdam Dam Meydanı’nda gerçekleşti. Saat 20.00’de İkinci Dünya Savaşı ve diğer savaşlarda hayatını kaybeden asker ve siviller için iki dakikalık saygı duruşunda bulunuldu. Onbinlerin katıldığı saygı duruşuna Kral Willem - Alexander, Kraliçe Maxima, Başbakan Mark Rutte, Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema, Parlamento ve Senato üyeleri de katıldılar. Gençler tarafından yapılan konuşmalarda, dedelerine ve ailelerine yapılan Nazi uygulamaları dile getirildi.
Amsterdam Dam Meydanı’ndaki etkinliğin yanısıra, 50 ayrı yerde de ölüleri anma programı yapıldı. Savaş’tan en çok hasar gören Rotterdam’da da programlar organize edildi.
5 Mayıs özgürlük günü çerçevesinde ise, özgürlük festivali başta olmak üzere, 100’den fazla mekanda özgürlük yemekleri organize edildi.

Şimdi, Teolog ve Yakın Orta Doğu uzmanı Esther Struikmans’ın tespitlerine gelelim.
”Biz, Hollandalıların genelde iyi işler başardığı ve dünyaya örnek teşkil ettiği düşünülsede, bu İkinci Dünya Savaşı sırasında, hükümet ve halkımızın Yahudilere tutumunda görülmemiştir” diyor Struikmans. Ne yazık ki, çoğu Hollandalının Yahudi olan komşularını, iş arkadaşlarını ve dostlarını ihbar ettiklerine ve listeler hazırladığına dikkat çeken uzman
“İkinci Dünya Savaşı’nda bunun aksi de olabilirdi” diyor.
Esther Struikmans bu konuda Balkanlarda yaptığı araştırma sonuçlarından örnekler veriyor ve şöyle diyor: “Beş yüz yıldan fazla bir süredir, Arnavutluk’ta iyi ilişkiler kurarak birlikte yaşayan Hıristiyanlar ve Müslümanlar, İkinci Dünya Savaşı sırasında tek bir Yahudi’yi ispiyonlamadılar ve teslim etmediler”. Arnavutlar kendi hayatlarını tehlikeye atarak, yüzlerce Yahudi mülteci olmak üzere, ülkedeki tüm Yahudilerin (ilhak edilen bölgeler hariç), korumuşlardır.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Arnavutluk’taki bu davranışın, Bulgaristan’da da sergilendiğine ve 48.000 Yahudi’nin hayatının kurtulduğuna dikkat çeken Esther Struikmans, Danimarka’da da, Yahudi nüfusunun planlı bir operasyonla İsveç’te güvenli hale getirildiğini belirtiyor.
1943 yılında Arnavutların, Bulgarların, Danimarkalıların ve İsveçlilerin gösterdiği bu cesaretli ve takdire şayan davranışa, dini kuruluşlar, aydınlar ve sivil toplum kuruluşları tarafından hükümetlere destek verildiğinin altını çizen Struikmans, böyle bir hareketi Hollandalıların gösteremediğini belirtiyor.
Araştırmada, özellikle Müslüman Arnavutların, Yahudilerin kurtuluşunda çok önemli rol oynadıklarına vurgu yapılıyor.


Bazı Hollandalıların Nazilere yardım etmeleri, listeler hazırlamaları, ispiyonlarda bulunmaları ve bunun yanlış olduğu, Hollanda resmi yetkilileri tarafından yer yer dile getirildi. 1995 yılında Kraliçe Beatrix, İsrail parlamentosunda yaptığı konuşmada, “Hollanda’daki Yahudi vatandaşların korunmasında hatalar yapıldı” demişti.
2000 yılında Başbakan Wim Kok da bu konuya değinmişti. Ancak, 2020 yılında, ilk defa Başbakan Mark Rutte, çok açık ve net bir şekilde, savaş sırasında Hollanda’nın (hükümet ve yardım eden halkın) Yahudilere karşı tutumundan dolayı özür dilemişti.

Tarihten nasıl ders alınacak sorusunun cevabına Esther Struikmans şu cevabı veriyor: “Balkan ülkelerinde ve Danimarka’da görüldüğü üzere, isim listelerinin hazırlanmaması ve sürgün organizasyonuna yardım etmeme örneğinde olduğu gibi, ‘vicdan ve insanlığın’ öne çıkarılması, resmi emirlere uyulmamasıdır”. Arnavutların yaptıkları gibi, -ki bu bir Arnavut geleneği ve yemini Besa (besë)-, kendilerine sığınan Yahudileri ölümüne koruyup, misafiri ihbar etmeme davranışınından ders alınmalıdır.

Veyis Güngör
7 Mayıs 2022

Yorumlar (1)
Ahmet duru 3 hafta önce
Teşekkür,
Tarih tekerrürden ibarettir derler,
Ders alınsa tekerrür edermi.
G.afrikada 3000 beyaz hollandalının
Zulmünden bir gün bahsederler.
Gardaş faydalandı teskr kalemine ve yüreğine,
banner647
banner872
20
açık
banner1103
banner1104
banner1087
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928