Birleşik Krallık'ta milyonlarca araç sahibini ilgilendiren özel otopark uygulamaları yeniden düzenleniyor. Hükümet, özellikle kısa süreli gecikmeler, yanlış plaka girişi ve teknik arızalar nedeniyle sürücülere kesilen yüksek tutarlı cezaları sınırlandırmayı hedefliyor.
Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanlığı tarafından açıklanan reform paketi, özel otopark şirketlerinin daha açık, tutarlı ve adil kurallara tabi tutulmasını amaçlıyor.
Park kararı için 5 dakika, çıkış için 10 dakika
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici unsurlarından biri, sürücülere tanınacak ek süreler.
Öngörülen kurallara göre sürücüler, özel otoparka girdikten sonra park koşullarını incelemek ve araçlarını bırakıp bırakmamaya karar vermek için 5 dakikalık değerlendirme süresine sahip olacak.
Park süresinin sona ermesinin ardından ise sürücülere araçlarına dönerek otoparktan çıkabilmeleri için 10 dakikalık tolerans süresi tanınacak.
Böylece yalnızca birkaç dakikalık gecikmeler nedeniyle ceza uygulanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Hangi durumlarda cezalar iptal edilecek?
Reform paketi, sürücünün kontrolü dışında gelişen olaylara da özel koruma getiriyor.
Buna göre araç arızası, tıbbi acil durum, bozuk ödeme cihazları ve yalnızca adres kontrolü amacıyla yapılan kısa süreli duraklamalar gibi durumlarda kesilen cezaların, geçerli bir itiraz üzerine tamamen iptal edilmesi öngörülüyor.
Ancak sürücülerin bu tür durumları gerektiğinde belgelemeleri ve ilgili itiraz sürecini takip etmeleri gerekecek.
Küçük hatalarda ceza 20 sterlinle sınırlandırılacak
Yeni kurallar, sürücülerin kasıtlı olmayan basit hataları nedeniyle ağır para cezalarıyla karşılaşmasını da engellemeyi amaçlıyor.
Örneğin ödeme sırasında araç plakasındaki tek bir harfin veya rakamın yanlış girilmesi ya da geçerli park izninin görünür biçimde sergilenmesinin unutulması gibi durumlarda, başarılı itiraz sonrasında uygulanabilecek cezanın en fazla 20 sterlin olması öngörülüyor.
Bu düzenlemeyle küçük bir dikkatsizliğin yüksek maliyetli bir cezaya dönüşmesinin önüne geçilmek isteniyor.
Otopark cezalarına 100 sterlin üst sınır
Yeni düzenlemeyle özel otopark şirketlerinin uygulayabileceği azami ceza tutarı 100 sterlinde dondurulacak.
Cezasını ilk 14 gün içerisinde ödeyen sürücüler için üst sınır ise 60 sterlin olacak.
Hükümet, bu uygulamayla sürücülerin orantısız para cezalarıyla karşılaşmasını önlemeyi amaçlıyor.
Kurallara uymayan şirketlere DVLA yaptırımı
Yeni sistem, yalnızca sürücülerin haklarını genişletmekle kalmayacak, özel otopark şirketlerinin denetimini de artıracak.
Kurallara uymayan işletmeciler, İngiltere Sürücü ve Araç Ruhsatlandırma Kurumu'nun (DVLA) araç sahiplerine ilişkin kayıtlarına erişim hakkını kaybetme riskiyle karşılaşacak.
Bu yaptırım, şirketlerin ceza düzenledikleri araçların kayıtlı sahiplerini tespit ederek ödeme talebinde bulunmalarını önemli ölçüde zorlaştırabilecek.
Ayrıca yeni bir bağımsız Denetim ve Gözetim Kurulu oluşturulacak. Otopark şirketleri, uyguladıkları cezalar ve itirazların sonuçları hakkında daha ayrıntılı veri paylaşmak zorunda olacak.
İngiltere'de yılda yaklaşık 17 milyon otopark cezası
Hükümetin açıkladığı verilere göre, Birleşik Krallık'ta geçen yıl özel otopark işletmecileri tarafından yaklaşık 16,9 milyon ceza bildirimi düzenlendi.
Bir önceki dönemde 14,4 milyon olan bu sayının artması, özel otopark sektöründeki uygulamalara yönelik eleştirileri yeniden gündeme taşıdı.
Otomobil kuruluşları AA ve RAC, reformları olumlu karşılarken, borç tahsilat ücretleri ve bağımsız itiraz mekanizmaları konusunda daha ileri adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Başbakan Burnham: Sürücüler kendilerini soyulmuş hissetmemeli
Başbakan Andy Burnham, 20 Ekim'de duyurulan reformların gerekçesini açıklarken birkaç dakikalık gecikmelerin veya araç plakasındaki basit yazım hatalarının yüksek para cezalarına yol açmaması gerektiğini vurguladı.
Burnham, daha açık kurallar, uzun tolerans süreleri ve gerçek hatalar için düşük cezalar getirerek sürücüleri korumayı amaçladıklarını söyledi.
Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanı Angela Rayner da yeni düzenlemelerin özel otopark kullanımını daha adil ve öngörülebilir hale getireceğini belirtti.
Yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?
Önemli ayrıntı: Yeni haklar henüz yürürlüğe girmiş değil.
20 Ekim 2026 tarihinde Parlamento'ya sunulan Özel Otopark Uygulama Kuralları (Private Parking Code of Practice), 40 günlük inceleme sürecinden geçecek.
Parlamentodan itiraz gelmemesi halinde düzenlemenin 30 Kasım 2026'da yayımlanması ve bundan 21 gün sonra yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yeni kurallar İngiltere, İskoçya ve Galler'deki özel otoparklar için geçerli olacak. Kuzey İrlanda düzenlemenin kapsamında bulunmuyor.
Ayrıca 10 dakikalık çıkış toleransı, 30 dakikadan kısa süreli park alanları için geçerli olmayacak. Önceden rezervasyon yapılan otoparklarda da 5 dakikalık değerlendirme süresi zorunlu tutulmayacak.
Sürücüler nelere dikkat etmeli?
Yeni düzenleme yürürlüğe girene kadar sürücülerin mevcut otopark koşullarına uyması gerekiyor.
Ceza bildirimi alan sürücülerin ödeme belgelerini, fotoğrafları ve varsa teknik arızalara ilişkin kanıtları saklaması önem taşıyor.
Reform yürürlüğe girdiğinde, özellikle geçerli Blue Badge belgesini göstermeyi unutmuş engelli sürücüler için de ek itiraz korumaları sağlanacak. Bununla birlikte, 5 ve 10 dakikalık süreler her koşulda ücretsiz park hakkı anlamına gelmeyecek.
