İngiltere’de sığınma sistemine ilişkin önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. İçişleri Bakanlığı tarafından açıklanan yeni düzenlemeye göre, sığınma başvurusu kabul edilen kişilere artık doğrudan uzun vadeli yerleşim hakkı tanınmayacak. Bunun yerine, ilk etapta 30 aylık (2,5 yıl) geçici koruma statüsü verilecek.
Bu sürenin sonunda yapılacak değerlendirmede, kişinin geldiği ülkenin durumu “güvenli” olarak kabul edilirse, İngiltere’de kalma hakkı sona erebilecek. Daha önce uygulanan sistemde ise mülteciler genellikle 5 yıl sonunda kalıcı oturum (indefinite leave to remain) başvurusu yapabiliyordu.
“ÇEKİM MERKEZİ OLMAYI ENGELLEME” HEDEFİ
Shabana Mahmood, reformun temel amacının İngiltere’nin düzensiz göç açısından bir “çekim merkezi” olarak görülmesini önlemek olduğunu söyledi. Hükümet, özellikle son yıllarda artan sığınma başvurularının kamu hizmetleri üzerindeki baskıyı artırdığını savunuyor.
Ayrıca bu adımın, göç karşıtı söylemleriyle dikkat çeken Nigel Farage liderliğindeki Reform UK partisinin yükselişine karşı siyasi bir hamle olduğu da değerlendiriliyor.
DANİMARKA MODELİNE BENZER YAKLAŞIM
Yeni sistemin, Avrupa’da daha katı göç politikalarıyla bilinen Danimarka modelinden esinlendiği ifade ediliyor. Danimarka da son yıllarda mülteci statüsünü daha geçici hale getiren ve geri dönüşü teşvik eden politikalar uyguluyor.
YARDIM KURULUŞLARINDAN SERT TEPKİ
Ancak düzenleme, sivil toplum kuruluşları ve uzmanlar tarafından ciddi şekilde eleştiriliyor. Refugee Council başta olmak üzere birçok kuruluş, 30 ayda bir yapılacak değerlendirmelerin mülteciler için sürekli bir belirsizlik ortamı yaratacağını vurguluyor.
Uzmanlara göre bu durum:
- Mültecilerin iş bulmasını zorlaştırabilir
- Uzun vadeli plan yapmalarını engelleyebilir
- Topluma entegrasyonu ciddi şekilde sekteye uğratabilir
MALİYET VE UYGULAMA SORUNLARI
Politikaya yönelik bir diğer eleştiri ise ekonomik boyutuyla ilgili. Uzmanlar, her 30 ayda bir yapılacak yeniden değerlendirme süreçlerinin 725 milyon sterline kadar ulaşabilecek ciddi bir bürokratik maliyet yaratabileceğini belirtiyor.
Ayrıca, sınır dışı süreçlerinin pratikte uygulanmasının da zor olacağı ifade ediliyor. Bunun başlıca nedenleri arasında:
- Bazı ülkelerle sınırlı diplomatik ilişkiler
- Geri kabul anlaşmalarının yetersizliği
- Güvenlik değerlendirmelerindeki belirsizlikler
yer alıyor.
İŞÇİ PARTİSİ İÇİNDE BÖLÜNME
Düzenleme yalnızca muhalefet ve STK’lar arasında değil, iktidardaki Labour Party içinde de görüş ayrılıklarına yol açmış durumda. Partinin bazı üyeleri reformu “zorunlu ve gerçekçi” bulurken, diğerleri bunun insani değerlerle çeliştiğini savunuyor.
PARLAMENTODA ZOR SINAV
Yeni sistemin kalıcı hale gelmesi için Mayıs ayında parlamentoda yapılacak görüşmeler kritik önem taşıyor. Reformun, hem siyasi dengeleri hem de İngiltere’nin uluslararası insan hakları yükümlülükleri açısından ciddi bir sınav olacağı değerlendiriliyor.
İngiltere’nin sığınma politikasında attığı bu adım, Avrupa genelinde giderek sertleşen göç politikalarının bir yansıması olarak görülüyor. Ancak uzmanlar, güvenlik ve kontrol hedefleri ile insani sorumluluklar arasındaki dengenin önümüzdeki dönemde daha da tartışmalı hale geleceği konusunda hemfikir.
