banner646

banner974

banner1013

banner814

08.01.2020, 12:28

‘Hayal-i Temsil’ / Afife ile Bedia ' üzerine

İstanbul’daydık… İBB Şehir Tiyatroları Kadıköy Haldun Taner Sahnesi’nde ‘Hayal-i Temsil’ oyununu izledik eşimle… Eşim tarafından Altunizade’liyiz… Yakınlık açısından hem Üsküdarlı hem de Kadıköylü de sayılırız… Tiyatro Kadıköy’ün geleneğinde vardır demek yanlış olmaz. Sokak aralarında da pek çok özel tiyatro var… Değerli bir aile dostumuzun kızı Cansu da özel Şaft Tiyatrosu’nun kurucusu, yönetmeni, oyuncularından… Onlar da genelde Kadıköy’de sergiliyorlar oyunlarını…

Tiyatro eleştirmeni değilim… Bir tiyatro eleştirmenin yapıcı bir değerlendirme yazısı tiyatroyu ileriye taşıdığı tartışılmaz bir gerçek… Ama ben eleştirmen olmadığım için gördüğümü, hissettiğimi yazıyorum… Hani Leyla için mırın kırın etmişler… Mecnun da onlara ‘Leyla’ya bir de benim gözümle bakın’ dediği söylenir hep… Bu yazı da benim gözümle ‘Hayal-i Temsil’ oyunu…

Ahmet Sami Özbudak’ın yazdığı, Yiğit Sertdemir’in yönettiği oyun 135 dakikalık iki perde… Eski makyör Dikran Efendi'nin hayalle hatırayı iç içe geçiren bir oyunu… Yönetmen Sertdemir aynı zamanda Dikran Efendi rolünde… Sahnenin ilk kadın oyuncuları ‘Afife Jale’ ile ‘Bedia Muvahhit’ in çocuklukları, aşkları, tutkuları anlatılıyor… Afife ve Bedia bambaşka karakterlere, dünya görüşlerine sahip… Ortak noktaları sahne… Yaşarken hiçbir arada sahneye çıkmamışlar…

Bu oyun onları ustaca bir araya getiriyor Darülbedayi sahnesinde… Bu yüzden iddialı bir oyun… Darülbedayi adını duymayanlar için… İstanbul Şehir Tiyatrosu'nun ilk adı… Asıl adı Darülbedayi Osmani'dir.

Afife Jale, 1902’de Üsküdar’da doğmuş… 1918’de Darülbedayi’nin açtığı sınava girip kazanmış… Sahneye çıkan ilk Müslüman kadın… Kadıköy’de Apollo Tiyatrosu’nda sahneye çıkar… Jale adıyla oynadığı oyun beğenilir ama kısa sürer… çünkü Müslüman kadınları sahneye çıkması yasaktır… Tiyatroyu sürekli polis basar… Her defasında zor kurtulur…

Afife deyince akla hemen ünlü besteci Selahattin Pınar dagelir… 1929’da evlenip 1935’te ayrılırlar… Eşi için birçok beste yapar Selahattin Pınar... Altunizadeli Pınar’ın Afife için yaptığı ‘Nerden sevdim o zalim kadını’ şarkısı en gözde eserlerinden biridir… Afife’nin hazin bir yaşamı var… Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesine yatırılır… 39 yaşında vefat eder… Her yıl Afife Jale Tiyatro ödülleri verilir adına…

Bedia Muvahhit ise 1897’de Moda’da doğmuş… Darülbedayi aktörlerinden Ahmet Refet Muvahhit ile evlenir. Tiyatroya ilgi duyar ama yasak olduğu için sahneye çıkamaz. Darülbedayi'nin 1923’de İzmir turnesi sırasında İzmir'de bulunan Atatürk, ‘Müslüman Türk kadınları neden sahneye çıkmıyor’ diye sorması üzerine ertesi akşam ‘Ceza Kanunu’ adlı oyunda sahneye çıkar… Böylece Cumhuriyet döneminde sahneye çıkan ilk Müslüman Türk kadını olur… Daha sonra sayısız oyunda rol alır… 20 Ocak 1994 günü 97 yaşında yaşama gözlerini yumar…

Oyunda Şebnem Köstem Afife’yi, Hümay Güldağ ise Bedia’yı canlandırdı… Belgesel gibi bir oyun… Hem keyifli hem de hüzünlü oyunun kurgusu derli toplu bana göre... Seyretmeden önce konuya biraz hakim olmak gerektiğini hatırlatmak isterim keyifle izlemek için… Aksi takdire o neydi, neden derken birçok şey kaçırılabilir…

Tiyatro, sinemanın geniş imkanlarına sahip değil… Bir hikayeyi anlatırken sahnenin kısıtlı imkanları en büyük engeldir… Ama çoğu zaman o kısıtlı imkanlar yaratıcılığı da beraberinde getirir… Oyunda bu başarılmış… Emeği geçenlere teşekkürler…

Yorumlar (0)
banner647
banner872
banner1022
11
açık
banner1026
banner673
banner1015
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Rayo Vallecano 10 16
8. Athletic Bilbao 9 16
9. Barcelona 9 15
10. Valencia 10 13
11. Espanyol 10 13
12. Mallorca 10 12
13. Villarreal 9 11
14. Celta de Vigo 10 10
15. Elche 10 10
16. Granada 9 7
17. Cádiz 10 7
18. Deportivo Alaves 9 6
19. Levante 10 5
20. Getafe 10 2
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928