İtalya Başbakanı Giorgia Meloni liderliğindeki hükümet, göreve geldiği 2022 yılından bu yana aile politikalarını muhafazakâr bir çerçevede şekillendirmeye devam ediyor. "Tanrı, vatan ve aile" söylemini siyasi programının önemli unsurlarından biri haline getiren hükümet, aile kurumunun anne, baba ve çocuk ekseninde korunmasının toplumsal istikrar açısından temel öneme sahip olduğunu savunuyor.
Meloni yönetimi, son dönemde özellikle taşıyıcı annelik, aynı cinsiyetten çiftlerin ebeveynlik hakları ve doğurganlığı teşvik eden sosyal politikalar konusunda attığı adımlarla dikkat çekiyor.
Taşıyıcı annelik yasağı genişletildi
Hükümetin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, taşıyıcı anneliğe ilişkin yaptırımların kapsamının genişletilmesi oldu.
İtalya'da uzun yıllardır yasak olan taşıyıcı annelik uygulamasının, yurt dışında gerçekleştirilmesi halinde de İtalyan vatandaşları açısından cezai yaptırıma konu olmasını öngören düzenleme parlamentodan geçti. Böylece İtalya, vatandaşlarının ülke dışında yaptırdığı taşıyıcı annelik işlemlerini de cezalandırabilen ülkeler arasına girdi.
Hükümet, söz konusu düzenlemenin kadın bedeninin ticari amaçlarla kullanılmasını önlemeyi ve çocukların "metalaştırılmasının" önüne geçmeyi hedeflediğini belirtiyor.
Muhalefet partileri ise düzenlemenin özellikle çocuk sahibi olamayan çiftleri ve aynı cinsiyetten aileleri olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
Ebeveynlik kayıtlarında yeni yaklaşım
Meloni hükümeti, aynı cinsiyetten çiftlerin çocuklarının resmi kayıtlara her iki ebeveyn adına da kaydedilmesine ilişkin uygulamalarda da daha sınırlayıcı bir politika izliyor.
İçişleri Bakanlığı'nın talimatları doğrultusunda bazı belediyelerde biyolojik ebeveyn olmayan partnerin doğrudan nüfus kayıtlarına ebeveyn olarak yazılması uygulaması durduruldu. Bu durumda ikinci ebeveynin hukuki statü kazanabilmesi için evlat edinme süreçlerinin işletilmesi gerekiyor.
Bu uygulama özellikle büyükşehir belediyeleri ile merkezi hükümet arasında hukuki tartışmalara neden olurken, konu zaman zaman İtalyan mahkemelerinin de gündemine taşınıyor.
Doğum oranlarını artırmaya yönelik teşvikler
Meloni hükümetinin aile politikalarının yalnızca sınırlayıcı düzenlemelerden ibaret olmadığına dikkat çekiliyor.
İtalya, Avrupa'nın en düşük doğum oranlarına sahip ülkeleri arasında yer alırken hükümet, çocuk sahibi olmayı teşvik etmek amacıyla çeşitli ekonomik destek programlarını da yürürlüğe koydu.
Bu kapsamda;
- Çocuklu ailelere yönelik vergi avantajları artırıldı.
- Kreş desteği ve çocuk bakım yardımları genişletildi.
- Çalışan annelere yönelik sosyal güvenlik prim teşvikleri hayata geçirildi.
- Çok çocuklu ailelere yönelik çeşitli mali destek paketleri uygulamaya alındı.
Hükümet, bu adımların hem demografik krizin etkilerini azaltmayı hem de aile kurumunu güçlendirmeyi amaçladığını ifade ediyor.
Avrupa'da farklı değerlendirmeler
Meloni hükümetinin aile politikaları Avrupa genelinde de geniş yankı uyandırıyor.
Muhafazakâr siyasi çevreler, İtalya'nın aile kurumunu ve çocukların korunmasını önceleyen yaklaşımını desteklediklerini belirtirken, insan hakları kuruluşları ile LGBTİ+ haklarını savunan örgütler söz konusu düzenlemelerin ayrımcılık riski taşıdığı ve aile çeşitliliğini yeterince tanımadığı görüşünü dile getiriyor.
Bazı Avrupa hukukçuları ise çocukların mevcut hukuki statülerinin korunması ile aile politikalarının devletlerin egemenlik alanı arasında hassas bir denge bulunduğuna dikkat çekiyor.
Tartışmaların sürmesi bekleniyor
Uzmanlara göre Meloni hükümeti, muhafazakâr seçmen tabanının beklentileri doğrultusunda aile politikalarını önümüzdeki dönemde de gündemin üst sıralarında tutmayı sürdürecek.
Öte yandan söz konusu düzenlemelerin bir kısmının İtalya'daki yüksek yargı organları ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Birliği hukukuyla ilişkisi bakımından yeni hukuki tartışmalara konu olabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle aile politikaları, Meloni hükümetinin hem iç siyasette hem de Avrupa ile ilişkilerinde en fazla tartışılan başlıklardan biri olmaya devam edecek.
