Birleşik Krallık Uygur Topluluğu (UK Uyghur Community), “Stop Uyghur Genocide” (Uygur Soykırımını Durdurun) hareketiyle iş birliğinde, 13 Kasım 2026’da Londra Yunus Emre Enstitüsü’nde Doğu Türkistan Milli Günü anma etkinliği düzenledi.
12 Kasım 1933 ve 12 Kasım 1944 tarihlerinde kurulan iki Doğu Türkistan Cumhuriyeti’nin yıl dönümleri dolayısıyla gerçekleştirilen program, Uygur topluluğu üyelerini, insan hakları savunucularını ve davetlileri bir araya getirdi.
Tarihî yıl dönümlerinin önemi anlatıldı
Doğu Türkistan Millî Marşı ve Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programın açılış konuşmasını, Birleşik Krallık Uygur Topluluğu Başkanı Maira Aisaeva yaptı.
“Stop Uyghur Genocide” Direktörü Rahima Mahmut ise konuşmasında, iki cumhuriyetin Uygur halkının tarihindeki yerine ve Uygurların özgürlük ve kimliklerini koruma mücadelesine değindi.
Etkinlikte, bu tarihî yıl dönümlerinin Uygur toplumu açısından taşıdığı anlam ile toplumsal hafızanın gelecek nesillere aktarılmasının önemi üzerinde duruldu.
İnsan hakları ve bağımsız gazetecilik vurgusu
Programda, Uyghur News Network İcra Direktörü ve Radio Free Asia Uygur Servisi eski Direktör Yardımcısı Mamatjan Juma ile İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) Çin Araştırmacısı Yalkun Uluyol da konuştu.
Konuşmacılar, bağımsız gazeteciliğin ve insan hakları savunuculuğunun önemine dikkat çekerek, Uygurların maruz kaldığı baskıların uluslararası kamuoyunun gündeminde tutulması gerektiğini vurguladı.
Uygur dili ve kültürü sahneye taşındı
Anma programının kültür ve sanat bölümünde, Londra Uygur Dil Okulu öğrencileri sahne aldı. Öğrencilerin gösterilerinin yanı sıra Muhlisa, Babur ve beş çocuk annesi Altunay da Uygur dilini, kültürünü ve mirasını yansıtan performanslar sundu.
Miras İpek Yolu Kolektifi (Miras Silk Road Collective) ise kültürel gösterisiyle programa katkıda bulundu. Gösterilerde, Uygur sanat geleneklerinin yaşatılması ve genç kuşaklara aktarılması öne çıktı.
Kültürel mirası yaşatma çağrısı
Kapanış konuşmaları ve teşekkürlerin ardından geleneksel ikramlarla sona eren etkinlikte, tarihî anmaların yanı sıra eğitim, dil ve kültür çalışmalarının da Uygur kimliğinin korunmasındaki rolüne dikkat çekildi.
Program boyunca birlik, dayanışma ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması mesajları verildi.
