İngiltere’de Türk ve İngiliz toplumları arasındaki kültürel ilişkileri geliştirmeyi amaçlayan Anglo-Turkish Society (İngiliz-Türk Derneği), Osmanlı İmparatorluğu’nun son yılları ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemine ışık tutan önemli bir tarih konferansına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Londra’da yaşayan yazar, eğitimci ve araştırmacı Can Çakır, 17 Kasım 2026 Salı günü Royal Anthropological Institute’ta düzenlenecek konferansta, Osmanlı subayı Binbaşı Kadri Bey’in olağanüstü yaşamını ve geride bıraktığı hatıraları katılımcılarla paylaşacak.
“Memoirs of the Ottoman Major Kadri Bey through his Personal Diary: A Journey from the War of ’93 to the Foundation of the Turkish Republic” başlıklı konferans, hem salonda hem de çevrim içi olarak takip edilebilecek.
93 Harbi ile başlayan göç ve mücadele hikâyesi
Konferansın merkezinde, Can Çakır’ın 2024 yılında yayımlanan “93 Muhaciri Osmanlı Zabiti Binbaşı Kadri Bey’in Hatıratı’ndan Sergüzeşti (93 Harbi’nden Cumhuriyete Yolculuk)” adlı eseri yer alıyor.
Osmanlı döneminde Batum sancağına bağlı olan, günümüzde Artvin sınırları içerisinde bulunan Tihilazor köyünde dünyaya gelen Kadri Bey, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın yol açtığı büyük göç hareketinden etkilenen isimlerden biriydi.
Türk tarihine “93 Harbi” olarak geçen savaş, Osmanlı Devleti açısından ağır askerî ve siyasi sonuçlar doğururken, özellikle Kafkasya ve Balkanlar'da yaşayan çok sayıda insanın yurtlarını terk etmesine neden oldu.
Kadri Bey’in yaşam öyküsü de bu büyük tarihsel kırılmanın ardından şekillendi.
Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınan hatıraları, Can Çakır tarafından günümüz Türkçesine aktarılarak araştırmacıların ve tarih meraklılarının ilgisine sunuldu.
Eser, savaşların ve siyasi dönüşümlerin yalnızca devlet adamları ile komutanların kararlarından ibaret olmadığını, sıradan insanların ve askerlerin hayatlarında da derin izler bıraktığını ortaya koyuyor.
Balkan Savaşları’ndan Çanakkale’ye, Kurtuluş Savaşı’na
Binbaşı Kadri Bey’in askerî kariyeri, Osmanlı İmparatorluğu’nun en çalkantılı dönemlerine denk geldi.
Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı sırasında görev yapan Kadri Bey, Çanakkale cephelerinde de bulundu.
Askerî hizmetleri sırasında çeşitli madalyalarla ödüllendirilen Kadri Bey, savaşta yaralanarak engelli hâle geldi.
Uzun askerlik yaşamı boyunca Mustafa Kemal Atatürk ile de yolları kesişti.
Kadri Bey yalnızca cephelerde görev yapan bir asker değildi. Aynı zamanda eğitim alanında da önemli sorumluluklar üstlendi.
Askerî öğretmenlik ve okul müdürlüğü yapan Kadri Bey, Osmanlı hanedanına mensup şehzadelere askerî dersler de verdi.
Bu yönüyle hatıraları, Osmanlı ordusunun yanı sıra dönemin eğitim kurumları ve toplumsal yaşamına ilişkin önemli bilgiler içeriyor.
Bir subayın hatıralarında Osmanlı toplumunun gündelik yaşamı
Kadri Bey’in anıları, askerî ve siyasi olayların ötesinde, Osmanlı toplumunun gündelik yaşamına ilişkin ayrıntılara da ışık tutuyor.
Hatıratında eğitim, dinî uygulamalar, vergi sistemi, ulaşım ve sağlık hizmetleri gibi farklı konulara ilişkin gözlemler yer alıyor.
Can Çakır, çalışmasında bu kişisel anlatımları Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi arşivlerinden elde ettiği belgelerle birlikte değerlendiriyor.
Araştırma üç temel tarihsel süreci bir araya getiriyor: Binbaşı Kadri Bey’in kişisel yaşamı, 93 Harbi’nin neden olduğu kitlesel göçler ve Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş.
Çalışmada özellikle Artvin ve çevresinin yaşadığı siyasi, sosyal ve demografik dönüşüme dikkat çekiliyor.
Böylece büyük tarihsel olayların bireyler ve aileler üzerindeki etkileri, birinci elden tanıklıklar aracılığıyla gün yüzüne çıkarılıyor.
Can Çakır kimdir?
İstanbul Üsküdar doğumlu Can Çakır, yaşamını Londra’da sürdüren bir eğitimci, Türkolog, araştırmacı ve yazardır.
Marmara Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde öğrenim gören Çakır, lisansüstü çalışmalarını Marmara Üniversitesi ve İngiltere’deki Middlesex Üniversitesi’nde sürdürdü.
Türk dili, tarihi, kültürü ve halk bilimi üzerine araştırmalar yapan Çakır’ın çalışmaları, kültürel mirasın korunması ve tarihsel kaynakların günümüz okuyucularına kazandırılması üzerinde yoğunlaşıyor.
Yazarın 2024 yılında yayımlanan Binbaşı Kadri Bey’in hatıralarına ilişkin eserinin yanı sıra, 2019 yılında yayımlanan boza kültürü üzerine bir araştırması ve 2026 yılında yayımlanan Dede Korkut ile Oğuz anlatılarını konu alan bir çalışması da bulunuyor.
Anglo-Turkish Society’den kültürel buluşma
Konferansı düzenleyen Anglo-Turkish Society, 1953 yılında İngiltere ve Türkiye halkları arasındaki dostluğu, kültürel ilişkileri ve karşılıklı anlayışı geliştirmek amacıyla kuruldu.
Dernek, kuruluşundan bu yana konferanslar, kültürel etkinlikler ve akademik buluşmalar aracılığıyla iki ülke arasında köprü oluşturmayı sürdürüyor.
Can Çakır’ın vereceği konferansın, Osmanlı tarihi, göç hareketleri, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş süreci ve kişisel tarih anlatılarıyla ilgilenen katılımcılar açısından önemli bir buluşma olması bekleniyor.
Konferans 17 Kasım’da: Katılım için ön kayıt gerekiyor
Tarih ve saat:
17 Kasım 2026 Salı, 18.00–20.00 (İngiltere saati)
Yer:
Royal Anthropological Institute, 50 Fitzroy Street, London W1T 5BT
Katılım:
Yüz yüze ve çevrim içi
Bilet:
Anglo-Turkish Society üyelerine ücretsiz. Diğer katılımcılar için bilet seçenekleri Eventbrite üzerinden öğrenilebiliyor. Önceden rezervasyon yapılması gerekiyor.
Rezervasyon: Eventbrite üzerinden kayıt ve bilet bilgileri
İletişim: [email protected]
