İngiltere’de Başbakanlık koltuğuna oturması beklenen Andy Burnham’ın, ülkenin uzun yıllardır tartışılan bölgesel ekonomik dengesizliklerini azaltmayı amaçlayan geniş kapsamlı bir reform paketi hazırlığında olduğu bildirildi. Reformların, ekonomik faaliyetlerin büyük ölçüde Londra ve Güneydoğu İngiltere'de yoğunlaşmasının yarattığı gelir ve yatırım farklarını azaltmayı hedeflediği ifade ediliyor.
Hazırlanan paketin temelini, merkezi hükümetin bazı yetkilerinin yerel yönetimlere devredilmesi, altyapı yatırımlarının artırılması ve bölgesel kalkınmanın hızlandırılması oluşturuyor. Böylece ülkenin kuzeyi, Midlands bölgesi ve diğer şehirlerde istihdam olanaklarının artırılması, özel sektör yatırımlarının teşvik edilmesi ve kamu hizmetlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Steve Reed: Londra üzerindeki baskı azalacak
Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimlerden Sorumlu Devlet Bakanı Steve Reed, katıldığı bir televizyon programında Burnham'ın açıklaması beklenen yetki devri reformlarına destek verdi.
Reed, taşra kentlerine milyarlarca sterlinlik altyapı yatırımı yapılmasını ve bölge belediye başkanlarına vergilendirme dahil daha geniş mali ve idari yetkiler verilmesini savunarak şu değerlendirmede bulundu:
"Eğer insanlar istihdam ve ekonomik büyüme fırsatlarını yalnızca Londra'da görürse, bu durum Londra'ya da fayda sağlamaz. Ülkenin dört bir yanından gelen göç, başkentte konut maliyetlerini ve talebini artırıyor. Ülkenin geri kalanı iyi performans gösterirse, bundan Londra ve güneydoğu bölgesi de kazançlı çıkacaktır."
Reed'e göre ekonomik büyümenin ülke geneline yayılması, yalnızca bölgeler arasındaki gelir farkını azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda Londra'daki konut krizi, ulaşım yoğunluğu ve kamu hizmetleri üzerindeki baskının da hafiflemesine katkı sağlayacak.
Yerel yönetimlere daha fazla yetki
Kulislere yansıyan bilgilere göre reform paketi, İngiltere'de son yıllarda uygulanan "devolution" (yetki devri) modelini daha ileri bir aşamaya taşımayı hedefliyor.
Bu kapsamda büyükşehir belediye başkanlarının;
- ulaşım yatırımları,
- konut planlaması,
- ekonomik kalkınma,
- beceri ve mesleki eğitim programları,
- belirli vergi ve harçların belirlenmesi
gibi alanlarda daha geniş karar alma yetkisine sahip olması öngörülüyor.
Merkezi hükümetin yatırım bütçelerinin önemli bölümünün doğrudan bölgesel yönetimlere aktarılması da reform paketinin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor.
Londra merkezli büyüme modeli tartışılıyor
Uzmanlara göre İngiltere ekonomisi uzun yıllardır Londra odaklı büyüme modeli nedeniyle eleştiriliyor. Finans sektörü ve yüksek katma değerli hizmetlerin büyük ölçüde başkentte yoğunlaşması, ülkenin kuzeyi ile güneyi arasındaki üretkenlik ve gelir farkının giderek açılmasına neden oldu.
Ekonomistler, Manchester, Birmingham, Liverpool, Leeds, Newcastle ve Sheffield gibi şehirlerin daha güçlü yatırım ve ulaşım ağlarıyla desteklenmesi halinde ülke ekonomisinin daha dengeli büyüyebileceğini değerlendiriyor.
Konut krizine de çözüm aranıyor
Reformların bir diğer önemli hedefi ise Londra'daki konut krizini hafifletmek. Son yıllarda yüksek kira fiyatları, artan konut talebi ve yetersiz arz nedeniyle başkentte yaşam maliyeti önemli ölçüde yükseldi.
Hükümet çevreleri, kaliteli iş imkanlarının ülkenin farklı bölgelerinde oluşturulmasının iç göçü daha dengeli hale getireceğini, bunun da Londra üzerindeki nüfus baskısını azaltarak konut piyasasının rahatlamasına katkı sağlayacağını savunuyor.
Uzmanlar ise reformların başarıya ulaşabilmesi için yalnızca altyapı yatırımlarının değil, özel sektör yatırımlarını teşvik edecek vergi politikalarının, ulaşım projelerinin ve uzun vadeli sanayi stratejilerinin de eş zamanlı uygulanması gerektiğine dikkat çekiyor. Böyle bir dönüşümün, İngiltere'nin ekonomik büyümesini daha dengeli hale getirirken bölgesel refah farklarının azaltılmasına da önemli katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
