“Bosna Kasabı” olarak anılan savaş suçlusu Ratko Mladiç, 27 Ağustos 2026’da Hollanda’nın Lahey kentinde hayatını kaybetti.
Mladiç’in ölümünü doğrulayan Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması, eski generalin hastanede tedavi altında bulunduğunu açıkladı. Ölüm nedeni henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Hollandalı makamlar ulusal mevzuat kapsamında standart inceleme sürecini başlatırken Mekanizma Başkanı Yargıç Graciela Gatti Santana, ölümün koşulları hakkında kapsamlı soruşturma yürütülmesi talimatını verdi. Soruşturmayı Yargıç Iain Bonomy yönetecek.
Son tahliye talebi de reddedilmişti
Mladiç’in sağlık durumu uzun süredir ağırdı. Savunma ekibinin sağlık gerekçesiyle yaptığı tahliye başvurusu 14 Mayıs 2026’da reddedilmişti.
Ancak ölümünden yalnızca bir hafta önce yeni bir başvuru daha yapıldığı ortaya çıktı. BM gözaltı merkezinin 13 Ağustos tarihli sağlık raporunda Mladiç’in durumunun hızla kötüleştiği, “yaşamının son aşamasına girdiği” ve ölümün her an gerçekleşebileceği belirtildi.
Savunmanın, Mladiç’in Sırbistan’daki bir hastane veya palyatif bakım merkezine gönderilmesi talebi de 20 Ağustos’ta reddedildi. Mahkeme, sağlık durumunun vahametine rağmen erken tahliyenin adaletin gerekleriyle bağdaşmayacağına hükmetti.
Srebrenitsa Soykırımı’ndan mahkûm edildi
Bosna Savaşı sırasında Bosnalı Sırp güçlerinin komutanlığını yapan Mladiç, Temmuz 1995’te BM tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’da 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürülmesinden sorumlu tutuldu.
Katliamın ardından kurbanların cesetleri toplu mezarlara gömüldü; suçun izlerini gizlemek amacıyla cesetlerin bir bölümü daha sonra çıkarılarak başka mezarlara taşındı. Srebrenitsa, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’da yaşanan en büyük toplu katliam ve uluslararası mahkemelerce soykırım olarak kabul ediliyor.
Mladiç ayrıca Saraybosna’nın yıllarca kuşatma altında tutulması, sivillere yönelik keskin nişancı ve topçu saldırıları, Boşnak ve Hırvatların zorla yerlerinden edilmesi, cinayet, zulüm, tehcir ve BM görevlilerinin rehin alınmasından suçlu bulundu.
On suçtan ömür boyu hapis aldı
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mladiç’i 22 Kasım 2017’de toplam 11 suçlamanın 10’undan mahkûm etti. Mahkûmiyet kapsamında bir soykırım, beş insanlığa karşı suç ve dört savaş suçu bulunuyordu.
Mahkeme, Srebrenitsa konusunda soykırım hükmü verirken Bosna-Hersek’in diğer bazı belediyelerinde 1992’de işlendiği ileri sürülen ayrı soykırım suçlamasından Mladiç’i beraat ettirdi. Ömür boyu hapis cezası 8 Haziran 2021’de temyizde kesinleşti.
Yakalanana kadar 16 yıl kaçtı
Hakkındaki ilk iddianame 1995’te hazırlanan Mladiç, savaşın ardından yaklaşık 16 yıl kaçak yaşadı. Uzun süre Bosnalı Sırp ve Sırp güvenlik çevrelerince korunduğu öne sürülen Mladiç, 26 Mayıs 2011’de Sırbistan’ın Lazarevo köyünde yakalandı.
31 Mayıs 2011’de Lahey’e gönderilen Mladiç, ölümüne kadar BM gözetiminde kaldı. Mahkeme kayıtlarına göre hayatını kaybettiği sırada cezasının kalan bölümünü çekeceği bir ülkeye nakledilmeyi bekliyordu.
Mladiç, yargılama boyunca suçlamaları reddetmiş, pişmanlık göstermemiş ve mahkemeyi tanımadığını savunmuştu. Ölümü, Srebrenitsa kurbanlarının yakınları tarafından adalet mücadelesinin önemini yeniden hatırlatan bir gelişme olarak değerlendirildi.
