Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanan eşlere verilen yoksulluk nafakasının süresiz uygulanmasına ilişkin düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Kararın gerekçesi daha sonra açıklanacak.
İptal hükmü dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
Antalya 12. Aile Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi kapsamında yoksulluk nafakasının "süresiz olması"na ilişkin düzenlemenin iptali için başvuru yapmıştı.
Süresiz nafaka ne anlama geliyor?
Medeni Kanun'un "yoksulluk nafakası" yan başlıklı 175. maddesinde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebileceği belirtiliyor.
Bu, nafaka için kanunda belirlenmiş sabit bir süre olmadığı anlamına geliyor.
Ancak, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da taraflardan birinin ölmesi gibi durumlarda nafaka uygulaması sona eriyor.
Nafaka miktarı nasıl belirleniyor?
Kanunda nafakanın belirlenmesi için sabit bir yüzde ya da tarife yer almıyor.
Mahkemeler tarafların gelirleri, yaşam standardı, çocuk sayısı, tarafların çalışma kapasitesi, mal varlığı ve sosyal yaşam düzeyi gibi unsurları dikkate alıyor.
Uygulamada bazı mahkemeler gelir oranlarını referans alsa da bu bağlayıcı bir formül niteliği taşımıyor.
Dolayısıyla kamuoyunda birbirinden çok farklı seviyelerde nafaka miktarlarına rastlanıyor.
BBC Türkçe'ye konuşan avukatlar, nafaka miktarlarının genellikle açlık sınırının altında kalan cüzi miktarlar olduğunu ifade ediyor.
Ocak 2022'de dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, yargı reformuna dair yapılan bir toplantıda nafakaların yüzde 66'sının ödenmediğinin tespit edildiğini kaydetmişti.
Eğer nafaka ödenmezse icra takibi, maaş haczi, banka hesabına haciz ve bazı durumlarda "nafaka yükümlülüğünü ihlal" nedeniyle hapis gündeme gelebiliyor.
Ancak hukukçular her boşanma davasının kendine has özellikleri olduğunu hatırlatıyor ve tüm nafaka davalarının aynı kriterlerle değerlendirilemeyeceğini belirtiyor.
