Ed Sheeran’ın ABD turnesinde başlayan Macklemore-Filistin tartışması, artık yalnızca iki sanatçı arasındaki bir anlaşmazlık olmaktan çıkarak konser endüstrisinde sanatçıların ifade özgürlüğü, organizatörlerin yetkileri ve stadyum sahiplerinin etkisi üzerine geniş çaplı bir tartışmaya dönüştü.
Krizin merkezinde, gerçek adı Ben Haggerty olan Grammy ödüllü Amerikalı rapçi Macklemore bulunuyor.
Macklemore, 4 Eylül’de New Jersey’deki MetLife Stadium’da Ed Sheeran’ın konserinin açılışında sahneye çıktı. Konuşmasında Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’ya değinen rapçi, Filistinlilerin unutulmadığını söyleyerek “Free Palestine” çağrısı yaptı. Macklemore ayrıca Gazze’de, İsrail askerleri tarafından öldürülen 6 yaşındaki Hind Rajab’ın adını taşıyan protesto şarkısı “Hind’s Hall”u seslendirdi.
Macklemore kalan konserlerden çıkarıldı
Bu açıklamaların ardından ABD'deki bazı Yahudi ve İsrail yanlısı kuruluşlar Macklemore’a tepki gösterdi. Israeli-American Council, sanatçının turneden çıkarılması çağrısıyla bir kampanya başlattı.
Turnenin ABD ayağını organize eden Messina Touring Group ise daha sonra yaptığı açıklamada, yaklaşan konserlerin düzenleneceği bazı stadyumların Macklemore’un kadroda bulunması halinde konserlere izin vermeyeceklerini bildirdiğini açıkladı.
Macklemore, Sheeran’ın ABD turnesindeki kalan 10 konserin sekizinde açılış sanatçısı olarak sahne alacaktı. Ancak bu gelişmenin ardından programdan tamamen çıkarıldı.
Tartışmada özellikle Gillette Stadium’ın sahibi ve New England Patriots’ın patronu Robert Kraft öne çıktı. Kraft, Macklemore’un çıkarılmasının sanatçının son açıklamaları ve kendisinin “antisemitik söylem ve imgeler” olarak nitelendirdiği daha önceki davranışlarıyla ilgili olduğunu savundu. Macklemore ise İsrail hükümetine ve İsrail'in Gazze'de gerçekleştirmekte olduğu soykırım eleştirilerinin Yahudilere yönelik olmadığını açıkça ifade etmişti.
Sheeran: “Karar benim değildi”
Tepkilerin Ed Sheeran’a yönelmesinin ardından İngiliz şarkıcı sessizliğini bozdu.
Sheeran, Macklemore’un turneden çıkarılmasının kendi kararı olmadığını belirterek:
“Macklemore’un turneden çıkarılması organizatörün kararıydı, benim değil.”
açıklamasını yaptı.
Sheeran, yaklaşan konserlerin düzenleneceği bazı stadyumların Macklemore’un kadroda kalması halinde konserlerin yapılmasına izin vermeyeceklerini bildirdiklerini söyledi.
Robert Kraft dahil stadyum yöneticileriyle görüştüğünü, organizatörler ve farklı görüşleri temsil eden aktivistlerle çözüm bulmaya çalıştığını anlatan Sheeran, sonuçta konser mekânları ve organizatörün kararının değişmediğini belirtti.
Sheeran ayrıca İsrail-Filistin çatışmasında yaşanan acıların kendisini dehşete düşürdüğünü, ancak konserlerini siyasi tartışma alanına dönüştürmek istemediğini ifade etti. Macklemore’un inandığı şeyleri açıkça savunmasına saygı duyduğunu söyleyen İngiliz sanatçı, kendisinin barışa farklı bir yöntemle yaklaşmayı tercih ettiğini belirtti.
Açıklama krizi bitirmedi: Sanatçılar birer birer ayrıldı
Ancak Sheeran’ın açıklaması tartışmayı yatıştırmak yerine yeni bir gelişmeyi beraberinde getirdi.
Macklemore’un çıkarılmasının ardından turnenin kalan açılış sanatçıları Finneas, Lukas Graham ve Aaron Rowe, programdan çekildiklerini duyurdu. Sheeran’la sahnede birlikte çalan ve bazı şarkılarında uzun yıllardır işbirliği yaptığı İrlandalı folk grubu Beoga da turneden ayrıldı.
Billie Eilish’in kardeşi ve uzun yıllardır prodüktörü olan Grammy ve Oscar ödüllü Finneas, kararını açıklarken sanatçıların baskı altındaki insanlar adına konuşmalarının susturulmaması gerektiğini belirtti ve Filistin halkına desteğini yineledi.
İrlandalı şarkıcı Aaron Rowe da kararını ülkesinin tarihsel deneyimleriyle ilişkilendirirken, Danimarkalı grup Lukas Graham Sheeran’a teşekkür etmekle birlikte turneden ayrılmanın zor ama gerekli gördükleri bir karar olduğunu açıkladı. Grup ayrıca ekonomik gücün hangi görüşlerin ifade edilebileceğini belirlememesi gerektiğini savundu.
Sheeran'ın turne grubu Beoga da çekildi
Krizin en dikkat çekici gelişmelerinden biri ise Beoga'nın kararı oldu.
İrlandalı grup klasik anlamda yalnızca bir “açılış sanatçısı” değildi. Beoga üyeleri Sheeran'ın konserlerinin belirli bölümlerinde sahneye çıkıyor ve birlikte yazdıkları bazı parçaları onunla seslendiriyordu.
Dolayısıyla mevcut tabloyu, “bütün turne ekibi Sheeran’ı terk etti” şeklinde yorumlamak doğru değil. Ayrılanlar, kalan açılış sanatçıları ile Sheeran’ın konserlerinde müzikal olarak yer alan Beoga. Turnenin teknik ve diğer çalışanlarının topluca ayrıldığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
Macklemore’dan yeni hamle: 1 milyon doları Filistin için bağışlayacak
Tartışmanın ardından Macklemore, 16 Eylül’de yeni bir açıklama yaparak Ed Sheeran turnesinden elde ettiği 1 milyon dolarlık net kazancın tamamını Filistinlilere destek veren altı kuruluşa bağışlayacağını duyurdu.
Macklemore ayrıca Robert Kraft'a da aynı miktarda bağış yapması çağrısında bulundu. Rapçi, aralarındaki görüş ayrılıklarına rağmen Filistinlilerin yaşamlarının korunması gerektiği konusunda ortak bir zeminin mümkün olması gerektiğini söyledi.
Turnenin geleceği ne olacak?
Yaşanan ayrılıklara rağmen şu aşamada Ed Sheeran’ın Loop Tour turnesinin iptal edildiğine ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Associated Press'in 17 Eylül tarihli analizine göre kriz, büyük konser turnelerinde sanatçı, organizatör ve stadyum sahipleri arasındaki güç paylaşımını da gündeme taşıdı. AP'nin görüştüğü müzik sektörü uzmanları, büyük turnelerde organizatörlerin önemli yetkilere sahip olduğunu, ancak Sheeran ölçeğindeki yıldızların da genellikle turnelerinin birçok unsuru üzerinde ciddi söz hakkı bulunduğunu belirtiyor. Bununla birlikte belirli bir konser mekânının kendi stadyumunda kimin sahne alacağı konusunda müdahalede bulunabilmesi de mümkün.
Bu nedenle Macklemore'un çıkarılmasında nihai sorumluluğun kime ait olduğu konusunda tarafların anlatımları tamamen örtüşmüyor. Sheeran kararın organizatör ve konser mekânlarına ait olduğunu söylerken, Macklemore yaşanan süreçte Sheeran'ın da sorumluluğu bulunduğunu savunuyor.
Tartışma artık Macklemore'un ötesinde
Son gelişmeler, olayı tek başına bir “Filistin yanlısı açıklama” tartışmasının ötesine taşıdı.
Bir tarafta konser mekânlarının ve organizatörlerin kendi etkinlikleri konusunda karar verme yetkisi bulunduğunu savunanlar yer alıyor. Diğer tarafta Finneas, Lukas Graham, Aaron Rowe ve Beoga gibi sanatçılar, Macklemore’un turneden çıkarılmasını sanatçıların siyasi ve insani konularda görüş açıklama özgürlüğü açısından sorunlu gördüklerini belirtiyor.
Ed Sheeran ise kendisini bu iki yaklaşımın dışında konumlandırmaya çalışıyor: Macklemore’un görüşlerini dile getirme hakkına saygı duyduğunu, İsrail-Filistin çatışmasındaki acılara kayıtsız olmadığını, ancak kendi konserlerinin siyasi bir platform haline gelmesini istemediğini söylüyor.
Böylece birkaç gün önce Macklemore’un iki kelimelik “Free Palestine” çağrısıyla büyüyen tartışma, dünyanın en büyük pop turnelerinden birinin bütün açılış kadrosunun çekildiği ve müzik sektöründe ifade özgürlüğü ile ticari güç arasındaki sınırların yeniden tartışıldığı uluslararası bir krize dönüşmüş durumda.