İngiltere'de konut piyasası, yılın ilk fiyat düşüşünü yaşadı. Mortgage kuruluşu Nationwide tarafından yayımlanan verilere göre, ülke genelinde ortalama ev fiyatları Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,6 geriledi. Böylece konut fiyatları, 2024 yılı başından bu yana ilk kez aylık bazda düşüş kaydetmiş oldu.
Veriler, yıllık bazda fiyatların hâlâ yükseliş eğiliminde olduğunu ortaya koysa da artış hızındaki yavaşlama dikkat çekti. Buna göre, ev fiyatları Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 artarken, yıllık artış oranı Nisan ayında kaydedilen yüzde 3 seviyesinden geriledi.
Jeopolitik gerilimler piyasayı etkiledi
Nationwide Baş Ekonomisti Robert Gardner, konut piyasasındaki ivme kaybının sürpriz olmadığını belirterek, Ortadoğu'da tırmanan çatışmaların küresel enerji piyasalarında yarattığı baskının ekonomik görünümü olumsuz etkilediğini söyledi.
Gardner, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırdığını, bunun da piyasalarda faizlerin uzun süre yüksek kalacağı yönündeki beklentileri güçlendirdiğini ifade etti. Uzmanlara göre, artan borçlanma maliyetleri özellikle ilk kez ev sahibi olmak isteyen alıcıların piyasaya girişini zorlaştırıyor.
Mortgage faizleri yüksek seyrediyor
İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) son dönemde enflasyonla mücadele kapsamında faiz oranlarını yüksek seviyelerde tutması, mortgage kredilerinin maliyetini de artırmış durumda. Son aylarda bazı bankalar mortgage faizlerinde sınırlı indirimlere gitse de kredi maliyetleri hâlâ pandemi öncesi dönemin oldukça üzerinde bulunuyor.
Ekonomistler, yüksek faiz ortamının hem konut talebini hem de tüketici güvenini baskıladığını belirtiyor. Özellikle sabit faizli kredi sözleşmeleri sona eren milyonlarca ev sahibinin daha yüksek aylık ödeme yüküyle karşı karşıya kalması da piyasadaki hareketliliği azaltıyor.
Satışlarda temkinli dönem
Emlak sektörü temsilcileri, alıcıların ekonomik görünüm konusundaki belirsizlikler nedeniyle daha temkinli davrandığını ifade ediyor. Buna rağmen, konut piyasasında sert bir çöküş beklentisi bulunmuyor.
Uzmanlar, iş gücü piyasasının görece güçlü kalması ve ücretlerdeki artışın devam etmesinin konut fiyatlarındaki düşüşü sınırlayabilecek faktörler arasında yer aldığını belirtiyor. Ancak faiz indirimi sürecinin gecikmesi halinde fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskının önümüzdeki aylarda da devam edebileceği değerlendiriliyor.
Gözler Merkez Bankası'nda
Piyasalar şimdi İngiltere Merkez Bankası'nın önümüzdeki aylarda atacağı adımlara odaklanmış durumda. Enflasyonda beklenen yavaşlama gerçekleşirse yılın ikinci yarısında faiz indirimlerinin başlaması mümkün görülüyor. Böyle bir senaryonun mortgage maliyetlerini azaltarak konut talebini yeniden canlandırabileceği ifade ediliyor.
Bununla birlikte analistler, küresel enerji fiyatları ve jeopolitik risklerde yaşanabilecek yeni dalgalanmaların, enflasyonla mücadeleyi zorlaştırarak faiz indirimlerini öteleyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle İngiltere konut piyasasının kısa vadede dalgalı ve temkinli bir seyir izlemeyi sürdüreceği öngörülüyor.