İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, geleneksel bankacılık dışında faaliyet gösteren “gölge bankacılık” ve özel kredi pazarlarındaki büyümenin, finansal istikrar üzerinde potansiyel bir tehdit oluşturduğu uyarısını tekrarladı. Bailey’nin sözleri, özellikle gölge bankacılık sisteminin risklerinin yeterince anlaşılmadığı ve denetim boşlukları nedeniyle sisteme yayılabileceği endişelerini gündeme taşıdı.
BoE başkanına göre, banka dışı finansal kuruluşlar tarafından yapılan kredi verme ve menkul kıymetleştirme işlemleri, geleneksel bankacılığa göre daha az şeffaf ve denetlenebilirlikten uzak. Bu durum, risklerin gizlenmesine ve zincirleme finansal şoklar yaratma potansiyeline sahip. Bailey, bu tür piyasaların kapsamının büyük ve heterojen olduğuna dikkat çekerek, “gölge bankacılık faaliyeti sistemik olarak önemli bir risk haline gelebilir” uyarısında bulundu.
BoE’nin yayımladığı son Finansal İstikrar Raporu da bu değerlendirmeyi destekleyerek, piyasanın belirli segmentlerinde risklerin arttığını ve denetim çerçevesinin genişletilmesi gerektiğini belirtti. Banka, hem ABD’de hem de İngiltere’de özel kredi pazarlarında görülen hızlı büyüme ve karmaşık finansal ürünlerin kullanımının geçmişte yaşanan 2008 küresel finansal krizine benzer kırılganlıklar yaratabileceğine işaret etti.
Gölge bankacılık terimi, banka lisansı olmadan kredi veren hedge fonları, özel sermaye fonları, repo piyasası oyuncuları gibi banka dışı finansal aracılarla ilişkilendiriliyor. Bu sektördeki faaliyetler, geleneksel bankalara kıyasla daha az düzenleniyor ve bu da belirsizlik ile potansiyel sistemik riskler doğuruyor. Küresel gölge bankacılık pazarının trilyonlarca doları aşan büyüklüğü, denetim otoritelerinin dikkatini çekmeye devam ediyor.
Bailey ve BoE yetkilileri, finansal istikrarı korumak için bu alanın denetimini güçlendirme ve gerektiğinde stres testleri gibi önlemleri artırma ihtiyacını vurguluyor. Bu çağrı, bankacılık dışı piyasalardaki risklerin sadece ulusal değil, uluslararası düzeyde de ele alınması gerektiğini gösteriyor.
Uzmanlar, gölge bankacılık uyarılarının küresel çapta daha geniş bir risk algısı oluşturduğunu ve politik yapıcıların bu alana ilişkin yeni düzenleme araçları geliştirmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.
Bank of England Başkanı Bailey’nin gölge bankacılık risklerine ilişkin açıklamaları, finansal piyasaların gözetim ve düzenleme kapsamının genişletilmesi gerektiğini gösteren önemli bir gündem maddesi haline geldi. Bu tartışma, sadece Birleşik Krallık finans çevrelerini değil, küresel ekonomik politikaları da etkileyebilir.