banner814

banner974

banner646

banner1053

banner1100

banner1013

banner1068

Gagauz Özerk Yeri 27 Yaşında

Moldova'nın güneyinde "Bucak" olarak adlandırılan bölgede yaşayan Gagauz Türkleri, Sovyetler Birliği'nin dağılması sürecinde 19 Ağustos 1990'da Gagauz Cumhuriyeti'ni ilan etmişti.

DÜNYA 23.12.2021, 22:25 01.01.2022, 04:38 Mustafa Köker
Gagauz Özerk Yeri 27 Yaşında
banner864

KOMRAT - Moldova Cumhuriyeti'ne bağlı Gagauz Özerk Yeri'nin kuruluşunun 27. yıl dönümü nedeniyle tören düzenlendi.

Gagauz Özerk Yeri başkenti Komrat'ta düzenlenen törene, Gagauz Özerk Yeri Başkanı İrina Vlah'ın yanı sıra Türkiye'nin Kişinev Büyükelçisi Gürol Sökmensüer, Türkiye’nin Komrat Başkonsolosu Hasan Akdoğan, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Kişinev Program Koordinatörü Selda Özdenoğlu ve çok sayıda davetli katıldı.

Vlah, burada yaptığı konuşmada, günün önemine işaret ederek, "27 yıl önce Moldova merkez ile yaşanan anlaşmazlığın barış yoluyla çözülmesinin ve Gagauz Özerk Yeri'nin oluşturulmasının, saygıya dayalı diyalog ve uzlaşmanın bulunması yönündeki samimi arzu sayesinde mümkün olduğunu hatırlamanın ve anlamanın çok önemli olduğunu düşünüyorum." dedi.

Bölgenin geleceğinin halk arasındaki "dayanışmaya" bağlı olduğunu belirten Vlah, gençlerin Gagauz Özerk Yeri'nde çalışması için imkanların yaratılacağı inancını dile getirdi.

"GAGAUZ ÖZERK YERİ’NİN 1994'TE DOĞUŞU TARİHİ BİR DÖNÜM NOKTASI OLDU"

Türkiye'nin Kişinev Büyükelçisi Sökmensüer de Gagauz Özerk Yeri'nin özel hukuki statü tanıyan yasanın Moldova Parlamentosu’nda kabul edilmesinin üzerinden 27 yıl geçtiğine dikkati çekerek, "Gagauz Özerk Yeri’nin 1994 yılında doğuşu tarihi bir dönüm noktası olmuştur. Gagauz ve Moldova halkları 27 yıl önce çatışma yerine barışı, istikrarı, huzuru ve kardeşliği seçmişlerdir." dedi.

Dönemin Cumhurbaşkanı merhum Süleyman Demirel'in Moldova ile Gagauz Özerk Yeri arasında ara bulucu rolü üstlendiğinin altını çizen Sökmensüer, bunun Türkiye için gurur kaynağı olduğunu vurguladı.

Sökmensüer, "Demirel, hem Gagauz soydaşlarımız hem de Moldova makamları ile kurduğu kişisel dostluklar sayesinde ara buluculuk yapmış ve kanlı bir çatışmaya dönüşme riski taşıyan ihtilafın barışçıl bir şekilde sona ermesine çok önemli bir katkıda bulunmuştur. Dönemin Moldova Cumhurbaşkanı Mircea Snegur ile Gagauzların önderi olan merhum Stepan Topal’ın sağduyulu kişilikleri de bu tarihi uzlaşıya varılmasında kilit rol oynamıştır." diye konuştu.

Gagauz Özerk Yeri yönetimi ile merkez yönetimi arasında diyaloğun sürdürüldüğüne dikkati çeken Sökmensüer, şunları kaydetti:

"Merkezi yönetim ile özerk yönetim arasındaki diyaloğun, barış ve huzurun bugüne kadar devam etmiş olması, özerklik kararının ne kadar isabetli olduğunu ispatlamaktadır. Birçok akademik çalışmada, ihtilafların çözümünde Gagauzya modeli örnek olarak gösterilmektedir."

Sökmensüer, bölgenin özerklik statüsüne işlerlik kazandırılması için hazırlanan 3 yasa tasarısına dair çalışmaların devam ettiğini aktararak, "Geçtiğimiz yıl Aralık ayında iki tasarının yasalaşmasını büyük memnuniyetle karşıladık. Üçüncü tasarının da mümkün olan en kısa sürede yasalaşmasını temenni ediyoruz." ifadelerini kullandı.

"GÜÇLÜ BİR ÖZERKLİK, MOLDOVA’YI DAHA DA GÜÇLÜ KILACAK"

Özerkliğin tam ve layıkıyla işlemesi için Kişinev ile Komrat arasındaki karşılıklı güven ve diyalogun güçlü ve sürekli olmasının önemli olduğunu vurgulayan Sökmensüer, şöyle devam etti:

"Güçlü bir özerklik, hem Gagauzya (Gagauz Özerk Yeri) ve Moldova arasındaki bağları hem de Moldova’yı daha da güçlü kılacaktır. Bu anlayışla gereken adımların atılacağına inanıyorum. Güçlü bir Moldova’da güçlü bir Gagauzya görmek, Türkiye olarak bizim en büyük arzumuzdur. Daha fazla soydaşımız resmi devlet dilini öğrenmelidir. Böylece soydaşlarımız vatandaşı oldukları Moldova Cumhuriyeti ile her alandaki bütünleşmelerini daha da derinleştirebileceklerdir. Daha fazla soydaşımız devlet kademesinde önemli görevler üstlenebileceklerdir."

Halk Meclisi (Halk Topluşu) yönetim organlarının teşkil edebilmesinin önemine işaret eden Sökmensüer, "35 kişilik Halk Topluşu’nun hala kendi başkanını, yöneticilerini seçememesi, en çok ihtiyaç duyulan Gagauzya’daki birlik beraberlik ruhu imajına zarar vermektedir. Şahsi beklenti ve siyasi hesapların bir kenara bırakılıp, Gagauzların 27 yıllık özerklik tarihine yakışır bir tutum benimsenerek, Halk Topluşu’nun saygınlığının korunması Gagauzya için önemlidir." diye konuştu.

"GAGAUZ ÖZERK YERİ MOLDOVA İLE İLİŞKİLERİMİZE GÜÇ VE ZENGİNLİK KATIYOR"

Büyükelçi Sökmensüer, Moldova ve Türkiye arasındaki ilişkilerine değinerek, "Moldova, Türkiye'nin stratejik ortağı ve dostudur. Gagauz Özerk Yeri ise Moldova ile ilişkilerimize güç ve zenginlik katan bir dostluk köprüsüdür. Sizler bizim kardeşimizsiniz. Sizin de bizi kardeşiniz olarak gördüğünüzü gayet iyi biliyorum." ifadelerini kullandı.

Gagauz Türklerini her zaman desteklediklerini belirten Sökmensüer, Türkiye'nin Başkonsolosluğunun, Gagauz Özerk Yeri’nin başkenti Komrat’ta Ağustos 2020’de açıldığını anımsattı.

Sökmensüer, Türkiye'nin Gagauz Özerk Yeri'nde birçok proje hayata geçirdiğini dile getirdi.

GAGAUZ ÖZERK YERİ'NİN KURULUŞU

Moldova'nın güneyinde "Bucak" olarak adlandırılan bölgede yaşayan Gagauz Türkleri, Sovyetler Birliği'nin dağılması sürecinde 19 Ağustos 1990'da Gagauz Cumhuriyeti'ni ilan etmişti.

Herhangi bir ülke tarafından tanınmayan cumhuriyet, kendi varlığını 1994'e kadar sürdürmüştü.

Gagauz Özerk Yeri ise 23 Aralık 1994 tarihinde Moldova Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulmuştu.

Toprak bütünlüğü olmayan Gagauz Özerk Yeri, Başkent Komrat, Çadır Lunga ve Valkaneş olmak üzere üç şehir ile yaklaşık 25 köyden oluşuyor.

Gagauzlar, 1994’te Türkiye’nin de katkısıyla kazandığı özerklik haklarını zamanla kaybetme endişesi yaşıyor.

Oğuz boyundan gelen Hristiyan Gagauz Türkleri, stratejik ortaklık düzeyine taşınan Türkiye ve Moldova arasındaki ilişkilerde önemli bağ vazifesi görüyor.

Kaynak: AA
banner844
Yorumlar (0)
banner872
banner1095
20
açık
banner1087
banner673
banner1030
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
banner892
banner916
Günün Karikatürü Tümü
banner928