İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, küresel jeopolitik risklerin ve ekonomik yavaşlamanın gölgesinde faiz oranlarını artırmak için acele etmeyeceklerini belirterek piyasalara temkinli bir mesaj verdi.
İzlanda’da düzenlenen ekonomi konferansında konuşan Bailey, İran merkezli çatışmaların enerji fiyatları üzerindeki etkisinin henüz tam olarak ölçülemediğini, bu nedenle para politikasında hızlı adımlar atmanın doğru olmayacağını söyledi. Bailey, mevcut koşullarda enflasyonun BoE’nin yüzde 2’lik hedefinin üzerinde seyretmesinin “tolere edilebilir” olduğunu ifade etti. Ancak ücret artışları ve fiyatlama davranışlarında kalıcı bozulma görülmesi halinde bu yaklaşımın değişebileceğini vurguladı.
Piyasalara Yaz Boyunca Sabit Faiz Sinyali
Bailey’nin açıklamaları, politika faizinin yaz ayları boyunca yüzde 3,75 seviyesinde tutulacağı beklentisini güçlendirdi. Piyasalar yılın geri kalanında en fazla bir veya iki çeyrek puanlık artış öngörürken, daha önce beklenen faiz indirimleri büyük ölçüde fiyatlamalardan çıkarılmış durumda.
Merkez Bankası Başkanı, piyasalardaki bu değişimin zaten finansal koşulları sıkılaştırdığını belirterek, “Faiz indirimlerinin gündemden kalkması bile ekonomiyi etkilemeye başladı” dedi.
Mortgage Faizleri Yeniden Yükseliyor
İngiltere’de konut kredisi maliyetleri de son haftalarda yükselişe geçti. Borç veren kuruluşların faiz indirimi beklentilerini geri çekmesiyle birlikte mortgage oranları yeniden artarken, bu durum konut piyasasında toparlanmayı zorlaştırıyor.
Uzmanlar, yüksek finansman maliyetlerinin özellikle ilk kez ev sahibi olmak isteyenleri ve yeniden finansman arayışındaki hane halklarını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Konut piyasasındaki yavaşlama, tüketici harcamalarını da baskılayan unsurlar arasında gösteriliyor.
Enflasyon Tehlikesi Hâlâ Masada
Bailey’nin temkinli tutumuna karşın BoE içinde daha şahin görüşler de bulunuyor. Para Politikası Kurulu üyelerinden Megan Greene, İran savaşının uzaması halinde faiz artırımı gereksiniminin güçleneceğini savundu.
Greene, enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyon beklentilerini bozabileceğini ve merkez bankasının güvenilirliğini korumak için gerekirse erken hareket etmesi gerektiğini söyledi.
BoE’nin son projeksiyonlarına göre tüketici enflasyonu şu anda yüzde 2,8 seviyesinde bulunmasına rağmen yıl sonuna doğru yeniden yüzde 4’e yaklaşabilir. Daha olumsuz senaryolarda ise enerji fiyatlarındaki sıçramaya bağlı olarak enflasyonun yüzde 6’nın üzerine çıkma riski bulunuyor.
İngiliz Ekonomisinde Alarm Sinyalleri
Öte yandan İngiltere ekonomisinden gelen veriler de Merkez Bankası’nın elini zorluyor. Hizmet sektöründe faaliyetler Mayıs ayında son bir yıldan uzun süredir ilk kez daralma gösterirken, işletmeler artan enerji ve ulaştırma maliyetlerinden şikâyet ediyor.
S&P Global verilerine göre hizmet sektörü PMI endeksi 49,3’e gerileyerek ekonomik aktivitede yavaşlamaya işaret etti. İş dünyasının güveni son bir yılın en düşük seviyelerine inerken, istihdamda da kesintiler sürüyor.
Ekonomistler, BoE’nin önündeki temel sorunun “yüksek enflasyon ile zayıf büyüme arasında denge kurmak” olduğunu belirtiyor. İran kaynaklı enerji şokunun geçici kalması halinde faizlerin sabit tutulması beklenirken, fiyat baskılarının ücretlere ve çekirdek enflasyona yayılması durumunda yılın son çeyreğinde yeni faiz artırımları gündeme gelebilir.
ANALİZ
Bailey’nin açıklamaları, BoE’nin şu aşamada ekonomik büyümeyi korumaya öncelik verdiğini gösteriyor. Ancak enerji fiyatları, gıda maliyetleri ve ücret artışlarının enflasyonu kalıcı hale getirmesi durumunda Banka’nın mevcut sabırlı duruşunu terk ederek daha sert bir sıkılaşma sürecine yönelmesi ihtimali masada kalmaya devam ediyor.